Als het kleine onderbuurmeisje Eggy aanbelt bij psychiater Erik Davidsen, heeft ze een lang wit touw in haar hand. “Ik kom met een missie”, zegt ze tegen de zorgendokter, zoals zij hem noemt. In de huiskamer spant ze het touw rond alle meubels: van de bank, via de stoelen naar de tafel. Ook Erik zelf bindt ze vast in haar web. Als ze klaar is roept ze beslist: “Zo, dat was mijn missie, om alles aan elkaar te binden!” Erik verzinkt in gedachten, over het verlangen naar een coherente wereld, zonder brokken en stukken.
Als Miranda, Eggy’s moeder, binnenkomt op zoek naar haar dochter, vindt ze het beeld van de vastgeketende bovenbuurman zo ontwapenend, dat ze besluit hem een geheim te vertellen over haar dode oom. Maar zij is niet de enige die iets op haar hart heeft. In Het Verdriet van een Amerikaan (2008), van Siri Hustvedt (Minnesota, 1955) waren allerlei doden rond die met een geheim het graf in gingen. Erik en zijn zus Inga zijn zelf op zoek naar het geheim van hun pas overleden vader.
Op de eerste bladzijde van Hustvedts boek denkt Erik terug aan een uitspraak van een patiënt: “Er dolen geesten in mij rond, maar ze praten niet altijd, soms hebben ze niks te zeggen”. Sinds zijn vader gestorven is voert Erik zelf lange imaginaire dialogen met hem over alles wat hij vergat te vragen. De doden blijven onder de levenden. En zo bezien is er geen verschil tussen de psychiater en zijn patiënt die letterlijk wijsheden ingefluisterd krijgt van dode beroemdheden.
Het Verdriet van een Amerikaan verbeeldt de rouw en melancholie gevoelig, maar wordt vooral gedragen door de vele bijzondere karakters met diepe en soms originele gedachten: filosofen, therapeuten, gekken. Maar soms denk je: hoe passen al deze ideeën, geheimen en verhaallijnen in elkaar? Daar heeft het menselijke brein een simpele oplossing voor: op de laatste pagina’s loopt Erik door een sneeuwlandschap. Er borrelen allerlei gedachtekronkels in hem op, associaties, flarden van herinneringen aan mensen, films en boeken. Zo knoopt hij de verhaallijnen in twee minuten aan elkaar.