In 1920 wonnen Nederlanders voor het eerst een gouden medaille op de Olympische Spelen. Met zeilen in de 6,5 meter klasse. De winnaars waren drie leden van de studerende leisure class, de heren Carp, Carp en Warnink. Pas in 1988 behaalde het van culture niet zo sportgekke Nederland de vijftigste gouden medaille. Sinds die tijd is sport de drager van het oranjegevoel. Nederland moet volgens het beleid een toptienscore behalen. In Vancouver is dat gebeurd. Bovendien met de honderdste gouden medaille. Voor Nicolien Sauerbreij, dertig jaar, snowboardster op de parallelslalom. Al sinds haar pubertijd trekt ze met haar familie de wereld door in een camper. Een pure beroepssporter met een droom. Zij is onderdeel van een grotere wereld dan de beschermde omgeving van onze schaatsers. Daar kijkt men sip, vol onbegrip, als een ander land een medaille wint. In de sneeuwsporten gaat het anders. Sometimes you lose, sometimes you win. Wie een fout maakt op de piste, staat weer op. Morgen beter. Het nationale drama rond de foute wissel van Sven Kramer op de 10.000 meter laat zien dat Nederland dat stadium nog lang niet heeft bereikt.
Het eindresultaat van menselijke inspanningen volgt op een lange keten van causale invloeden. Het foute vingertje van Gerard Kemkers is in mijn analyse hooguit de zesde ‘oorzaak’ in een reeks van tenminste zeven. Het begon ermee dat de snelle tijd van de latere winnaarm, Svens vermeende voordeel van als laatste te mogen starten omzette in een nadeel. Hij had maar een marge van drie, vier seconden om te winnen. Dat bouwde zeker bij de trainer een spanning op die tot informatieoverdaad leidde. Mede daardoor luisterde Sven naar zijn coach bij de baankeuze. Dat valt hem zwaar aan te rekenen.
Een simpel resultaat heeft vele oorzaken. En dat zijn dan nog alleen maar de oorzaken-vooraf, de efficiënte oorzaken. Menselijk gedrag heeft ook oorzaken-achteraf, doeloorzaken. Bij Sven was het doel niet te mogen verliezen. Svens falen leidt er in een nieuwe causale keten toe dat de honderdste gouden plak naar een professionele vrouw gaat die zich al jaren in een sneeuwsport staande houdt.