Dat er regionale verschillen bestaan in ziekteverzuim, staat vast. Zuid-Limburg – met als epicentrum: Heerlen - geldt al decennialang als de regio die de kroon spant, in negatieve zin dan. Toch wordt er weinig onderzoek gedaan naar mogelijke socioculturele verklaringen voor die verschillen. Willibrord Beemsterboer promoveert (morgen) op dit onderwerp.

Hij verschijnt frequent bij actualiteitenrubrieken en televisiejournaals, en ook de gedrukte media weten hem te vinden. Weinig stafleden aan deze universiteit doen hem dat na, weinig wetenschappers zijn zo handig in de omgang met de pers. Dat levert wel eens scheve ogen op, en het ‘daar-heb-je-hem-weer’ syndroom, maar ook bewondering. Wie is deze prof. Onno Van Schayck (51), en wat drijft hem? “Het gaat niet om mij als persoon. Dan was ik wel filmster geworden.”

Je moet er maar zin in hebben: een tbs-kliniek binnenstappen en de bewoners het bloed onder de nagels vandaan halen. Klinisch psycholoog Jill Lobbestael had er niet zoveel moeite mee. Alles voor het onderzoek: wat gebeurt er in het hoofd en het lijf als mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis zich boos maken?

Marteling, getuige zijn van het offeren van baby’s, gedwongen seks en levend begraven worden. De Amerikaanse media stonden er in de jaren tachtig bol van. De een na de andere vrouw herinnerde zich ooit het slachtoffer te zijn geweest van satanisch ritueel misbruik. Criminoloog Tjalling Beetstra (46) schreef er een proefschrift over, Van kwaad tot erger.

Het duurt veel langer dan gedacht voordat een kind kan lezen. Het weet al snel welke letter bij welke klank hoort, maar lezen ‘op de automatische piloot’ lukt zelfs een elfjarige nog niet. Zeker niet als die dyslexie heeft. In dat geval verwerken zijn hersenen de koppeling tussen letters en klanken anders. Zo blijkt uit twee Maastrichtse proefschriften.

Ooit aap, nu homo sapiens. Maar hoe ziet de mens van de toekomst eruit? Als een wezen met een onevenredig groot hoofd met daarin een gigantisch brein? Vergeet het maar, meent de Britse bioloog Steve Jones. De mens is uitgeëvolueerd. “This is as good as it gets!” Volgende week donderdag, nog ruimschoots binnen het Darwin-jaar, houdt Jones de Tanslezing Is Human Evolution over?

Leer vrouwen met eetstoornissen om hun aandacht te richten op hun mooie lichaamsdelen in plaats van op de lelijke. Het kan hen behoeden voor terugval, zegt psycholoog Elke Smeets. Ook de goedkeuring van anderen speelt een belangrijke rol, ontdekte collega-onderzoeker Carolien Martijn.

Wie depressief is, heeft maar weinig aan online zelfhulptherapie. Het levert geen betere resultaten op dan een bezoek aan de huisarts. Dat is de conclusie van gezondheidswetenschapper Esther de Graaf, die morgen promoveert aan de Universiteit Maastricht.

Sporten is gezond, maar waarom eigenlijk? Dat is niet precies bekend. Het promotieonderzoek van Hanneke Boon werpt iets meer licht op dit raadsel. Vooral patiënten met ouderdomssuiker kunnen daar baat bij hebben. Voor wie nog geen diabetes heeft: een beetje meer bewegen en een beetje gezonder eten halveert de kans om ziek te worden, blijkt uit ander Maastrichts onderzoek.

Een slaapmiddel waarvan veel huisartsen denken dat het veiliger is in het verkeer, blijkt dat niet te zijn. Dat toont het promotieonderzoek van Tim Leufkens, waarop hij vrijdag 9 oktober promoveert.

Verzekeraars vergoeden sommige plastische ingrepen niet meer en bestuurders schrappen een groot aantal opleidingsplaatsen. En waarom? Omdat ze ten onrechte denken dat plastisch chirurgen zich louter bezighouden met schoonheid. Dat beweert prof. René van der Hulst vandaag in zijn oratie, getiteld Zuurvlees.

Hij zit in de hoek waar de meeste klappen vallen, die van het Openbaar Ministerie. Althans zo zegt Paul Frielink (49) het zelf. Hij is bijzonder hoogleraar Openbaar Ministerie aan de Universiteit Maastricht en advocaat-generaal in Arnhem. Voor de duidelijkheid: dat is de aanklager bij het gerechtshof dat strafzaken in hoger beroep behandelt. Afgelopen vrijdag sprak hij zijn oratie uit over de rol van het OM in een geloofwaardige strafrechtspleging. Een gesprek over Saban B., Tatort en onkritische journalisten.

Hoewel de arbeidsmarkt door de mijnsluitingen in Zuid-Limburg steeds verder verslechterde, zochten relatief weinig Limburgers in die moeilijke jaren zestig en zeventig een baan in het nabijgelegen Duitsland. Hoe kan dat? “Een grens is niet alleen een letterlijke scheidslijn tussen twee landen. Het zit ook in de hoofden van mensen”, zegt dr. Sophie Bouwens. Zij ontvangt vandaag de Rabobank Dissertatieprijs voor haar proefschrift Over de streep. Grensarbeid vanuit Zuid-Limburg naar Duitsland 1958-2001.

Eén op de vijf baby’s heeft een plat achterhoofd. Dat komt steeds vaker voor sinds ouders, om wiegendood te voorkomen, het advies krijgen om kinderen op hun rug te laten slapen. Dit schrijft onderzoeker Michelle Feijen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Het monster van Frankenstein, The Boys from Brazil, het Lebensbornproject van de nazi’s: dat zijn de weinig verheffende associaties die het eerst bovendrijven als het om eugenetica gaat. Toch klinkt de grotendeels Amerikaanse roep om verbetering van de menselijke soort steeds luider. De Maastrichtse filosoof Laurens Landeweerd beschrijft in zijn proefschrift Reconstructing the Self, waarvan volgend jaar een handelseditie verschijnt, wat er mis is met de Amerikaanse opvattingen.

Honderdvijftig jaar geleden is het ziektebeeld voor het eerst beschreven en sindsdien is er bitter weinig vooruitgang geboekt. Gisteren, op de eerste Wereld MS Dag, werd in 42 landen aandacht gevraagd voor de ziekte waarvan de oorzaak nog steeds in nevelen is gehuld. Zelfs de term staat op losse schroeven: misschien is multiple sclerose wel een verzamelnaam voor meerdere aandoeningen. Een lichtpuntje is het huidige onderzoek naar vitamine D, zegt neuroloog Hupperts in zijn oratie MS en hoe nu verder?.