Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

De bezetenen

De Toneelgroep speelt in het eigen Derlon Theater De bezetenen, een stuk uit de jaren vijftig van de vorige eeuw van Albert Camus. Een vrij precieze bewerking van een lijvige roman van Dostojevski uit het Rusland van 1872. Nederlandse vertalers hebben de titel van het boek verschillend weergegeven: Booze Geesten, Demonen, Duivels. De Fransen houden het op De Bezetenen. Voor elke keuze valt wat te zeggen. Het verhaal gaat over jonge mensen uit nette milieus die gevoed door verveling en idealisme, de wereld naar hun hand willen zetten. Wat mooi begint eindigt in een nachtmerrie van onverkwikkelijke incidenten en verhoudingen. Erger nog in moord, zelfmoord en doodslag. Het is een caleidoscopisch verhaal. De relaties met volgzame vriendinnen en bezorgde ouders komen ruimschoots aan de orde. En vooral ook de voorspelbare rampspoed die volgt als een jonge intelligentsia zich direct gaat bemoeien met het individuele onrecht gewone mensen aangedaan. Allerlei vormen van extremisme ontstaan: de terrorist van de klassenstrijd, de nihilist die walgt van zijn eigen amorele handelingen, de godsdienstwaanzinnige die Jezus navolgt, zoal niet verbetert door zelfmoord te plegen, en de nationalist die voor het eigen volk kiest, de russofiel. Kortom, een normaal mens is nauwelijks aanwezig. Dat is uiteraard de reden waarom u moet gaan kijken.

Dostojevski’s boek sloeg in als een bom. Het geeft misschien niet de eerste, maar wel de meest indringende beschrijving van alles wat er met een op hol geslagen generatie kan gebeuren. Het is bovendien een directe reactie op een spectaculaire moord in eigen kring door een terrorist in 1869 in Sint Petersburg. Het lijkt op De bende van Venlo, maar dan van een uitzonderlijk schrijver. Hoe meeslepend het verhaal ook is, het is tegelijk een ideeënroman. Uitwassen van verschillende soorten extremisme in zo verscheiden personen vormen ook een staalkaart van de gevaren van allerlei sociale bewegingen. Sinds 1872 is er niet zoveel veranderd. De praatjes van de boze geesten komen de toeschouwer maar al te bekend voor. Regisseur Arie de Mol heeft het stuk van Camus op dwingende wijze ontdaan van al te veel reflectie door vooral de jongelui, in de stijl van Dostojevski constant over de top te laten acteren. Heftig, vitaal, bijna epileptisch. Zeer onderhoudend dus.

 

 

Hans Philipsen

Gezien op de try-out voor de première. Zie: toneelgroepmaastricht.nl

Voor 1869 zie: J.M.Coetzee, De meester van Petersburg.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)