Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Bosch, El Bosco en de Brexit

Bosch, El Bosco en de Brexit

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

En weer schudt het Verenigd Europa op zijn grondvesten. Vorige week dacht ik nog dat niet alleen het bewijs van de zwaartekrachtgolven ons dichter bij de oerknal brengt. Ook de jarenlange studie van alle werken van Jeroen Bosch zou ons op zijn 500ste sterfdag dichter bij een ‘oerknal’ van de moderne schilderkunst, zo al niet het moderne leven, brengen. Dat laatste viel tegen. We weten nu veel meer van zijn werk. Maar weinig meer over het raadsel Jeroen Bosch. Nauwelijks had ik mijn stukje vorige week ingeleverd of het werd duidelijk dat op de hooggeprezen samenwerking tussen alle partijen aan de tentoonstelling in het Noordbrabants Museum het een of ander valt af te dingen. Op het laatste moment zag het Prado in Madrid af van het zenden van twee belangrijke schilderijen voor de tentoonstelling. Schande, maar ook weer niet. Het museum in Den Bosch bleek namelijk van plan de werken op te hangen als NIET van Jeroen Bosch zelf. Misschien ben ik geen goede vaderlander, maar de Spanjaarden hebben een punt. Nederland heeft het onderzoek en de restauratie van werken van Bosch mogelijk gemaakt. Daarover mag uiteraard volop gediscussieerd worden. Niet vanzelfsprekend is dat in de tentoonstelling die op internationale samenwerking berust, de mening van de onderzoekers voor waar worden versleten. Deze kwestie gaat uiteindelijk niet over verfsoorten en dateringen, maar over binnen-Europese tegenstellingen. Over Hollandse arrogantie met betrekking tot ‘echt’ wetenschappelijk onderzoek, tot het in pacht hebben van de waarheid en het regelen van zaken door het trekken van de beurs. De Spanjaarden hanteren andere maatstaven om tot cultuurhistorische oordelen te komen, zien El Bosco als een voormalig onderdaan voor wiens schilderijen koning Philips de Tweede al in de zestiende eeuw vol overgave uren heeft staan somberen. Brutale kaaskoppen, geuzengebroed, hoor ik ze denken.

Het niet zo geslaagde Verenigd Europa dat we nu hebben, bevindt zich in een crisis. De kwestie Bosch/ El Bosco is klein bier vergeleken met het overleg met het Verenigd Koninkrijk over het Britse lidmaatschap van de Europese Unie. Dat Engeland door de dreiging met een Brexit, een status aparte kan krijgen, wijst op het voortwoekeren van op weinig gestoelde vormen van arrogantie. Een collectieve houding die op de duur de grenzen in Europa weer kan terugbrengen. Dan dreigt voor Europa een ‘zwart gat’ waarin Nederland als een van de eersten zal verdwijnen.

Hans Philipsen 

Hans Philipsen is oud-rector van de UM

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: