Zeven lange jaren zaten er tussen het wisselvallige album 100th Window en het recentelijk verschenen Heligoland. Het zou zomaar kunnen dat het moeizame opnameproces de bandleden van Massive Attack aan het twijfelen hebben gebracht of ze de vereiste creativiteit voor een volgend meesterwerk nog wel in zich hadden.
Aan de welwillendheid van de gastvocalisten heeft het niet gelegen. De triphoppioniers uit Bristol hebben wel vaker gastvocalisten ingehuurd om de voorgeprogrammeerde beats en baslijnen te vergezellen, maar nooit zoveel. Alleskunner Mike Patton, rapper Mos Def, Cocteau Twins-zangeres Elizabeth Fraser (inderdaad, van de grote hit Teardrop), allen werkten mee, om vervolgens hun bijdrage afgekeurd te zien door het creatieve duo achter Massive Attack, Robert ‘3D’ del Naja en Grant ‘Daddy G’ Marshall. Minstens één dubbel-album aan materiaal werd weggegooid.
Ondertussen tikte de tijd weg. Vergeet niet dat in zeven jaar tijd enthousiast puberende fans veranderen in gehoorzame burgers met banen. Op een nieuwe generatie zou dan Massive Attack’s duistere triphop anno 2010 wel eens akelig gedateerd kunnen overkomen. Fans hadden in ieder geval de hoop op een nieuw album al opgegeven.
Toen het was volbracht, waren de verwachtingen hooggespannen, ook vanwege de grote impact van het derde album, Mezzanine. Tel daarbij op dat de crème de la crème van de alternatieve muziek meedoet, zoals Tunde Adebimpe (TV on the Radio), Damon Albarn (Blur), en Guy Garvey (Elbow). Toch lijkt de creatieve visie vanuit het Massive-kamp minimaal te zijn geweest, want bijvoorbeeld Splitting the Atom en de fraaie popsong Saturday Come Slow dragen eerder het stempel van Damon Albarn dan van Massive Attack.
Opener Pray for Rain begint broeierig, sfeervol en diens trage, subtiele opbouw doet even vermoeden dat Heligoland wellicht Mezzanine gaat benaderen. Het vervolgens te drukke, jachtige, en toch te uitgeblust klinkende Babel maakt met die gedachte korte metten. Aan de productie ligt het niet, die is warm en helder, maar helaas wel zonder het authentieke LP-gekraak waar Mezzanine in werd gedrenkt. Een enkele uitschieter (Paradise Circus) en enkele aardige nummers die weinig indruk achterlaten blijkt de eindbalans. Tot in 2017 dan maar?