Vorige week woensdag is J.D. Salinger, de auteur van The Catcher in the Rye, op 91-jarige leeftijd overleden. Dat is vervelend voor zijn vrienden en familie, maar voor de rest van de wereld maakt het weinig uit, aangezien de schrijver al decennia als een kluizenaar leefde en al sinds 1965 niks meer gepubliceerd had.
Hoewel in mijn directe vriendenkring niemand met meer dan een schokschouder reageerde op de vraag wat ze van het boek vonden, is het een van de best gelezen romans van de afgelopen eeuw, staat het nog altijd op een aanzienlijk deel van de leeslijsten Engels en fungeerde het als de inspiratiebron voor de aanslag op Ronald Reagan en de moord op John Lennon. Liefhebbers bevinden zich in het gezelschap van meer dan een handvol sociopaten.
Ik vond The Catcher in the Rye een erg bijzonder boek toen ik het op mijn zestiende voor het eerst las. Niet alleen ging het (weliswaar zijdelings) over roken, drinken en neuken, het werd zo eloquent en geestig neergeschreven dat roken, drinken en neuken op zichzelf bijna prijzenswaardige doelen werden. Nu waren dat sowieso onderwerpen waar je op die leeftijd veel mee bezig was, en het was fijn een Belangrijk Boek te hebben wat je queeste naar twee meter bier en je eerste stinkende vinger in de dug-out achter het clubhuis volledig legitimeerde.
Daar ging het uiteindelijk niet over. De kern van de roman is onbegrip voor de maatschappij in het algemeen en onwil erin mee te gaan draaien. Niemand begrijpt me, niemand snapt mijn problemen, iedereen is ‘phony’, ik voel me zo verdomd alleen. Al sinds 1951 dankbare pubermantra’s, en tot op de dag van vandaag gerecycled in boeken, films en muziek, van the Ramones tot Trainspotting.
Pak ik nu het boek weer uit de kast, dan zou ik eigenlijk het liefst zeggen dat ik me geneer voor het belang dat ik aan deze teksten hechtte, en wat hoofdpersoon Holden Caulfield toch een zeurende puber is. Helaas is het tegendeel waar, en raken het wantrouwen tegenover de maatschappij, persoonlijke groei en volwassenheid nog steeds een snaar.
Weet je wat? Ik ga me er niet voor schamen, en ik heb het vermoeden dat ik niet de enige twintiger ben die met enige weerzin de volwassenheid tegemoet ziet en tegen beter weten in zo lang mogelijk vasthoudt aan het idee dat hij Groot en Belangrijk zal worden.
Op Salinger. Nu ga ik weer verder met mijn scriptie.