Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Het is hier niet hopeloos”

Interview met twee huisartsen in Kerkrade-West

Ooit was het er een lust om te wonen, maar de hoogtijdagen zijn al lang voorbij. De wijk Heilust in Kerkrade kent veel gezondheidsproblemen, armoede en werkloosheid. Observant ging naar Medisch Centrum West Kerkrade en sprak met twee huisartsen. “We behandelen hier dezelfde klachten als overal, alleen 20 tot 30 procent vaker.”

Heilust is een oude mijnwerkersbuurt in Kerkrade waar de koempels, die goed verdienden, ooit een comfortabel leven leidden. Na de mijnsluitingen belandden veel van hen achter de geraniums: werkloos, afgekeurd of vervroegd met pensioen. Inmiddels gaan werkloosheid, armoede en gezondheidsklachten er hand in hand.

En midden in die arbeiderswijk ligt Medisch Centrum West Kerkrade, een 'academische praktijk' waar acht huisartsen werken. Drie van hen zijn verbonden aan de Universiteit Maastricht, onder wie Donna Lenders, die promotieonderzoek doet naar medicijngebruik bij ouderen. Ze komt uit Groningen, maar heeft een Limburgse vader. Naast haar, in een vergaderkamer op de eerste verdieping, zit collega Frank Soomers, geboren en getogen in Heilust. Hij werkt al 31 jaar in deze praktijk.

Hoe is het om huisarts te zijn in de ongezondste regio van het land?

Lenders: "Ik ben me daar het meest van bewust als we een nieuwe huisarts-in-opleiding of coassistent krijgen. Die hebben soms nog nooit zoveel armoede van dichtbij gezien of zoveel jonge mensen met ernstige ziektes."

Soomers: "Wij hebben hier dertigers met hartinfarcten en hersenziekten. Heel normaal. In andere regio's zijn dat vijftigers. Veel van onze patiënten zijn niet alleen ziek, maar ook arm, werkloos, gaan gebukt onder huiselijk geweld. Als huisarts moet je sociaal bewogen zijn om hier te werken, niet bang voor wat zich achter de voordeur afspeelt, voor moeizame familierelaties, noem maar op. De raakvlakken met maatschappelijk werk zijn groot."

Lenders: "Je moet kunnen meedenken met patiënten. Sommigen hebben vanwege financiële problemen een budgetbeheerder in de arm genomen en moeten rondkomen van zeventig euro leefgeld per week voor het hele gezin. Dan heeft het weinig zin om medicijnen voor te schrijven die niet worden vergoed. Zelfs een doosje paracetamol is dan al te duur. In zo’n situatie bel je soms de budgetbeheerder om iets te regelen."

Is het niet frustrerend, zoveel patiënten met  een ongezonde leefstijl?

Soomers: "Nee. Frustrerender is het om te zien dat mensen die hun best doen, er niet uit kunnen komen. Als je intelligent bent, ga je naar de universiteit en na de studie vertrek je. Hier eindigt 65 procent van de kinderen op het VMBO, terwijl er nauwelijks werk is voor deze groep. Dat neem ik de overheid zeer kwalijk, het gebrek aan banen in dit gebied."

Lenders: "Ik heb regelmatig discussies met collega's, die zich afvragen waarom ik hier wil werken. Omdat ik er verschil kan maken, meer dan voor een bewoner van een villawijk."

Soomers: "Het is niet makkelijk om huisartsen te krijgen voor deze regio. Vooral de kleinere praktijken hebben daar last van."

Welke klachten komen hier het meest voor?

Soomers: "Dezelfde als overal, hoge bloeddruk, ADHD, depressie, hartinfarcten. Alleen 20 tot 30 procent vaker. Niets nieuws hoor, dat is al dertig jaar zo. Daar is al veel onderzoek naar gedaan maar nooit is er een verklaring gevonden, wat meestal betekent dat er meerdere oorzaken zijn. Ik vind het quatsch dat de PVDA dat opnieuw wil onderzoeken. Dat gebeurt alleen omdat gemeenten nu voor de zorg verantwoordelijk zijn en er dus er geld uit Den Haag mee gemoeid is. Politici moeten durven zeggen: 'We verdelen het geld zo dat het bij de meest zieken terechtkomt.' Simpel."

Patiënten bezoeken vaker een huisarts omdat ze zieker zijn maar ook omdat ze minder zelfredzaam zijn, lijkt het.

Soomers: "Ja, dat heeft alles met de mijnen te maken. Die regelden alles voor het personeel, van de opleiding tot het pensioen. Er was werk en geld zat, maar toen dat allemaal wegviel zochten mensen een nieuwe ruggensteun. En die vonden ze onder meer bij ons, bij de huisartsen. We moeten nu niet doen alsof dat gebrek aan zelfredzaamheid een slechte eigenschap van deze mensen is. Daar verzet ik me tegen.  Een mentaliteitsverandering, dat is het enige dat helpt. Begin bij de peuterspeelzalen en de scholen en dan zie je hopelijk over dertig jaar resultaat."

Lenders: "Vanwege het hoge ‘zorggebruik’ hebben we in onze praktijk meer personeel dan gemiddeld: bijna vijf fte voor negenduizend patiënten. We komen ook veel bij mensen thuis. Hier in deze streek leggen we 30 procent meer huisbezoeken af dan in de rest van Limburg."

Moet je als huisarts in een ongeschoolde wijk meer uitleggen?

Lenders: "Je moet je aanpassen aan het niveau van de patiënt, anders stuit je op onbegrip en duurt een consult alleen maar langer."

Soomers: "Het aantal mensen in deze wijk dat moeite heeft met begrijpend lezen is hoger dan gemiddeld. Ze kunnen wel lezen maar snappen niet altijd wat er staat. Dus een brochure meegeven heeft soms weinig zin. Dan kun je het beter nog een keer uitleggen."

Lenders: "Als ik vermoed dat mensen het niet hebben begrepen, laat ik ze een keer vaker terugkomen, plan ik een extra controle."

Is het als Groninger onhandig om geen dialect te spreken?

Lenders: "Zo ervaar ik dat niet. Wat scheelt is dat ik het wel kan verstaan. Al heeft dat een tijdje geduurd. Eén patiënt zei ooit: 'Ut jeet mar nit voet.' Ik dacht: er is iets met zijn voet. Maar hij wilde me duidelijk maken dat zijn kwaal maar niet weg ging.' Zoiets overkomt je maar één keer."

Soomers: "Dat je het dialect verstaat is ook wezenlijk voor de nuance. Als iemand zegt: 'Ich verrek van de koppieng.' Dan betekent dat niet per se dat hij hoofdpijn heeft maar kopzorgen."

 

Aan het eind van het gesprek hoopt Soomers dat het geen al te somber artikel wordt. Hij geeft toe dat de cijfers voor zich spreken, maar benadrukt dat het slechts cijfers zijn. “Die zeggen niets over tevredenheid en geluk.”

Zijn de bewoners van Heilust dat dan, tevreden en gelukkig?

Soomers: “Ja, dat zijn ze, ondanks hun medische en sociale problemen. Die hebben ze geaccepteerd. Ze proberen hoe dan ook iets van het leven te maken. Het is hier niet hopeloos.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)