Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Met z’n allen aan de stehtisch

Met z’n allen aan de stehtisch

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Pilot met staande onderwijsgroepen

MAASTRICHT. Een staande onderwijsgroep: is dat nu gezonder, beter voor de groepsdynamiek en het leren? Bij het University College Maastricht en het Maastricht Science Programme wordt er mee geëxperimenteerd. “Soms heb ik onderwijs van acht tot half zeven ’s avonds. Even staan tussendoor houdt me wakker.” Tip voor de beginneling: gooi je schoenen met hoge hakken onder de tafel.

Over tropische ecologie gaan ze het hebben, een zevental studenten van het Maastricht Science Programme dat elkaar deze donderdagochtend ontmoet voor een onderwijsgroep. Doorsnee gebouw: Minderbroedersberg 6. Doorsnee lokaal: vierkant, tikkeltje saai, vier tafels, acht stoelen en een whiteboard.
Iets voor elven zijn al een paar studenten neergeploft op een stoel. Roy Erkens, docent en onderzoeker, komt de ruimte binnen. Hij drukt op een knopje en hup, de tafel gaat omhoog. Studenten volgen zijn voorbeeld; in no time zijn er vier statafels. De stoelen dienen de komende twee uur als kapstok voor jassen en tassen.
Het was Erkens die vorig jaar de staande onderwijsgroep in het leven riep. “Ik gaf soms uren onderwijs op een dag, ik werd moe van het inactieve zitten. Toen ben ik eens gaan staan. Studenten deden mee. De elektrische verstelbare tafels zijn heel mooi om aan te werken, maar in het begin deed ik het gewoon aan een stehtisch.” Hij wijst naar een ingeklapt model tegen de muur. Natuurlijk was ik wel een beetje sceptisch, bang dat de studenten er geen zin in zouden hebben, maar mijn vrouw zei: ‘Ze staan toch ook twee uur in het café?’”
Klappers en aantekeningen liggen opengeslagen voor ieders neus. Ze lijken allemaal een prima houding aan te nemen, hoewel de pose van de vrouwelijke gespreksleider nog het meest in de buurt komt van de aanwijzingen die op de A4-tjes aan de muur hangen. Er staan tips en afbeeldingen op. Een goede houding? Ontspannen schouders, hoofd in het midden, knieën licht gebogen, bottom tucked in, voeten een beetje gescheiden. Slecht? Meer gewicht op één been dan op het ander, uitgestoken kont, hangend hoofd.

Nieuwe roken
Sinds september experimenteert ook het University College Maastricht met tien staande onderwijsgroepen. Het Edlab, het nieuwe centrum voor onderwijsinnovatie onder leiding van Harm Hospers, leidt het project. “Ze moesten wennen – één student zei letterlijk: ‘Ik ben hier niet voor mijn gezondheid’- , maar de meesten vinden het eigenlijk wel prima nu”, zegt Nicolai Manie van het EdLab én coördinator academic advising aan het UCM. Toch draait het niet allemaal om de gezondheid. “We kijken ook wat het doet met het leren en de interactie tussen de studenten. Bovendien weten we helemaal niet of twee uur staan wel het beste alternatief is. Het enige dat we wél weten is dat zitten slecht is.”
Zitten is het nieuwe roken, schreef James Levine, een Britse onderzoeker en schrijver van Get Up! waarin hij zitten tot vijand verklaart. Zitten is het aller slechtste dat je kunt doen, meent Levine. Wetenschappers brengen zitten in verband met een hogere kans op diabetes, depressies en kanker.
Hans Savelberg, een Maastrichtse bewegingswetenschapper, deed een studie waarin hij achttien proefpersonen vier dagen lang aan drie verschillende bewegingsregimes onderwierp (een combinatie van zitten en een beetje lopen, slenteren of intensief bewegen). Daarna werden de bloedwaarden van de proefpersonen geanalyseerd. Het slenterregime bleek duidelijk het voordeligst voor de gezondheid.

Spataderen
Savelberg en zijn collega Bernard Duvivier gaan binnenkort het leereffect en de groepsdynamiek testen van het Edlab-project. Savelberg juicht het initiatief toe. “In de literatuur lees je dat de aandacht omhoog gaat als je actief bent.” Het zit ‘m volgens hem in de afwisseling tussen zitten en staan. “Als ik een hele dag achter mijn tafel sta, voel ik het tegen drieën aan mijn knieën. Anderen hebben sneller last van spataderen.” Savelberg verwacht geen grote gezondheidseffecten. “Bij een student gaat het toch maar om twee onderwijsgroepen van twee uur per week. Ik denk wel dat ze bewuster worden, dat ze zich afvragen waarom ze altijd overal automatisch gaan zitten en dat ze daardoor wellicht vaker zullen blijven staan.”
Terug naar de onderwijsgroep van Erkens. Hij spoort de gespreksleider aan om vaart te maken. De taak is nog niet helemaal nabesproken, maar de klok slaat al bijna twaalf uur. Later zegt Erkens desgevraagd: “De discussies duren veel langer. Dat controleren van de tijd is iets waar ze aan moeten werken.” Toch klinken er vooral positieve geluiden. De studenten voelen zich energieker, zeggen ze. Vermoeide benen, kramp? Niets van dat alles. Erkens: “Zeker in het tweede uur zie je in de meeste onderwijsgroepen de vermoeidheid toeslaan. Dat is jammer, juist omdat dan de volgende taak wordt voorbesproken, er wordt gebrainstormd. Bij ons zie je dat de discussie levendig blijft. Studenten voelen zich bovendien sneller uitgenodigd om te gaan wandelen naar het whiteboard om iets te noteren, ook al zijn ze niet de notulist.”
Manie: “Het Edlab wil innoveren en dan moet je soms out of the box denken. Staan is één mogelijkheid om de dynamiek te veranderen, maar misschien moet er wel iets in de ruimte veranderen, denk aan een andere opstelling of tafels of muren waarop geschreven kan worden, meerdere whiteboards, werken in subgroepjes.” 
Of de hele UM volgend jaar staand discussieert, is de vraag. “Het is niet voor iedereen en voor alles geschikt. Roy is enthousiast, maar volgens een van de UCM-docenten werkte het niet bij zijn skills trainingen waarbij één student presenteert. Studenten vonden het saai om alleen maar staand te luisteren”, zegt Manie. “Toch zouden we het graag willen uitbreiden, het liefst een paar onderwijsgroepen op iedere faculteit. Om te proberen.”

Categories:Categorieën:
Tags:
PGO, msp

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)