Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Oorzaak dissociatieve stoornis: slecht slapen

Oorzaak dissociatieve stoornis: slecht slapen

Photographer:Fotograaf: StockExchange

Een meervoudige persoonlijkheid of andere dissociatieve stoornissen duiden niet zozeer op een emotionele overlevingsstrategie na een (jeugd)trauma, zoals veel therapeuten menen, maar op slaapproblemen. Dat stelt prof. Harald Merckelbach, samen met Maastrichtse en Amerikaanse collega-onderzoekers, in twee recente vakpublicaties.

Gevoelens van vervreemding en onthechting, hele dagdelen vergeten, droomachtige (hallucinatoire) belevingen, meerdere persoonlijkheden. Deze diverse symptomen vallen onder de noemer van de dissociatieve stoornis. In de klinische literatuur worden ze begrepen als een overlevingsstrategie om de al te heftige impact van traumatische (jeugd)ervaringen te verzachten. Deze theorie is voor het eerst geformuleerd door de Franse psychiater Janet, eind 19e eeuw.

De uiterste houdbaarheidsdatum lijkt nu in zicht, als het aan Merckelbach cum suis ligt. Uit hun recente metastudie (onderzoek van onderzoek) blijkt dat de symptomen samenhangen met een labiel slaap-waak-ritme. Eerder hielden de onderzoekers vijfentwintig gezonde proefpersonen een nacht lang wakker en ontdekten een escalatie in dissociatieve symptomen. “Andersom zie je dat patiënten die een paar weken lang op tijd naar bed gaan, ’s avonds geen koffie drinken of sporten, een stuk minder klachten hebben.”

Toch mijdt Merckelbach al te stellige uitspraken. Mede omdat de proefpersonen niet leden aan louter een dissociatieve stoornis – komt heel weinig voor - maar aan uiteenlopende psychiatrische ziektebeelden (borderline of posttraumatisch stress syndroom) met daarbij dissociatieve klachten. “Onderzoek onder de patiënten met de stoornis is de noodzakelijke volgende stap. We hebben daarvoor al afspraken gemaakt met onderzoekers uit Groningen. Wanneer ook deze patiënten minder klachten hebben als ze beter slapen, krijgt onze theorie meer gewicht.”

Daarin spelen ook de traumatische (jeugd)ervaringen een rol. Het zijn namelijk de trauma’s die in veel gevallen slaapproblemen veroorzaken. Merckelbach ziet heil in nieuwe slaapmedicatie, die de remslaap inperkt dan wel de diepe slaap stimuleert.

En wat die meervoudige persoonlijkheid betreft, daar gelooft hij niet in. “Daarmee bedoel ik niet dat deze patiënten aanstellers zijn. Het is een verklaring, meestal aangereikt door een therapeut, die al hun klachten in een aantrekkelijk kader plaatst. Maar wetenschappelijk gezien, is het een dubieus begrip. Een beetje psycholoog hanteert een bescheiden definitie van het begrip persoonlijkheid, niet meer dan een zekere mate van consistent gedrag. En niet als een homunculus of mannetje dat in je hoofd leeft en je leven stuurt, laat staan dat het er meer dan één is.”

 

Maurice Timmermans

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)