Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Ze moet oog hebben voor het enorme ongenoegen onder het wetenschappelijk personeel”

“Ze moet oog hebben voor het enorme ongenoegen onder het wetenschappelijk personeel”

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Wie volgt rector Luc Soete op?

Rector magnificus Luc Soete vertrekt. Op 1 september begint zijn opvolger. Wie moet dat worden? En wat moet hij/zij vooral gaan doen? Observant vraagt het de komende weken aan studenten en staf.

“Of ik zelf ambities heb? Nee hoor, ik spendeer mijn tijd liever aan leukere dingen”, lacht Aalt Willem Heringa, hoogleraar staatsrecht en oud decaan van de rechtenfaculteit. “De rector moet het boegbeeld zijn van deze universiteit, zichtbaar en veelzijdig. Harald Merckelbach is een uitstekende kandidaat. Hij heeft zoveel in huis: hij is een goede wetenschapper, bestuurder geweest [decaan van de faculteit psychologie en neurowetenschappen], hij geeft onderwijs en schrijft columns in een landelijke krant. Hij is een aimabele man. Ik denk dat hij de samenbindende kracht heeft waardoor de faculteiten van Randwyck en de binnenstad één geheel vormen.
“Een rector moet sommige disciplines die het financieel moeilijker hebben, zoals in de alfawetenschappen, hoog in het vaandel blijven dragen, ongeacht de tegenwind en kritiek van buiten.”

Volgens Heringa hoort het onderwijs in de portefeuille van de rector. “Keuzes maak je niet voor de eeuwigheid”, doelend op de vicerector onderwijs die eind 2014 aan de UM werd aangesteld om, zoals toen werd gezegd “vaart te maken met de onderwijsinnovatie”. Heringa omschrijft het onderwijs als “een permanente zorg. We lopen tegen het probleemgestuurd onderwijs aan, het werkt verstarrend. We zitten vast aan regelingen, maar zijn daarnaast ook gebonden aan bijvoorbeeld kleinere onderwijsruimtes. Bovendien hebben de meeste faculteiten in de binnenstad een enorme onderwijslast. Zo groot dat het onderzoek eronder lijdt. Hier moet een rector met ons over nadenken en helpen.”

Het reglement schrijft voor dat de rector uit het hooglerarenkorps van de Universiteit Maastricht moet komen. Maar hoe kijkt Heringa tegen een kandidaat van buiten aan? “Dat ligt minder voor de hand, hoewel ik er principieel niet op tegen ben. Als nieuwe rector is het handig om de instelling te kennen, maar het kan ook een handicap zijn. Mensen hebben een oordeel over je, maar goed, als bestuurder maak je keuzes en je ontkomt er niet aan dat je op iemands tenen trapt.”
Tot slot: “Een rector moet toegankelijk zijn voor studenten. De opvang van buitenlandse studenten in onze stad is een punt van aandacht. Als we de huidige aantallen willen behouden, moet er iets veranderen. Zoals betere faciliteiten. Het sportcentrum is al een heel mooi ding, maar hoe zit het met verenigingen of festiviteiten? Hierin zou de stad meer moeten participeren. Als ik kijk naar bijvoorbeeld Leiden dan zie je dat heel Leiden open dag heeft als de universiteit haar deuren op zet, terwijl hier in Maastricht alleen de universiteit open dag heeft. Dat is jammer.”

“Ik weet een uitstekende kandidaat: Simone Buitendijk”, e-mailt Lies Wesseling, bijzonder hoogleraar aan de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen en directeur van het centrum voor gender en diversiteit, eind februari. Het is dan nog niet bekend dat Buitendijk, vicerector aan de Universiteit Leiden, komende zomer naar Londen verhuist waar ze vicerector wordt aan het Imperial College. Toch blijft het voor Wesseling een ideaalplaatje. “Ik heb haar vaak ontmoet op congressen en conferenties. Zij is buitengewoon intelligent en inspirerend. Ook is ze zeer toegankelijk, welbespraakt en verbindend. Zij kan ervoor zorgen dat mensen hun verschillen achter zich laten, dat ze niet concurreren, maar samenwerken.” Buitendijk studeerde geneeskunde; ze doet vooral onderzoek naar de rol van gendered research in de gezondheidszorg.
Los van het feit dat Buitendijk een andere functie heeft aangenomen, is de UM aan de regel gebonden dat de nieuwe rector uit de hoogleraren van de Universiteit Maastricht wordt benoemd. “Dat wist ik niet”, reageert Wesseling. “Wat een rare regel. Die kunnen ze beter schrappen. Ik juich het toe dat er een buitenstaander komt. Ik vind het toch iets ongemakkelijks hebben dat hoogleraren hun favorieten uit hun eigen gelederen moeten doorgeven aan de commissie.”
Oké, dan geen Buitendijk, maar in elk geval wel een vrouw aan het roer, vindt Wesseling. “We zijn de jongste universiteit van Nederland en hopelijk toch niet de laatste met een divers college van bestuur? Hildegard Schneider, decaan van rechten, vind ik een goede interne kandidaat. Zij heeft uitgebreide bestuurlijke ervaring, een groot netwerk en weet mensen te verbinden. Bovendien heeft ze een brede intellectuele belangstelling.”

Wesseling hoopt dat de nieuwe rector oog heeft voor “het enorme ongenoegen onder het wetenschappelijk personeel dat landelijk tot uiting komt in Science in Transition en het Platform Hervorming Nederlandse Universiteiten. Een rector moet niet alleen naar Den Haag luisteren, maar ook naar het personeel op de werkvloer. Inmiddels hebben we drie decennia van bezuinigingen achter de rug terwijl de eisen en standaarden zijn verhoogd. Zo langzamerhand hebben we een breekpunt bereikt. De bètawetenschappen hebben daar niet zo’n last van, geloof ik, maar het is volop zichtbaar in de geestes- en maatschappijwetenschappen. Zie de gele kaarten en perikelen rond de her-accreditaties van opleidingen in Maastricht en elders. Het is toch merkwaardig dat we als universiteiten nauwelijks geprobeerd hebben om één vuist te maken? Dat we niet met z’n allen hebben gezegd: zo kan het niet langer? Natuurlijk neem ik me dat zelf ook kwalijk, maar ik zie hier zeker een rol voor de rector.”

“Het moet een vrouw zijn”, zegt Christoph Rausch, universitair docent aan het University College en vertegenwoordiger van de VAWO (vakbond voor de wetenschap) in het Lokaal Overleg (overleg vakbonden en college van bestuur). “Bovendien, zo staat in ons bestuursreglement, moet het een hoogleraar van de UM zijn. Dat is ook goed, want iemand uit de eigen gelederen heeft binding met de Maastrichtse universitaire gemeenschap. Verder moet zij met beide voeten in de klei staan: dus onderwijs geven en onderzoek doen. Bovendien moet de nieuwe rector uit de binnenstad komen want de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen staan onder druk. Die hebben iemand nodig die ook staat voor het maatschappelijk belang van hun onderzoek en onderwijs. Alles bij elkaar optellend kom ik uit bij Hildegard Schneider, de huidige decaan van rechten. Zij heeft haar bestuurlijke kwaliteiten al bewezen terwijl ze tegelijkertijd onderwijs blijft geven en onderzoek doet.”

Maar, vervolgt Rausch, het zou ook mooi zijn als een jongere vrouwelijke hoogleraar de scepter zou gaan zwaaien. “We hebben relatief weinig vrouwelijke hoogleraren, de mannen zijn nog altijd in de meerderheid, maar we hebben genoeg jonge vrouwen die geschikt voor deze functie zijn. Teveel om op te noemen.”

En dan is er nog iemand die hij naar voren wil schuiven: “Ze is al met emeritaat, dus ja, ze valt niet onder de categorie jong, maar ze is voor mij een groot voorbeeld in de wetenschap: prof. Maaike Meijer.” Lachend: “Zij zou binnen het college van bestuur haar onderzoek naar de culturele verbeelding van mannelijkheid kunnen voortzetten.”

Nog een ding, zegt hij dan: “Hoeveel vrouwen zijn er eigenlijk voor deze rubriek geïnterviewd?”

Wendy Degens, Riki Janssen

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)