Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Helemaal over de rooie vanwege een herkansing”

“Helemaal over de rooie vanwege een herkansing”

Photographer:Fotograaf: Thinkstock

De druk op studenten volgens studieadviseurs

De druk op de student is de afgelopen jaren toegenomen, oordelen Maastrichtse studieadviseurs en studentenpsychologen. En dat heeft niet alleen te maken met het wegvallen van de basisbeurs en de daardoor hoger oplopende studieschuld die een foute studiekeuze of studievertraging tot een wel heel duur grapje maakt. Nee, er is een waslijst aan oorzaken.

Als eerste noemt Pia Harbers, studieadviseur bij European Studies, het bindend studieadvies (BSA). “Dat baart me zorgen. Alles hangt af van je eerste jaar, wie niet de vereiste 42 studiepunten (van de zestig) heeft gehaald, moet weg. Je kunt je niet te veel zijsprongen of verkeerde keuzes veroorloven.” Bij de School of Business and Economics zijn de eisen nog hoger: minimaal 47 studiepunten. Robert Pans, hoofd studieadviseurs SBE en zijn collega Wim Bogaert: “De overgangsperiode van scholier naar student is heel kort. Mis je het eerste blok omdat je nog geen kamer hebt, je visum nog niet rond is, of je financiën nog niet geregeld zijn, dan moet je de rest van het jaar buffelen om alles te halen. Dat geeft gigantische druk.”

Ook de aanwezigheidsplicht verhoogt de stress, vindt Harbers. “Je slaapt een keer uit, bent een keer ziek en dan sterft je oma. Wat dan? Wie drie onderwijsgroepen verstek laat gaan, moet het blok overdoen.” Om meteen door te gaan naar de cum laude-regeling: één herkansing? Dan geen cum laude. Pans van SBE: “Soms komt een student helemaal over de rooie binnen vanwege een hertentamen. Ze denken dat ze per se dat predicaat nodig hebben voor de toekomst. Net als overigens twee masters en drie stages. Onze rol is ze met beide benen op de grond te zetten. Er is nog meer in het leven dan cum laude. En nee, het leven is niet altijd maakbaar, ook al denkt deze generatie dat. De souplesse om met tegenvallers om te gaan lijkt af te nemen.”

Ondanks al die regels is de uitval niet veel groter dan tien jaar geleden, concludeert Harbers. Ook de studiesucces-cijfers zijn nagenoeg gelijk. “Het enige pluspunt van de invoering van het BSA is dat zij die het eerste jaar doorkomen, ook de studie afmaken. Tegelijkertijd zie je de psychische problemen toenemen en is er voor laatbloeiers of ‘andersbloeiers’ geen plaats meer.”

Ouders

Naast de druk vanuit de universiteit, is er die van ouders die in veel gevallen hun zoon of dochter financieel ondersteunen. Henny Peeters, hoofd studieadviseurs aan de faculteit Health Medicine and Life Sciences: “Ze zetten vaak alles in op dat ene kind, willen het beste, maar vragen vaak ook veel. Tijdens open dagen zijn het de ouders die de vragen stellen. Laatst zei een moeder dat ze haar zoon niet had geholpen met het opstellen van zijn portfolio, een onderdeel van de decentrale selectie. ‘De UM stimuleert toch zelfstandig leren? Maar wat moet ik doen als de anderen wel geholpen worden?’ Ze heeft een punt, terwijl wij als opleiding juist zo’n zelfgemaakt portfolio willen. Dan zien we de authentieke student.”

Pans van SBE: “De kinderen moeten ‘lukken’. Wij krijgen vaker ouders aan de lijn dan vroeger. Die treden op als coach, willen samen met hun kind een planning maken om de studie tot een goed einde te brengen.” Hij zucht, weet zich gesteund door collega Bogaert: “Maar dit is een universiteit, het gaat om academische studies die zelfstandige mensen willen afleveren. Hoezo zelfstandig?” Harbers wijst er op dat regels als aanwezigheidsplicht en bindend studieadvies de student ‘klein’ houden. “Wij vinden probleemgestuurd onderwijs belangrijk, willen dat de student het voortouw neemt in de onderwijsgroep, maar tegelijkertijd zeggen we ook dat ze maar twee bijeenkomsten mogen missen, dat ze per se zoveel punten moeten halen.” Studentenpsycholoog Heiny Eilkes beaamt de contradictie: “We willen aan de ene kant niet dat onze studenten voor een zesje gaan, maar tegelijkertijd willen we dat ze levenservaring opdoen en volwassen worden. Om dat laatste te bereiken moeten ze wel buiten de lijntjes kunnen gaan.”

