Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

De koning van de weide

De koning van de weide De koning van de weide

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes, Wikipedia

Meer dan veertigduizend mensen namen deel aan de internetverkiezing van De Vogel van Nederland. Met overmacht won de grutto (zie foto). In het radioprogramma Vroege Vogels vond zondagmorgen de huldiging van deze nieuwe koning van de dieren plaats. Een bewogen zanger bracht een kroningslied ten gehore: “De koning van de weide in het mooiste jaargetijde.” De grutto had zijn mededingers ruim verslagen. De huismus, de merel, de koolmees. Kortom, saaie vogels die wij elke dag van het jaar zien.

Uit 1946 stamt de vierde druk van het boekje dat ik als jongen kreeg van mijn ouders: J. A.Verwey, Dwalend ginds en her. Het bevatte schetsen van de levende natuur. Zoals ‘Onder de lustige grieten’, met de volgende beginregels. “De meest opgewekte en gezellige gasten onzer weiden zijn zeker wel de grutto’s, die door hun luidruchtigheid en het feit dat ze twee volle jaargetijden door vertegenwoordigd zijn, er wel zorg voor dragen, dat de aandacht op hen gevestigd wordt.” Onbetwistbaar juist! Wie in een weidegebied van maart tot juni grutto’s ziet vliegen, voortdurend de grietto-grietto-roep hoort, heeft wat men noemt een topbeleving. De kievit en de tureluur kunnen daar niet tegenop.

Toch zitten er wonderlijke kanten aan deze uitverkiezing. De grutto valt te zien in de weidegebieden van Zeeland via Holland tot Friesland met uitlopers elders. In grote delen van Nederland, Limburg met name, is de grutto een zeldzame dwaalgast. De vogel van Nederland is wat je kan noemen een ‘Hollandse’ vogel. Bovendien is de griet maar de helft van het jaar aanwezig. De nieuwe koning overwintert in Afrika. Daarbij komt nog dat men in Afrika en vooral in Holland op grote schaal het leefmilieu van de grutto verwoest. Nog niet lang geleden broedden er 120 duizend paren in Nederland. Nu zijn het er minder dan 30 duizend. De stad rukt op. De boer werkt efficiënter. Het is nog niet te laat roepen de idealisten van Vroege Vogels. Hopelijk! Tegelijk lijkt onze nieuwe totem een symbolische keuze. Een beest zo Hollands als wat, dat snel aan invloed verliest en zich niet aan grenzen stoort en daardoor kwetsbaar wordt. Het is de keuze voor de nostalgie. Terug naar toen, luidt de onderliggende boodschap. Geef mij maar de huismus, de koolmees en de merel. Die gaan het redden. In Holland, Nederland en Europa.

Hans Philipsen

 

Hans Philipsen is oud-rector van de Universiteit Maastricht

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: