Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Ook een wasmachine kan leren

Ook een wasmachine kan leren

Photographer:Fotograaf: simonegolob.nl

KNAW-onderzoeksagenda

De KNAW heeft een agenda van 50 belangrijke onderzoeksvragen. Elke week leggen wij een UM-wetenschapper een vraag voor. Deze keer: Jeroen Donkers, kennistechnoloog, die antwoorden geeft op de vraag: Kunnen machines ons helpen kennis te creëren uit bergen informatie?

 

Kunnen machines ons helpen kennis te creëren uit bergen informatie? Ja, luidt het antwoord van Jeroen Donkers, een kennistechnoloog die als universitair docent verbonden is aan de vakgroep onderwijsontwikkeling & -onderzoek van de faculteit Health Medicine and Life sciences. “Het gebeurt al op grote schaal, iedere wetenschap maakt er gebruik van. Het gekke is alleen dat zodra een techniek uit de kennistechnologische hoek gemeengoed wordt, men vergeet dat hij erachter zit. Neem bijvoorbeeld Google. Uit miljarden pagina’s tekst, over talloze onderwerpen waar geen systeem in zit, haalt Google in een seconde data boven water. Daar zit een hele berg slimme computertechnologie achter.”

De vraag is, zegt Donkers, of je een lijst met zoekresultaten kennis mag noemen? Is het niet eerder informatie? Of gaat het om gegevens? “Gegevens zijn data, ofwel losse getallen, woorden en stukjes tekst die pas informatie worden als je ze betekenis geeft. Stel je meet de lengte van mensen. Dan krijg je getallen. Interpreteer je die getallen als de lengte van personen dan heb je informatie. Om kennis te verwerven moeten we nog een stap verder gaan. Ga je de lengte van mannen en vrouwen met elkaar vergelijken, gemiddelden berekenen en zo het verschil bepalen, dan is dat een vorm van kennis. Hoe meer informatie je kunt verbinden, hoe meer kennis je krijgt. Het gaat om conclusies, gevolgtrekkingen, voorspellingen.”

Kan een computer ook zelf kennis opbouwen? “Een computer kan lastiger interpreteren, maar hij kan wel zodanig gegevens verwerken dat wij het als kennis kunnen opnemen. Het is tegenwoordig bijvoorbeeld mogelijk om een grote stapel wetenschappelijke artikelen in te voeren waarna de computer op zoek gaat naar nieuwe verbanden. Text mining heet dat, het is een onderdeel van data mining: een methode om vermoedelijke hypothesen uit data te filteren. Je ziet dat onder andere in de moleculaire genetica en bioinformatica. Vervolgens moet de wetenschapper aan de slag om het verband ook aan te tonen. Dan ontstaat de kennis.”

Donkers wijst nog op een andere kunde van de computer: hij kan leren. “Jij stopt het vermogen om te leren erin, maar daarna gaat de techniek zelf aan de slag. Denk aan de thermostaat die zelf berekent hoe laat hij de ketel moet starten om ’s ochtends om zeven uur de huiskamer warm te hebben. Of de wasmachine die zelf meet hoe heet het water is en ook weet hoe lang het wasprogramma moet duren.”

Bergen informatie, daar kan de computer echt wat mee, benadrukt Donkers. Zo helpt de techniek de politie bijvoorbeeld bij het doorzoeken van pc’s van verdachten in kinderpornozaken. Maar je kunt de kennistechnologie ook gebruiken om grote hoeveelheden data beter te presenteren. Donkers tikt op zijn toetsenbord en toont de site van Gapminder World. In een bewegende graphic van zo’n twintig seconden wordt de ontwikkeling van de welvaart vanaf 1800 tot nu in de verschillende werelddelen getoond. “In een oogopslag.”

 

 

 

 

Riki Janssen

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)