Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Typisch dat wij elkaar altijd de put in lullen”

“Typisch dat wij elkaar altijd de put in lullen”

Photographer:Fotograaf: Archief Observant

Debat over het onbehagen van de Limburgers

Bijna een jaar lang publiceerden de Limburgse kranten verhalen over het onbehagen in Limburg, over de onvrede en de hang naar vroeger, toen alles beter was. Donderdagavond 16 februari kwamen acht sprekers bij elkaar voor een afsluitend debat. Het meest besproken onderwerp: Wilders en zijn PVV. “Ze bedenken elke week een nieuwe stunt om het nog gekker te maken.”

“Limburgers hebben de neiging de oorzaak van onheil buiten zichzelf te zoeken. Ze klagen best snel.” Marcia Luyten begaf zich op glad ijs toen ze vorig jaar april haar uitspraak deed in Dagblad De Limburger. Luyten, geboren in Limburg en afgestudeerd aan de Universiteit Maastricht, is journalist en woont in de buurt van Amsterdam. Ze werkt momenteel aan een boek over de gloriedagen van de mijnen en hun ondergang.

Dagblad De Limburger interviewde haar in het kader van ‘Het Onbehagen’, een reeks van reportages, essays, opinies en interviews met en van verschillende mensen, een poging om de vinger op de zere plek te leggen. Want waarom stemde meer dan 30 procent van de inwoners van bijvoorbeeld Echt, Brunssum en Kerkrade op de PVV tijdens de laatste Tweede Kamer-verkiezingen? Hoe kan het dat Wilders het CDA voorbijstreefde tijdens de provinciale statenverkiezingen? Voelen de Limburgers zich gekleineerd, niet gehoord?

 

Patatje Joppie

Het Onbehagen-project werd twee weken geleden afgesloten met een debat in de Bonbonnière. Een paar uur voor aanvang sprak Sjaak Koenis, de nieuwe bijzonder hoogleraar sociale filosofie aan de Universiteit Maastricht, zijn oratie uit over de democratisering van het ressentiment – over boos zijn, maar eigenlijk niet precies weten waarop en waarom. De burger is zich gaan roeren, meent Koenis, en zal dat blijven doen. “Dat is belangrijk, in een democratie gaat het uiteindelijk om wat het volk wil.”

Dat laatste benadrukt ook Michel van Eeten, hoogleraar bestuurskunde aan de TU in Delft en een van de gasten tijdens het debat. Hij kruist de degens met Herman Kaiser, burgemeester van Doetinchem en oud-burgemeester van Roermond, over de stelling: politici hebben geen oog voor de echte problemen; populisme vult een gat op en is heilzaam voor de democratie.

Van Eeten, met in zijn hand een zakje Patatje Joppie chips: “Die zijn zo smerig, ik had nooit gedacht dat mensen hierop zaten te wachten. Maar ze verkopen. En dan is het goed dat de markt democratisch is. In datgene wat mensen willen, wordt voorzien.” Kaiser, geboren in Heerlen en CDA’er, grijpt meteen de kans om de PVV te bekritiseren: “Politici horen bruggen te bouwen. De PVV toetert maar wat, doet een stelling en loopt dan weg.” Van Eeten: “Maar de PVV en SP zijn er wel in geslaagd om thema’s te articuleren. Uw partij niet.” Kaiser vindt dat de PVV zich te kort doet door in het populisme te blijven hangen. “Het is nu tijd om kleur te bekennen, om iets te betekenen.” Achter de sprekerstafel roert Frans Pollux zich – schrijver, zanger en programmamaker bij de Limburgse televisiezender L1. “Michel, ik denk nu al twintig minuten na waarom jouw verhaal van de chips niet klopt. De PVV verkoopt geen chips, maar een bonnetje waarmee ze zeggen ‘we gaan chips leveren’. En dat doen ze niet. Het zal het einde betekenen.”

