Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Constant een straaljager in je hoofd

Cognitieve gedragstherapie werkt het best tegen oorsuizen

Onderzoekers van Maastricht, Leuven, Bristol en Cambridge hebben ontdekt dat cognitieve gedragstherapie een effectieve behandeling is tegen oorsuizen. In medisch vaktijdschrift The Lancet pleitten ze ervoor dat deze aanpak als standaardbehandeling wordt erkend. Alleen, in Nederland geldt oorsuizen niet als een ziekte.

Op een dag vraagt Wouter Koolschijn aan zijn vrouw of zij ook steeds een hoge toon hoort. Sindsdien hoort hij het geluid constant. Hij denkt aan een tumor. De huisarts blijkt niets voor hem te kunnen doen, want met zijn oren is niets mis. Op zijn werk – Koolschijn is manager bij een groot bedrijf – kan hij zich steeds moeilijker concentreren. Om de toon niet te horen vermijdt hij stiltes want dan is het geluid het meest aanwezig. Hij slaapt daarom ook moeilijk in. Hij dwingt zichzelf om er niet aan te denken, maar dat lukt niet. Hij is bang dat het niet meer overgaat. Na een tijd belandt hij in de ziektewet. Hij raakt ook sociaal geïsoleerd, uit schaamte dat hij niet alle gesprekken meer kan volgen. Hij wordt somber en vervalt in  een depressie.

Wie met deze klachten in de eerste lijn terechtkomt, zegt promovenda Rilana Cima, krijgt steevast te horen: ‘Heel vervelend allemaal, maar u moet er helaas mee zien te leven.’ Sommige artsen doen tinnitus, zoals het officieel heet, zelfs af als flauwekul. Ook als het gaat over patiënten die er al tientallen jaren onder gebukt gaan.

Hoe het ontstaat is niet bekend, al begint het vaak na ingrijpende gebeurtenissen als een operatie of ongeval. Het bekendst is een hoge piep, maar ook het constante geklater van water, het geluid van straaljagers, het kloppen van een hamer op ijzer, het tsjilpen van vogels of het tjirpen van krekels komt voor. “Oorsuizen is tot op zekere hoogte normaal”, zegt psychologe Cima. “Zet een groep mensen in een geluidsdichte ruimte en 80 procent neemt een fantoomgeluid waar. Ook kent iedereen het tijdelijke oorsuizen van hoogstens een halve minuut en de disco-tinnitus.”

Twintig procent van alle volwassenen in het westen krijgt ermee te maken. Interessant is, zegt Cima, dat slechts 5 procent van hen eronder lijdt. “Wat suggereert dat niet het geluid zelf het probleem is maar de manier waarop je je ertoe verhoudt. Onze behandeling bestaat in eerste instantie uit drie stappen: een gesprek met een audioloog, met een psycholoog, en ‘groepseducatie’ over de aandoening. We maken meteen duidelijk dat oorsuizen niet gevaarlijk is. Veel mensen denken aan een tumor, worden er bang van, proberen het te vermijden, waardoor ze alleen maar banger worden. Van de 492 volwassen proefpersonen had de helft genoeg aan deze drie stappen. Het geluid was niet weg maar wel hanteerbaar.”

Wie ernstigere klachten heeft, krijgt groepstherapie met bewegingsoefeningen en cognitieve gedragstherapie. “Eerst moeten ze hun aandacht richten op lopen of ademen en dat heeft meteen al effect. Daardoor zitten ze niet meer in hun hoofd en neemt de stress af. Daarna volgen ontspanningsoefeningen, en dat vinden ze eng. Ze vermijden juist de rust en zoeken voortdurend afleiding om het geluid te ontlopen. Door te ontspannen zoeken ze voor hun gevoel het ‘gevaar’ op. Sommigen raken overspoeld door het geluid, maar naarmate ze zichzelf vaker blootstellen aan hetgeen ze vrezen, ontdekken ze dat het draaglijk is. Het geluid is er nog maar het raakt steeds verder op de achtergrond. Net als slikgeluiden. Als je erop let, hoor je jezelf slikken. Gelukkig wordt dit gefilterd door het brein. Na drie, acht en twaalf maanden blijken zowel milde als ernstige klachten duidelijk te verbeteren. Het is nu wachten op de resultaten na drie jaar.”

De onderzoekers bepleitten dat hun aanpak standaard wordt toegepast. Er is één probleem: sinds 2009 ziet het College voor Zorgverzekeringen oorsuizen niet meer als een ziekte en wordt de behandeling niet meer vergoed. “We zijn nu in gesprek met verzekeraars en de Nederlandse Zorgautoriteit om tinnitus weer in het basispakket te krijgen. De verwachting is dat het aantal patiënten de komende jaren groeit door alle iPods en andere muziekspelers. Gehoorschade is niet de oorzaak van oorsuizen maar het gaat er wel sterk mee gepaard.”

 

Maurice Timmermans

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Name (required)

Email (required)