Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Autoriteit

Autoriteit

Medewerkerscolumn

Volgens het CBS zijn er nu anderhalf keer meer studenten dan in 2000. Uiteraard zonder dat er docenten bij zijn gekomen. De werkdruk is evenzeer gestegen door de steeds luidere roep om verantwoording, transparantie, explicitering, objectiviteit, en standaardisering.

Levert dit ook beter onderwijs op? Je kunt het je afvragen. Door alle nadruk op regels, criteria en procedures dreigt de docent gereduceerd te worden tot een neutrale toepasser van eerder geformuleerde criteria. Docenten geven graag ‘het’ management de schuld van dit soort uitholling van hun professionaliteit. Wat mij juist opvalt is hoe zeer dit wantrouwen wordt gedragen door de studenten.

Het zal wel de toegenomen competitie zijn, maar studenten lijken tegenwoordig geobsedeerd door gelijke kansen. Het gaat minder om ‘goed’ dan om ‘eerlijk’ onderwijs. Geen conformistischer generatie dan de huidige generatie die elkaar voortdurend de maat neemt.  Alles moet vastgelegd opdat men van begin tot eind weet waar men aan toe is en recht op heeft.

Maar zonder docent gaat het niet. Onderwijs betreft namelijk een vorm van inwijding, wat de bereidheid vergt om te vertrouwen op, en je over te geven aan de autoriteit van een ander. Een goede docent beantwoordt dit vertrouwen vervolgens door individueel maatwerk te leveren. Een student concurreert idealiter immers niet met anderen, maar met zichzelf.

Zonder zulk vertrouwen verwordt feedback tot onderhandelen en quasi-juridisch getouwtrek. Ik merk dat ik daar soms op anticipeer door de veilige, want eenvoudig te verantwoorden weg te kiezen. Over de vraag ‘wat is Uw beargumenteerde mening over Kants categorische imperatief?’ is een leerzame discussie mogelijk, op voorwaarde dat het duidelijk is dat de docent het laatste woord heeft. Maar is zijn deskundigheid omstreden, dan is het veiliger om te vragen: ‘Hoe luidt Kants categorische imperatief?’ In zo’n geval hoef je maar naar het boek te wijzen. Als ik een paper nakijk, betrap ik mezelf steeds vaker op de gedachte: hoe verdedig ik dit cijfer wanneer de student naar de examencommissie stapt? Of zelfs naar een advocaat? Laat ik dus maar liever heel precies voorschrijven aan welke eisen dat paper moet voldoen. Mocht er een conflict komen, dan heb ik iets objectiefs om naar te verwijzen. En dus regelen en expliciteren we wat af, in de vergeefse hoop dat die regels de autoriteit bezitten die we zelf aan het verliezen zijn. Waarmee we het probleem uiteraard alleen maar verergeren. Het onderwijs valt inderdaad beter te verantwoorden. Maar het wordt ook veel dommer.

Tsjalling Swierstra, hoogleraar filosofie

 

Deze column is geschreven op persoonlijke titel

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)