Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Alphen a/d Rijn en de psychiatrie

Jim van Os: “Zogenaamde experts komen met tegeltjeswijsheden”

In Alphen aan den Rijn schoot een getroebleerde jongeman om zich heen in een winkelcentrum. De jongen had een psychiatrisch verleden en zou zelfs schizofreen zijn. Deskundigen verdrongen zich in de media om commentaar te geven, zonder enige kennis over de persoon in kwestie. Dat zouden ze niet moeten doen, betoogt hoogleraar psychiatrie Jim van Os. En wat zeker niet moet: alle psychiatrische patiënten tot potentiële moordenaars bombarderen.

Elke gewelddadige dood brengt de gemeenschap in beroering; veel mensen hebben vragen en behoefte aan een verklaring. Na de gebeurtenissen in Alphen aan den Rijn vorige week was het niet anders. Voor de media dus een moment van bezinning: aan de ene kant biedt een dergelijke gebeurtenis een kans een om via een ‘primeur’ de kijk- luister- of circulatiecijfers te stimuleren, aan de andere kant is het zaak om niet te vervallen in leeg sensationalisme. Helaas blijkt wederom dat in de razernij van de bijna momentane verspreiding van nieuws het merendeel van de media, gevoed door een willige kudde van academische ‘experts’, die alles uit handen laten vallen om de wereld vanuit de studio in Hilversum kond te doen van hun haastige search op Google, vervalt in collectieve waanzin wanneer er een aanleiding lijkt te zijn om het woord ‘psychiatrie’ bij de zaak te betrekken, en al helemaal wanneer er een excuus lijkt te bestaan om het woord ‘schizofrenie’ te kunnen bezigen.

Wat is het geval? Van de mensen die een moord plegen hebben sommigen suikerziekte, anderen hoge bloeddruk en weer anderen een psychiatrische diagnose. Dit betekent niet dat alle mensen met suikerziekte, hoge bloeddruk of een psychiatrische diagnose potentiële moordenaars zijn. Hoewel er op groepsniveau zeer, maar dan ook zeer zwakke statistische verbanden kunnen bestaan tussen bijvoorbeeld de diagnose schizofrenie en geweldsincidenten zegt dit niets. Het statistisch verband heeft namelijk weinig te maken met de diagnose zelf, en meer met het feit dat mensen die deze diagnose hebben door armoede, discriminatie en uitsluiting niet zelden aan de zelfkant van de maatschappij terecht zijn gekomen, waar het leven een stuk gewelddadiger is. Zo is het feit dat iemand met de diagnose van schizofrenie bijna 15 jaar reductie in levensverwachting heeft ten opzichte van de algemene populatie mede het gevolg van de fors verhoogde kans dat de persoon het slachtoffer wordt van moord of doodslag.

Een verband tussen een specifiek psychiatrisch symptoom en een geweldsincident kan alleen worden gelegd op basis van specialistisch onderzoek van de persoon in kwestie, niet op basis van een diagnostisch label of het predicaat “psychiatrische patiënt” per se. Zo moet worden vastgesteld of er voor en tijdens het incident überhaupt sprake was van actieve symptomen. Omdat niemand nog weet in hoeverre dit het geval was in Alphen aan den Rijn, volstaat men met lege frasen over nietszeggende statistische verbanden tussen diagnose X en incident Y op groepsniveau of vage verwijzingen naar woede, frustratie of andere tegeltjeswijsheden. De tragische gebeurtenissen in Alphen aan den Rijn hebben een extra dimensie van verdriet gekregen omdat honderdduizenden mensen in Nederland onterecht zijn weggezet als potentiële moordenaars. Wie is verantwoordelijk voor deze waanzin?

 

Jim van Os, hoogleraar psychiatrie

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)