Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Niet bang om dwars te liggen

Niet bang om dwars te liggen

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts/Simone Golob

Johan Vlaeyen geïnspireerd door Wilbert Fordyce

Hij was een pionier op het gebied van chronische pijn. Wilbert Fordyce is de naam, een klinisch psycholoog, wiens ideeën tot op de dag van vandaag overeind staan. Johan Vlaeyen, hoogleraar psychologie, heeft veel aan de man te danken.

Toen Johan Vlaeyen (1957, Brussel) afstudeerde als klinisch psycholoog aan de Vrije Universiteit Brussel, wachtte hem in 1981 de zogeheten burgerdienst, een alternatief voor wie wegens gewetensbezwaren niet in militaire dienst wilde. Vlaeyen belandde in een psychiatrisch centrum waar hij voor het eerst echte patiënten tegen het lijf liep. Daar heeft hij als onervaren broekie van 20 een patiënte behandeld met chronische pijn: het topic waarin hij zich later zou specialiseren. Maar de belangrijkste tip die hij kreeg in het psychiatrische centrum was: vraag een beurs aan bij de Belgian American Educational Foundation en ga daarmee naar de VS.

En zo geschiedde, met succes: Vlaeyen ontving geld om een jaar lang stage te lopen in het multidisciplinaire pijncentrum in Seattle, toen het meest geavanceerde instituut op dit vlak in de wereld. “Elke patiënt die er binnenkwam, werd door minstens vier verschillende specialisten gezien. Er werkten anesthesiologen, psychologen, neurologen, orthopedisch chirurgen, maatschappelijk werkers. Voor iemand die belangstelling had voor chronische pijn, zoals ik, was dit the place to be.”

En niet in de laatste plaats vanwege de klinisch psycholoog Wilbert Fordyce (1923-2009). “Een charismatische man die zijn tijd ver vooruit was", aldus Vlaeyen. "Zijn boek Behavioural methods for chronic pain and illness (1976) is uitgegroeid tot een basisboek en nog steeds actueel. Het is twee jaar geleden, als een postuum eerbetoon, opnieuw uitgegeven. Met dat verschil dat elk hoofdstuk werd aangevuld met commentaar van twee deskundigen [onder wie Vlaeyen]. Alles wat hij in de jaren zeventig al verkondigde blijkt nu te werken.”

Hij was een van de eersten die patiënten met chronische pijn geen rust aanraadden maar juist aanspoorden om te bewegen. Hij zag dat deze patiënten vooral bang zijn, bang om te bewegen omdat ze denken dat de pijn dan erger wordt, en misschien de voorbode is van iets ernstigs, zoals een verlamming. Ze worden dan steeds voorzichtiger, durven niet meer te lopen en belanden in een rolstoel. Wat dus weinig met motoriek te maken heeft maar veel met angst.

“Fordyce was een krachtige persoonlijkheid en niet bang om dwars te liggen. Op verzoek van de overheid schreef hij op zeker moment een rapport met nogal controversiële aanbevelingen. Mensen met chronische pijn die arbeidsongeschikt waren, dienden wat hem betreft aan het werk gezet te worden. Zo zouden velen van hen ontdekken dat ze zichzelf overbeschermden.”

Temidden van alle tumult op congressen bleef Fordyce te allen tijde rustig, nooit boos, steeds zijn argumenten op een rijtje. “Tragisch was dat hij tegen het einde van zijn leven doof werd. Op bijeenkomsten hoorde hij niet goed meer wat mensen in de zaal vroegen en moest iemand de vragen voor hem opschrijven. Behoorlijk communiceren werd lastig. Je wist, hij heeft goede argumenten maar kan ze niet meer overbrengen.” 

Vlaeyen heeft in zijn verdere professionele leven sporadisch contact met Fordyce onderhouden, maar hij heeft veel aan de man te danken. “Ik heb veel van zijn ideeën geïncorporeerd in mijn werk. "Net vóór zijn overlijden had ik een artikel gepubliceerd over op maat gesneden pijnbehandeling in het tijdschrift Clinical Journal of Pain. Hij stuurde me toen prompt een e-mail met de korte boodschap: ‘I’m proud of you’. Dat deed me wel wat hoor.”

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)