Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Hoogleraren waarschuwen voor ‘lynchcultuur’

Hoogleraren waarschuwen voor ‘lynchcultuur’

Photographer:Fotograaf: archief

Ook landelijk ophef over aftreden Van Schayck

MAASTRICHT. Het aftreden van prof. Onno van Schayck als directeur van onderzoeksinstituut Caphri heeft zowel binnen als buiten het instituut nogal wat stof doen opwaaien. Medewerkers omschrijven het als een “persoonlijk drama”. Landelijk bepleit een groep hoogleraren in een open brief dat ook wetenschappers persoonlijke opinies moeten kunnen uiten.

Van Schayck stuurde vorige week donderdag per e-mail een verklaring aan de medewerkers van zijn instituut dat hij stopt “vanwege de media-aandacht in de afgelopen weken rondom mijn persoon. Ik wil voorkomen dat onze School mogelijk hierdoor schade lijdt.”

Die media-aandacht is het gevolg van een interview dat Van Schayck eind 2012 gaf aan een christelijke website en de EO, waarin hij verklaarde ooit een wonder te hebben meegemaakt waarbij hij “God direct zag optreden”: het spontaan aangroeien van een been na gebed. Het feit zou “onomstotelijk” zijn geweest, bovendien waren er röntgenfoto’s van gemaakt. Die foto’s kon hij evenwel niet tonen. Observant besteedde begin februari aandacht aan de uitspraken van de Caphri-directeur, daarna verspreidde het bericht zich vooral via internet. Recent verschenen er ook artikelen en columns in landelijke media als Trouw, NRC Handelsblad en de Volkskrant.

Van Schayck, in 2003 benoemd in de tweehoofdige directie van Caphri en sinds 2009 de enige directeur,  zegt dat ook “persoonlijke overwegingen een rol spelen” bij zijn besluit. Welke dat zijn is niet bekend, een nadere toelichting wil hij niet geven. Hij blijft wel aan als hoogleraar preventieve geneeskunde.

Op het aftreden is bij zijn instituut, het grootste van de UM, wisselend gereageerd. Zo klinken er geluiden dat het niet zozeer de ‘wonder’kwestie zou zijn die hem tot zijn besluit brachten, als wel de financiële problemen waar Caphri mee kampt. Dat wordt echter met klem ontkend door vice-FHML-decaan Nanne de Vries: “Dan kennen ze Onno niet. Hij is een volhouder, hij voelde zich verantwoordelijk. En het faculteitsbestuur wilde juist graag dat hij er mee aan de slag ging.”

Dat Caphri tekorten heeft is geen geheim. Rond carnaval werden de resultaten van een door het bestuur gelast boekenonderzoek (audit) bekend. Daarop is afgesproken dat Van Schayck een herstelplan zou maken, zegt De Vries. Nu hij is afgetreden gaat het bestuur dat zelf doen. Decaan Albert Scherpbier en De Vries hebben de directie van Caphri overgenomen, waarschijnlijk tot de zomer, zegt de laatste. De tekorten zijn deels ontstaan door het facultaire bezuinigingsprogramma waarbij 10 procent moet worden ingeleverd, maar vooral ook doordat het aantal promoties binnen Caphri sterk achterbleef bij de eigen voorspellingen. De Vries: “Hun topjaar was 2008-’09, toen waren er 46 promoties en daarna zouden er jaarlijks steeds zo’n 40 zijn. Dat werden er iets meer dan de helft, nu 23. Een promotie levert circa 35.000 euro op, dus reken maar uit. Van Schayck heeft geprobeerd om het bij te sturen maar dat is niet gelukt. Wij hebben in de School council, de vergadering van programmaleiders waarin hij donderdag zijn vertrek aankondigde, duidelijk gemaakt dat er een sense of urgency nodig is onder de hoogleraren. Want die leveren hun promoties niet. Het is niet alleen een probleem van de directie.”

Binnen Caphri en in ruimere kring in de faculteit blijken mensen vooral verrast door het aftreden van Van Schayck. Sommigen zijn boos en vermoeden dat kwaadwillenden gebruik hebben gemaakt van de ophef om de directeur beentje te lichten, maar iemand als Job Metsemakers, vakgroepsvoorzitter bij huisartsgeneeskunde, gelooft dat niet zo. “Ik heb niet het idee dat er een soort vijfde colonne bezig was. Natuurlijk, elke directeur is bij de een geliefd en bij de ander niet, maar over het algemeen lag hij goed. Hij heeft ongelooflijk hard gewerkt om de School excellent te maken, dat oordeel kregen we van de visitatiecommissie  in 2011, dus dan is het echt een persoonlijk drama dat hij nu op deze manier vertrekt.”

Toch werd ook Metsemakers door collega’s in het land aangesproken op de kwestie: “Wat er toch bij ons aan de hand was. Ik leg dan uit dat die ervaring van Onno van heel lang geleden dateert en dat we nu andere dingen aan ons hoofd hebben. Maar het rumoer laait steeds weer op. De collega’s lieten wel weten dat ze niet graag zo’n affaire in eigen huis zouden hebben.”

Het steeds oplaaiende rumoer is kennelijk ook voor Van Schayck de druppel geweest. Nanne de Vries: “Tegen ons zei hij dat nu ook de Duitse pers er mee bezig was. Hij was bang dat het niet zou overwaaien.”

Steun krijgt Van Schayck van een groep van 27 hoogleraren van verschillende universiteiten. Zij publiceerden deze week een open brief op de site van ForumC, waar eerder het video-interview met Van Schayck verscheen. De drie initiatiefnemers, onder wie de Delftse hoogleraar nanotechnologie Cees Dekker, zijn allen van christelijken huize “en dat geldt ook voor de meerderheid der ondertekenaars, maar zeker niet allemaal”, zegt Dekker. Twee bekende ondertekenaars zijn de econoom Lans Bovenberg uit Tilburg en de historicus James Kennedy uit Amsterdam. De brief laat de zaak van het ‘wonder’ in het midden en concentreert zich vooral op de vrijheid die wetenschappers dienen te hebben om zich ook over andere domeinen te uiten. “Juist wetenschappers moeten de ruimte hebben om dwarse uitspraken te doen”, schrijven ze, anders dreigt het maatschappelijk debat verruild te worden voor een “lynchcultuur”.

 

Wammes Bos

 

Op maandagavond 25 maart, 20.15 uur in de aula van de Minderbroedersberg, organiseert het College van Bestuur in samenwerking met Observant een debat over Geloven en Wetenschap. Een panel van zes hoogleraren - Onno van Schayck, Tsjalling Swierstra, Martin Carree, Palmyre Oomen, Vivanne Tjan-Heijnen, Dirk Jan Bakker - zal zich buigen over een aantal stellingen. De zaal wordt van harte uitgenodigd om mee te debatteren.

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

2013-04-01: Billei
"Lynchcultuur", wat een overdrijving!

Wie de bal kaatst kan hem terugverwachten, want het is wel heel naïef als iemand denkt dergelijke uitspraken te kunnen doen en dan geen rekening houdt met de kritiek die hem zou kunnen treffen.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)