Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Hij had aandacht voor het verhaal van de patiënt”

“Hij had aandacht voor het verhaal van de patiënt”

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts/Simone Golob

Eddy Houwaart geïnspireerd door Roy Porter

Prof. Eddy Houwaart is opgeleid tot huisarts, maar heeft zich bekwaamd als medisch historicus. Hij is een typische interdisciplinaire wetenschapper en voor iedere discipline kan hij wel één inspirator noemen. Zijn allergrootste held is de Britse historicus Roy Porter. “De manier waarop hij zijn verhaal deed voor een groot publiek, of dat nu op televisie was, op de radio of op een congres: formidabel.”

“Het is moeilijk om één persoon te noemen omdat ik zo’n verschrikkelijk interdisciplinair vak heb”, zegt Eddy Houwaart (1953), hoogleraar medische geschiedenis. Was hij huisarts gebleven dan had hij nu wellicht zijn begeleider Peter Bügel op nummer één gezet. “Hij heeft mij zoveel dingen geleerd en afgeleerd, bijvoorbeeld dat het goed is om soms niet te handelen.” Maar Houwaart sloeg een zijpad in en verdiepte zich in de medische geschiedenis. Hij raakte geïnspireerd door historische figuren als Rudolf Virchow, een Duitse arts die politiek actief was, en de Italiaanse Antonio Gramsci, een niet-orthodox marxist, die liet zien waarom en hoe je culturele hegemonie moet onderzoeken. En niet te vergeten: de invloed van de Franse medicus en filosoof George Canguilhem. “Hij leerde mij hoe je in de harde wetenschap, zelfs in de fysiologie en biochemie, verschillende stromingen, concepten of bepaalde theorieën kunt herkennen.”

Maar Houwaart leerde het meest van Roy Porter. Van deze Britse historicus, die overleed op 55-jarige leeftijd, worden veel dingen gezegd. Dat hij zomaar op een dag in maart 2002 van zijn fiets viel op weg naar zijn werk, dood, hartinfarct. “Misschien heeft hij zich wel letterlijk doodgewerkt”, zegt Houwaart. Ook wordt verteld dat hij maar een paar uur slaap nodig had. “Ik heb het hem nooit gevraagd”, zegt Houwaart die hem menig keer ontmoette in Londen vanwege een bestuursfunctie bij het Wellcome Institute for the History of Medicine. “Hij werkte hard, schreef aan meerdere boeken tegelijk en deed ook nog een serie op de BBC.”
Wat in elk geval wel klopt: Porter’s oeuvre is immens met meer dan honderd boeken, vooral over de geschiedenis van de geneeskunde en psychiatrie. “Wat hem zo bijzonder maakte, is zijn aandacht voor het verhaal van de patiënt, the history from below. Hij schreef bijvoorbeeld over hoe patiënten in de achttiende eeuw nadachten over ziekten. Het draaide eens niet om de visie van artsen, ja, dat was een echte eyeopener. En het is zeker niet dat ik Roy Porter altijd in mijn achterhoofd heb, maar in mijn eigen vak probeer ik die blik van onderop vast te houden. Ik doe nu bijvoorbeeld onderzoek naar de geschiedenis van vaccinaties. Natuurlijk kun je kijken naar hoe een vaccinatie is ontwikkeld in laboratoria, maar ik vind het interessanter om te zien wat er in de consultatiebureaus gebeurde, waarom vrouwen daarnaartoe gingen met hun kind.”

Houwaart noemt zijn inspiratiebron “een aimabele, sociale man. Hij beschreef de medische geschiedenis met zoveel eruditie, zo levendig.  Er zat een ongelooflijke vaart in.” En waar hij in uitblonk op papier, ontvouwde zich ook op het podium. “Hij zat vol verhalen. Volgens mij heb ik hem voor het eerst gezien op een congres in Rotterdam. Er zaten honderd man in de zaal en Porter legde een stapeltje papieren voor zich neer. Al snel vlogen die door de lucht. ‘Onzin’, zei hij. ‘Ik ga nu gewoon vertellen’. Die flow waarin hij zat: fantastisch. Ik viel van mijn stoel. Ik was nog een broekie, bezig aan mijn promotieonderzoek over de gezondheidszorg in Nederland in de 19e eeuw. Colleges gaf ik ook, maar alle teksten schreef ik uit op papier om ze vervolgens op te lezen. Dodelijk saai natuurlijk! Wat dat betreft heb ik veel van hem geleerd. Hij was een oratorisch talent.” Zijn verschijning? “Hij was een gedrongen man, vaak ongeschoren met een groezelig hemd en een leren jas. Maar dat maakte hem niets uit en zijn publiek – toch vaak in pak – evenmin.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)