Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mephisto

In 1936 verscheen in Amsterdam een autobiografische roman over het toneelleven in Duitsland. De schrijver was Klaus Mann, zoon van de Nobelprijswinnaar Thomas Mann. Hij ontvluchtte Duitsland na de machtsovername door de nazi’s, nog voor zijn vader dat deed. Veel keus had hij niet. Schrijver, links intellectueel, homo, smaakmaker in het culturele leven in Hamburg en later Berlijn. De Mephisto uit het boek is gebaseerd op een vriend, collega, zelfs nog een tijdje zwager van Klaus Mann. Deze Hendrik Höfgens ontwikkelt zich van een jong talent tot één van de belangrijkste acteurs van Duitsland. De nieuwe machthebbers moeten niets van “modern”, “communistisch” of “Joods” toneel hebben. Iemand als Höfgens zou het liefst elke avond de Mephisto, de duivel, in de Faust van de grote Goethe moeten spelen. Toneelgezelschappen en hun leden kunnen alleen hun baan en bestaan redden door zich te onderwerpen aan het nieuwe regiem. Deze kwestie wordt nog dreigender wanneer Fliegergeneral en minister-president Hermann Göring zich met de zaak bemoeit. Hendrik Höfgens is de beoogde intendant van het toneel in Berlijn. Klaus Mann geeft de strijd tussen ambitie en geweten van zijn personages indrukwekkend weer. Zo goed zelfs dat zijn boek na de oorlog lang niet in Duitsland mocht verschijnen wegens smaad. Het boek blijft actueel. Het beschrijft fris van de lever en in detail hoe terreur en afschaffing van de vrijheid van meningsuiting zich ontwikkelen. Eerst langzaam en dan in een stroomversnelling.

Het boek is vaak verfilmd en voor toneel bewerkt. Ook in Nederland. Op dit moment speelt Toneelgroep Maastricht het op vele plaatsen in het land. Regisseur Arie de Mol heeft er een prachtige voorstelling van gemaakt. Langzaam ziet de toeschouwer de spelers in hun onderlinge contacten in de ban raken van de nationaalsocialistische dreiging. Dan rollen opeens de banieren van de nazi’s uit. Het is gedaan met het mitsen en maren. Vluchten of blijven?! De spelers veranderen van personages in sjablonen die een masker lijken te dragen. Duidelijk wordt dan waarom het boek Mephisto heet. Höfgens is in eerste instantie de ambitieuze opportunist die trots is op zijn rol als Mephisto, als duivel. Na de machtsovername wordt hij eerder doktor Faust die zijn ziel aan de nieuwe duivel verkoopt. In de figuur van een schoft van vlees en bloed. Hermann Göring.

 

 

Hans Philipsen

Mephisto 7 februari Theater aan het Vrijthof

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)