Peers

En dan zijn er de peers, en masse aanwezig op social media, die een duit in het zakje doen, klinkt het eensgezind. Harbers: “Wij vergeleken onszelf vroeger met onze tien beste vrienden, nu is er een enorme groep die op Facebook en Instagram hun successen ‘show casen’. Er wordt geconcurreerd op allerlei zaken: studie, sport, muzikaliteit, creativiteit, talenkennis, uiterlijk. Tegenwoordig moet alles goed zijn. Een sportheld blinkt niet alleen uit in zijn sport, maar heeft ook nog een kledinglijn of kan zingen en dansen.” Al de jubelverhalen op social media geven de student in nood de indruk dat hij de enige is die het moeilijk heeft, vertelt Peeters. “Nu gaat het inderdaad ook met het merendeel goed, maar is er een probleem, dan vind je dat niet terug op Facebook. Niemand loopt ermee te koop.”

Psychische problemen

Ook al wandelt het merendeel redelijk soepel door de studie, het aantal studenten dat in de problemen komt, groeit. Harde cijfers, zo benadrukken de studieadviseurs, hebben ze niet, maar feit is dat ze steeds vaker jonge mensen aan hun bureau treffen met angstklachten, burnout, depressiviteit, of verslaafd aan onder andere Ritalin (geneesmiddel tegen ADHD), energy drinks of tv-series. Zij komen meer dan eens terecht bij studentenpsychologen als Heiny Eilkes (ook afdelingshoofd Studentenbegeleiding van het SSC) en Greet Kellens. “Wij hebben de laatste jaren meer crisisgevallen. Het gaat vaak om buitenlanders. Voor hen is alles veranderd: ander land, soms ander continent, nieuwe stad, vreemde taal, ver weg van familie en vrienden, nieuwe studie. Dat pakketje is een stressfactor van jewelste. Komt zo’n student een echte hindernis tegen, dan kan hij niet terugvallen op zijn oude netwerk. Iets wat Nederlanders, maar ook Duitsers en Belgen wel kunnen. Bovendien gaat het vaak om jongeren die vanuit hun cultuur niet gewend zijn om hulp te zoeken bij psychische problemen. Vaak zijn wij de eersten tegen wie ze hun verhaal vertellen.”

Naast de acute problemen, zeggen Eilkes en Kellens, “zijn we er ook en vooral voor studenten die niet zo lekker in hun vel zitten. De meesten zijn er met een paar gesprekken of een groepstraject weer bovenop. Belangrijk is dat iemand niet te lang wacht met een afspraak. Hoe eerder je erbij bent, hoe gemakkelijker het is om in te grijpen. Kom je laat, dan kost het vaak veel tijd.”

Vreemd is het niet dat studenten in de knoop raken, benadrukken de studieadviseurs en studentpsychologen. In de leeftijdsfase tussen 18 en 25 verandert er immers heel veel: de eerste keer het huis uit en zelf verantwoordelijk voor een huishouden, de eerste keer een serieuze relatie, vaak ook de eerste keer dat een serieuze relatie eindigt, verlies van dierbaren, nadenken over de toekomst, nadenken over wie je bent en wat je met je leven wilt. Tegenslagen horen daarbij. Net als falen. “Falen is normaal”, zegt Harbers. “Het is belangrijk voor het leerproces. Net als angst: dat is een normale reactie die je behoedt voor gevaar. Maar dit soort zaken hoor je niet meer. Het gaat nu alleen maar over employability. Vroeger bestond dat niet. Een universiteit hoorde toen mensen af te leveren die wetenschappelijk onderzoek konden doen en hadden geleerd na te denken. Ik hoor tijdens een matchingsgesprek bijna nooit meer ‘ik wil onderzoek doen omdat ik me van alles afvraag’. We zijn verrast als een aankomend student honger heeft naar kennis. Alles moet nu meteen valoriseerbaar zijn, nut hebben.” Er klinkt een diepe zucht: “Ik wil dat studenten hier komen omdat dit de leukste opleiding European Studies is die er bestaat. Vier jaar over je bachelor doen is normaal, zo’n extra jaar hoeft niet per se negatief te zijn, maar zo wordt het wel vaak gebracht door de universiteit en de overheid. Werkgevers zijn lang niet allemaal geïnteresseerd in je cijfers of honour programs. Vaak gaat het om de klik, past iemand bij ons bedrijf.”

Lees hier het verhaal van de studenten over druk en stress

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)