Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Orgels en gravinnen

Orgels en gravinnen

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Met zo’n tachtig mensen maakten wij een orgelreis. Een week lang, nu al voor de tiende keer. Het is een gezelschap met een grote vaste kern aan liefhebbers en professionals. Dit jaar naar Thüringen. Een Duitse bondsstaat half zo groot als Nederland, waar elke stad en elk dorp met trots laat weten wanneer, hoe lang en met welk doel Luther, Bach en/of Goethe er geweest is. De meerderheid van de kerken is er Luthers. Voor mij zeer aangenaam omdat die visueel een aantrekkelijk compromis vormen tussen roomse overdaad en calvinistische kaalslag. Wanneer ze na de gruwelen van de Dertigjarige Oorlog zijn ontstaan vormen kerk en orgel vaak een barokke eenheid.

In de achttiende eeuw bestond Thüringen uit een kleine honderd vorstendommetjes. Het wemelde er van de graven, hertogen en prinsen. Het meest in het oog lopende exportartikel waren adellijke telgen. Vooral huwbare dochters waren een must voor de vorst. Die moesten naast hun vruchtbaarheid nog aan een andere voorwaarde voldoen. Welopgevoed moesten ze zijn. Daarom bestreden de vorstjes elkaar niet met het zwaard, maar met de pracht van hun hofleven inclusief muziekleraren, huisfilosofen, tuinen en kastelen. Rijk waren de vorsten overigens zelden.

Mocht u ooit in Thüringen komen dan is de kasteelkerk in Eisenberg een omweg waard. In 1677 vestigde zich aldaar hertog Christian van Sachsen Eisenberg. Hem ontvielen twee echtgenoten. Om hen te eren en voor eigen glorie bouwde hij een hofkapel dat al snel faam kreeg als Theatrum Sacrum. In ‘barockokko’-stijl. Vanuit een kleine zaal kijkt men naar een zeker vijftien meter hoge en nog bredere ruimte die oogt als een priesterkoor. Maar dan volgens de lutherse gewoonten. Het woord, zijn bedienaar en het orgel staan centraal en boven elkaar. Alles uitgevoerd met zuilen en galerijen van nepmarmer. Uiteraard hangen er als halve heiligen de portretten van de echtgenotes. Het orgel is kolossaal, gebouwd door twee van de beroemdste orgelbouwers uit het land. In 1692 was het geheel klaar. In 1707 stierf de hertog. Het was wegens schulden gedaan met het hertogdom. Na het concert hield een actrice als zijn dochter Christiana een vrolijke monoloog. Ze had het vanuit Eisenberg nog wel gebracht tot gravin van Hollstein-Sonderberg-Glücksburg. Maar ze had geld moeten meebrengen. Hetgeen de ondergang van het vorstelijk hof versnelde. De wonderbare kapel, nog steeds een protestantse kerk, overleeft al drie eeuwen.

Hans Philipsen

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)