Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Bang voor de mening van de burger

Bang voor de mening van de burger

Medewerkerscolumn

Nederland stoomt, net als het Verenigd Koninkrijk op een referendum af, maar verder konden de verschillen nauwelijks groter zijn. Aan de overzijde van het Kanaal gaat het ergens over, hier is het een ondergeschikte kwestie. In het VK is de volksraadpleging een regeringsinitiatief, bij ons door burgers afgedwongen. Voor de Britse kiezers staat het vast dat hun stem beslissend zal zijn, maar in Nederland is die slechts raadgevend. En tenslotte is er in het perfide Albion nauwelijks discussie over de vraag of dit een legitieme manier is om over een heikele kwestie te beslissen, terwijl in Nederland het referendum hevig omstreden is. Zo zijn er mensen die, natuurlijk , dat-spreekt-voor-een-democraat-toch-vanzelf, in beginsel helemaal vóór zijn, maar laat nou net deze kwestie ongeschikt voor een referendum zijn.

De D66-er Laurens-Jan Brinkhorst heeft al jaren het patent op die opstelling. Helaas heeft hij nooit duidelijk gemaakt wat een kwestie geschikt of ongeschikt maakt, zodat gevreesd moet worden dat vooral de te verwachten uitkomst dat doet. Zou de kiezer met Brinkhorst vóór het associatieverdrag zijn, dan was een referendum vermoedelijk prima, maar nu natuurlijk niet.

Anderen zijn principieel tegen en zeggen dat referenda de burger overvragen – waar haalt een gewoon mens de tijd en de deskundigheid vandaan om een gefundeerd oordeel te kunnen vellen? Goeie vraag, maar geldt dat niet ook voor de nog veel complexere programma’s van politieke partijen waar de kiezer wel periodiek ja of nee tegen mag zeggen?

Nog weer anderen vrezen dat de burger om de ‘verkeerde’ redenen, bijvoorbeeld een afkeer van de regering, het associatieverdrag van de hand zal wijzen. Zou zo maar kunnen, maar wie wil gaan uitmaken welke redenen een ander voor zijn standpunt mag hebben, zou zich eens af moeten vragen of hij wel een democraat is. Daar, lezer, draait het hier uiteindelijk om: er zijn wel argumenten tegen het houden van referenda te bedenken, maar ik heb er nog niet één gehoord die niet ook tegen gewone verkiezingen ingebracht kan worden. Wat de Nederlandse discussie over het referendum vooral laat zien is hoe bang de politieke elite voor de mening van de burgers is. Daarvan gaf oud-parlementariër Bas de Gaay Fortmann de mooiste illustratie. Hij bestond het om in de NRC de lezers op te wekken toch vooral….. thuis te blijven. Een voormalige volksvertegenwoordiger die de kiezers vraagt vooral niet te laten weten wat ze ergens van vinden. Hoe antidemocratisch wil je het hebben?

Nico Baakman, wetenschappelijk medewerker faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen

 

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: