Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Ik ben niet bang, ook niet voor de grote bazen”

“Ik ben niet bang, ook niet voor de grote bazen”

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Prof. Anita Jansen, nieuwe decaan psychologie en neurowetenschappen

Schaterlachend: “Wat ik niet aan mezelf ga veranderen?” Beslist: “Mijn kleding. Ik ga geen mantelpakjes kopen. Ik heb daar over nagedacht: als ze dat van me zouden vragen, had ik het decanaat geweigerd. En ik ga niet naar de kapper.” Wederom schaterlachend: “Ik ga dus helemaal niets veranderen.”

Op 1 juni 2016 wordt prof. Anita Jansen de nieuwe decaan van de faculteit psychologie en neurowetenschappen. Zij volgt prof. Bernadette Jansma op die de scepter gaat zwaaien op de faculteit Humanities and Sciences. Hiermee komt het totaal aantal vrouwelijk decanen op vier (van de zes).

Het is niet de eerste keer dat Jansen, sinds 1999 hoogleraar Experimentele Klinische Psychologie in Maastricht, in beeld is voor de hoogste functie binnen FPN. “Acht jaar geleden ben ik ook gevraagd, maar toen heb ik nee gezegd. Ik was net terug uit Nieuw-Zeeland waar ik me – na zeven jaar voorzitter van de capgroep Clinical Psychological Science, een intensieve periode – een jaar lang op het onderzoek had gestort. Eindelijk, het was een soort ‘vlucht’, ik begon steeds meer een manager te worden. Ik wilde weg, terug naar het onderzoek. En dat was heerlijk, daar wilde ik lekker mee doorgaan.”

Maar ook deze ronde zei ze “weer heel hard nee” toen ze werd gepolst. Niet in de laatste plaats omdat het onderzoek naar mechanismen die eetstoornissen en obesitas in stand houden (hoe werken ze, waarom blijven ze en hoe zijn ze te tackelen?) “lekker loopt, ik een heel leuke onderzoeksgroep heb, we goede dingen doen en veel geld binnenhalen. Het is een groot feest. En als er ook anderen zijn die het goed kunnen, waarom zou ik dan decaan worden?” Maar toen de commissie aankondigde dat ze extern zou gaan werven als Jansen bij haar standpunt bleef, ging ze overstag. “Ik wilde geen externe, de kans dat je dan een manager binnenhaalt is groot. Ik vind dat een decaan een wetenschapper moet zijn, met zijn poten in de klei moet staan, onderwijs en onderzoek moet doen.”

Verborgen agenda

Haar stijl noemt ze “direct, open, eerlijk, helder, geen verborgen agenda. What you see is what you get. En ik ben niet bang, ook niet voor de grote bazen. Ik zal zeker af en toe mensen voor het hoofd stoten, dat is niet te voorkomen, maar open en eerlijk is beter dan er om heen draaien. Dat vind ik trouwens typisch Limburgs. Ik heb ook bedacht: ik zit niet alleen in het bestuur, we gaan dit als een team doen: Miranda (Dekkers, red.) als directeur, Carolien Martijn de portefeuille onderwijs, de portefeuillehouder onderzoek is nog niet bekend.”

Hoog op haar lijstje staat de aanpak van de te hoge werkdruk. “Die is er altijd al, we hebben dat nooit kunnen oplossen. Het is ingewikkeld: hoofdoorzaak zijn de vele en versnipperde onderwijstaken. Ik ben voor probleemgestuurd onderwijs, maar onze mensen moeten ook onderzoek doen, geld binnenhalen, enzovoort.“ Net zo hoog op het lijstje staat het binnenhalen van onderzoeksgeld. “Wij doen het als faculteit heel goed, maar het zijn vooral de toppers die veel subsidies verwerven. Een grote groep lukt dat niet. Niet omdat ze niet goed zijn, maar omdat er te weinig geld te verdelen is. Je mag bij NWO - daar zijn we toch vooral op aangewezen, de industrie ligt veel ingewikkelder - maar twee keer meedoen voor een subsidie. Slechts 10 procent van de aanvragen wordt gehonoreerd. Dan weet je dat de kans heel klein is. Eigenlijk is het een loterij.

“Subsidies zorgen er voor dat je aio’s kunt aanstellen. Zonder promovendi is het lastig om goed onderzoek te doen. Ik heb nu drie Vici-promovendi (Vici-subsidie van NWO, goed voor 1,5 miljoen in vijf jaar, red.), heel goede onderzoekers, bijzonder enthousiast en knap. Zij lezen veel, zijn goed op de hoogte van alle ontwikkelingen. We praten daarover, we brainstormen, dat is heel stimulerend. Zonder aio’s lukt het niet goed om je vak zo intensief bij te houden. Je hebt immers je onderwijs, vaak meer dan 50 procent van je tijd, en allerlei andere taken. We hebben aio’s nodig om onderzoek op niveau te kunnen blijven doen.”

Ratrace

Ook de ratrace die wetenschappers ertoe drijft om zoveel mogelijk te publiceren, en de commotie in augustus 2015 over niet-repliceerbaar onderzoek, heeft Jansens aandacht. “Ik denk wel dat het overdreven is om dit alleen aan psychologen toe te schrijven. Wij zijn het slachtoffer van de affaire Stapel. Ook in vakgebieden als geneeskunde en economie is repliceerbaarheid moeilijk: doen ze daar een onderzoek over, dan blijkt de uitkomst ook in veel gevallen anders. Maar uiteraard zit er een kern van waarheid in. Het zou goed zijn als onderzoek herhaald zou worden vóór het werd gepubliceerd. Maar je vecht tegen de maatschappelijke stroom in. Mensen worden nog steeds afgerekend op hun productie, ook onderzoeksfinancier NWO kijkt naar aantallen publicaties en citaties. In je eentje kun je zo’n cultuur niet veranderen, maar ook niet als faculteit of universiteit. Maar als je in mijn hart kijkt dan heb ik liever dat wetenschappers minimaal drie en maximaal vijf artikelen per vijf jaar publiceren. Dus alleen het beste van het beste. Het gaat om de kwaliteit. Zijn we meteen van die diarree af van heel veel tamelijk onbenullige publicaties.”

Rooskleurig

De recente berichtgeving dat er veel te veel psychologen worden opgeleid en dat de onderwijsinstellingen een te rooskleurig beeld schetsen van de arbeidsmarkt, volgt Jansen kritisch. “Ik geloof niet zo in die cijfers, ik vraag me af of die kloppen. Wij zijn nu precies aan het uitzoeken waar onze alumni terechtkomen. Mijn indruk is dat 80 tot 90 procent van onze afgestudeerden aan het werk is: in de eigen richting en op niveau.” Ze staat daar ook niet van te kijken: “Psychologen zijn breed georiënteerd, weten alles over gedrag en zijn dus breed inzetbaar, bij bedrijven, onderzoeksbureaus.” Dan lachend: “Niet voor niets worden we allemaal decaan: Bernadette Jansma, Harm Hospers, Nanne de Vries, ikzelf.”

Nog een laatste strijdpunt: “Ik wil minder bureaucratie, minder regels om de regels. Ik ga proberen om zoveel mogelijk regels af te schaffen en mensen hun eigen verantwoordelijkheid terug te geven. Zodat ze weer lekker creatief kunnen zijn en al hun tijd aan de inhoud van ons prachtige vak kunnen besteden.”

Greep uit CV Anita Jansen (1960)

Tijdens haar studie psychologie in Utrecht volgde ze meerdere hoofdvakken en liep ze twee stages in Maastricht, één bij Marcel van den Hout en één bij Winnie Weeda Mannak. Ze mocht in Maastricht blijven, werd toegevoegd docent bij de net opgerichte studie geestelijke gezondheidskunde, later universitair docent (0,7 fte) en schreef haar proefschrift voornamelijk in eigen tijd. “Ik werkte 200 procent, promoveren ging snel. Ik deed het omdat ik het leuk vond, dat is belangrijk.” Na haar promotie in 1990 bleef ze in Maastricht, ontving in 1992 de Heymans junior prijs voor veelbelovende jonge wetenschappers van het NIP en de Professor Boeke prijs voor wetenschappelijk onderzoek naar psychotherapie. Ze zat in het NWO-bestuur domein sociale en geesteswetenschappen (1995-1998), werd in 1999 hoogleraar Experimentele Klinische Psychologie aan de UM en lid faculteitsbestuur (1999-2001), won de UM onderwijsprijs (2001), was capgroepvoorzitter Clinical Psychological Science (2001-2007) en haalde in 2011 een Vici-beurs (1,5 miljoen euro) van NWO, sinds 2014 bestuurslid NWO gebiedsbestuur Maatschappij en Gedragswetenschappen.

Anita Jansen is getrouwd met Fren Smulders (ook als onderzoeker verbonden aan FPN) en heeft met hem drie kinderen: twee dochters en een zoon (21, 19 en 17).

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: