Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Het is toch bijna middeleeuws om een lichaam met een mes open te snijden”

“Het is toch bijna middeleeuws om een lichaam met een mes open te snijden” “Het is toch bijna middeleeuws om een lichaam met een mes open te snijden”

Photographer:Fotograaf: Simone Golob, Joey Roberts

Hoogleraar Nicole Bouvy over de toekomst van de geneeskunde: ziekenhuis wordt preventiehuis

MAASTRICHT. Het duurt niet lang meer voor de wachtkamer van de dokter vol zit met gezonde mensen die iets willen doen aan een vroeg ontdekte, latent aanwezige aandoening. ‘Echte’ patiënten met gezondheidsklachten zullen straks in de minderheid zijn, verwacht de Maastrichtse hoogleraar innovatieve chirurgische technieken, Nicole Bouvy. “De relatie tussen arts en patiënt gaat drastisch veranderen. Het ziekenhuis wordt een preventiehuis.”

Haar eigen vak, de chirurgie, zal tegen die tijd een plaatsje krijgen naast de klompenmaker en de smid op een festival van oude ambachten, vermoedt Nicole Bouvy. Zij noemde zichzelf onlangs tijdens haar TEDtalk in Maastricht niet voor niets “de chirurg zonder mes”. “De old school chirurgie is aan het verdwijnen. Het is, als je erover nadenkt, toch bijna middeleeuws om met een mes een lichaam open te snijden. Tot voor kort sneden we in de huid, buikwand, spieren, darmen, etcetera, met alle gevolgen van dien. Zo’n 10 procent van de patiënten die een darmoperatie ondergaat, krijgt te maken met lekkages. Ze worden doodziek, een tweede operatie is onvermijdelijk. Tien procent van de mensen met een buikoperatie krijgt op de langere termijn een littekenbreuk en moet dan opnieuw naar de operatiekamer.”

Als jonge chirurg, zo’n twintig jaar geleden, stelde Bouvy zich een doel: “Ik wil die complicaties de wereld uithelpen.” En dat lijkt nu steeds beter te lukken. Hoe? Door het mes meer en meer weg te laten en via de natuurlijke openingen van het lichaam (mond, anus, vagina) te opereren. “Nanotechnologie en computerwetenschap worden steeds belangrijker. Ik werk bijvoorbeeld met een vierarmige robot waarmee ik heel precies kan opereren en ‘ongelukken’ tot een minimum kan reduceren. En sinds kort opereren we in Maastricht mensen met ernstig overgewicht al zonder mes. We komen via de mond en slokdarm binnen en verkleinen de maag van binnenuit: alles zonder snee en zonder litteken.”

Utopie

Maar haar missie is nog niet ten einde, benadrukt ze. “Ik wil voorkomen dat mensen überhaupt ziek worden.” Dat klinkt als een utopie, maar Bouvy ziet het als een reëel toekomstbeeld, daarbij wijzend op de enorme revolutie van kennis en techniek in de medische wereld. “Er zijn wat mij betreft drie magische woorden: informatie, preventie en DNA-interventie.” Ze pakt haar laptop erbij en surft naar de website 23and me.com. “Bij dit Amerikaans bedrijf kun je voor 160 euro je genoom (erfelijk materiaal) laten ontcijferen. Je spuugt in een reageerbuisje en twee weken later heb je alle informatie tot je beschikking. Ik heb het zelf bij wijze van test ook gedaan.” Lachend: “Maar die uitslag is natuurlijk geheim.” Ze scrolt over de pagina’s van de site en vertelt dat voor elk gen wordt aangegeven of dat op de korte of langere termijn een risico vormt. “Ze doen dat zorgvuldig. Neem bijvoorbeeld Alzheimer. Ze vragen eerst of je wilt weten of je erfelijk belast bent. Klik je ‘ja’ aan dan laten ze zien hoeveel risico je loopt en vertellen tegelijkertijd wat je kunt doen om de kans te verkleinen: veel bewegen, gezond eten, weinig alcohol, niet roken. Verder geven ze voor ieder onderwerp literatuurverwijzingen. Stel dat er bijvoorbeeld uitkomt dat je veel kans hebt om suikerziekte te ontwikkelen, dan kun je door meer te gaan bewegen en af te vallen het tij keren. Dat is preventie.” In de toekomst zal dit via reparatie van het DNA kunnen, denkt Bouvy.

Medicijn

In het persoonlijke overzicht van de genoom-ontcijfering staat ook hoe de persoon in kwestie op allerlei medicijnen reageert. “Nu krijgt iedereen dezelfde dosering, en bijvoorbeeld dezelfde chemotherapie bij darmkanker. Het kan zijn dat die bij jou niet werkt. Als we dat weten kunnen we een andere chemo voorschrijven. Zo bespaar je de patiënt een hoop leed. Of neem de cholesterolverlager Simvastatine die veel wordt voorgeschreven in Nederland. Veel mensen krijgen er spierpijn van, maar denken ten onrechte dat het aan hun leeftijd ligt. Als je weet dat de patiënt voor dit middel gevoelig is, schrijft je een ander voor. Zo’n test die je farmocogenetica ontrafelt, zou de zorgverzekeraar moeten aanbieden: het verhoogt de kwaliteit van leven en is kosten besparend.”

Hypotheek

Is het wel wenselijk dat iedereen alles van zijn genoom kan opvragen? “Dat is een heel moeilijke vraag, er zitten ethisch gezien zeker haken en ogen aan. Ik denk aan de privacy, maar ook aan verzekeraars en banken die met gegevens aan de haal kunnen gaan. Maar we moeten er echt iets mee, ik heb de eerste patiënten al aan mijn bureau gehad. Wat betreft de reactie op geneesmiddelen zie ik trouwens weinig risico: ze gaan iemand echt geen hypotheek onthouden omdat hij gevoelig is voor een bepaald medicijn. Hier zie ik alleen maar voordelen voor de patiënt.” Ook de vroege ontdekking van zoiets als erfelijke borstkanker lijkt toch vooral positief en levensreddend. “Lastiger wordt het als je het hebt over de kans op ernstige ziekten die je al in de baarmoeder kunt ontdekken. Wanneer hebben we het over een ernstige ziekte, wanneer grijp je in? En wat doe je met familieleden? Licht je die in als er een erfelijk defect is geconstateerd? We hebben hiervoor de hulp van ethici en filosofen nodig.”

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)