 

Meest chagrijnige land

Dat einde is snel in zicht, als we Willem Vermeend, oud-staatssecretaris, internetondernemer en honorair hoogleraar Fiscaal recht en Fiscale economie in Maastricht, mogen geloven. “In 2014 is er geen PVV meer. Mensen gaan nadenken; we leren van Denemarken. Daar is zo’n soortgelijke partij tijdens de laatste verkiezingen weggevaagd.” Vermeends harde opstelling over Nederland als “meest irritante en chagrijnige land van de wereld” kan op applaus rekenen. “We zeuren nu weer over de Polen. We maken ons belachelijk.” Belachelijk in Europa en in de wereld. Volgens Vermeend, zich buigend over de stelling dat een verenigd Europa de enige redding is uit de crisis, kan Nederland niet zonder Europa. “We drijven economisch op Europa.” Zijn opponent is wethouder Jean-Paul Kompier uit Vaals: “De EU probeert te verenigen wat onverenigbaar is. Migratie is prima, maar dan moet het wel tot arbeidsproductiviteit komen.” Vorig jaar kwam Kompier in het nieuws; hij vindt dat het afgelopen moet zijn met mensen die zich in zijn gemeente vestigen en meteen een uitkering aanvragen. Ook deze avond stipt hij het onderwerp aan. “Van de driehonderd mensen in de bijstand stromen er 150 uit naar betaald werk, maar tegelijkertijd stromen er weer honderd in. Demotiverend.” Vermeend geeft toe dat Nederland een grote fout heeft gemaakt door de bijstand te veel aan te kleden. “Het moet de laatste mogelijkheid zijn. We moeten mensen opleiden of een training aanbieden.”

Tegelijkertijd noemt Vermeend Nederland “een verwend land. Typisch dat wij elkaar altijd de put in lullen. We hebben de gelukkigste kinderen en behoren tot de rijkste landen.” “Laat hem nog even doorpraten en het onbehagen is weg”, grapt gespreksleider Tof Thissen, GroenLinks-senator en directeur van KING, het kwaliteitsinstituut Nederlandse gemeenten.

Swartbroek
De zaal, veelal vijftigplussers, luistert. Reacties of vragen zijn er bijna niet – en dat is prima gezien de stroom aan tweets die op de achtergrond voorbijkomt. Wie namelijk wil, twittert een kort bericht met hashtag #hetonbehagen, et voilà, het verschijnt meteen op het grote scherm. Helaas leiden de tweets ook af. Vaak zijn het herhaalde uitspraken van Vermeend, Pollux, et cetera, gedropt door De Limburger-journalisten of andere toehoorders. Fervent twitteraar blijkt Christian Petermann, gemeenteraadslid in Heerlen namens Trots op Nederland. Vermeend vindt hij “te populistisch” en hij verwijt Frans Pollux dat het “flauw” is om weer over de e-mail te beginnen waardoor politicus Cor Bosman – ook aanwezig als spreker – een dikke maand geleden uit de provinciale PVV-fractie werd gezet. Statenlid Bosman noemde een PvdA-collega van Turkse afkomst een “stuk uitgekotst halal-vlees”. 
De laatste debaters zijn Bosman en Pollux. De heren zorgen voor aardig wat vuurwerk; daar was geen stelling over identiteit en volkscultuur voor nodig. Bosman meent dat alleen Limburgers kunnen bepalen wat volkscultuur is voor Limburg. Pollux: “Cultuur is een begrip waar wetenschappers nog niet over uit zijn. Daar moeten politici al helemaal vanaf blijven.” Even later gaat de discussie over welke instellingen of evenementen wel en welke niet een provinciale subsidie verdienen. “Toneelgroep Maastricht, Opera Zuid, het Bonnefantenmuseum, of alleen het OLS”, wil Pollux weten van Bosman. De laatste: “Wat is Toneelgroep Maastricht meer of minder dan een gezelschap in Swartbroek?” Pollux: “Dan moet u eens gaan kijken.” Bosman: “Ik bedoel te zeggen dat als je het een subsidieert, waarom het ander dan niet.” Kunst stelt identiteit ter discussie, vindt Pollux. “Door kunst leer je kennis te maken met andere visies. Dat zou juist goed zijn voor de PVV.”

 

Wendy Degens

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)