Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Een ambitieuze fysicus, een "hard ass"

Een ambitieuze fysicus, een "hard ass"

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Edmond Hustinxprijs 2016 voor Bart van Grinsven

MAASTRICHT. ‘Eureka’: die kreet zou wel op z’n plaats zijn na het uitvinden van een kleine, draagbare tester waarmee bacterie-uitbraken in ziekenhuizen zouden kunnen worden voorkomen. Maar fysicus en universitair docent Bart van Grinsven is meer van het ‘Mmm that’s funny’, zoals hij de Amerikaanse schrijver en biochemicus Isaac Asimov citeert. Gisteren, maandag 5 september, nam Van Grinsven tijdens de opening Academisch Jaar de Edmond Hustinxprijs in ontvangst. “Als wetenschapper heb ik een doel voor ogen, ik ben heel erg voor science for society.”

“Kijken we naar de dagelijkse praktijk dan zien we dat men de put pas dempt als het kalf verdronken is”, begint Bart van Grinsven (1983), universitair docent bij het Maastricht Science Programme. “Neem de tientallen campinggasten die in het voorjaar ziek werden op een camping in de Ardennen. Het terrein werd ontruimd en men ging op zoek naar de oorzaak, onder andere in de waterleiding. Bij MRSA-uitbraken in ziekenhuizen gaan hele afdelingen op slot, worden kweken afgenomen van patiënten en werknemers waarna het een dag kan duren voordat er een uitslag is. In de tussentijd geldt er een opnamestop.”
De MRSA-bacterie, oftewel de staphylococcus aureus, is niet gevaarlijk voor gezonde mensen, maar wel voor zieken en ouderen. Zij kunnen er zelfs aan overlijden. Geen wonder dat er vraag is naar een snelle, goedkope en handige manier om foute bacteriën vóór een uitbraak te detecteren. “Je zou de schoonmaakploeg kunnen vragen om dagelijks een controle uit te voeren.”

Van Grinsven ontwierp daarvoor een handzaam prototype. Het apparaat is zo groot als een telefoon; groen of rood licht geeft meteen antwoord op de aanwezigheid van een bepaalde bacterie. Van Grinsven noemt zijn tester een voorbeeld van point of care, “omdat je ter plekke iets kunt opsporen”. Point-of-care testing wordt in het Engels ook wel bedside testing genoemd: een laboratoriumtest wordt uitgevoerd buiten het lab. Denk aan de glucosemeting bij de huisarts. Het resultaat is binnen enkele seconden of minuten bekend en de handeling is eenvoudig.
Point of care heet ook het onderdeel van het Kennis-As project LiMe (Limburg Meet) waar onderzoekers van de Universiteit Maastricht – onder meer Van Grinsven – samenwerken met Zuyd Hogeschool op het gebied van zorgtechnologie.

Van Grinsven, geboren in Heerlen, kwam er al op het gymnasium achter dat zijn “talenten niet lagen bij de talen, aardrijkskunde of geschiedenis. Ik was een bèta-jongen, hield van natuurkunde, wiskunde en scheikunde.” Hij koos vervolgens voor een opleiding in de fysica aan de Universiteit Hasselt waar hij in 2012 promoveerde. Zijn ontdekking – de techniek van het warmtegeleidingseffect door DNA – werd beloond met de McKinsey-award (van consulting bureau McKinsey en het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek in België). “Het is apparatuur waarmee kleine mutaties in DNA kunnen worden opgespoord.” Daarnaast kan het ook voor andere medisch relevante metingen worden toegepast, zoals het opsporen van een hormoon als cortisol of neurotransmitters serotonine en dopamine. “Het werkt steeds op basis van hetzelfde principe, de heat-transfer method. Ja, ook bij de bacterietester.”

Binnen het Maastricht Science Programme wordt Van Grinsven een “hard ass” genoemd, omdat hij kritisch is en studenten confronteert met de harde werkelijkheid van de wetenschap. Maar studenten zijn hem ook dankbaar – wie wil leren, krijgt alle kansen, zelfs om te participeren in Van Grinsvens onderzoek. Een paar weken geleden kreeg hij een artikel over de bacterietester gepubliceerd in ACS Sensors (American Chemical Society), een peer-reviewed vakblad op het gebied van de chemie en biologie. Opvallend: na de naam van de eerste auteur – Van Grinsven – volgen de namen van drie studenten. “Als je voor een opleiding als het Maastricht Science Programme kiest en onderzoeker wilt worden, moet je weten hoe het in de praktijk werkt. Ja, dat is keihard werken én tegen kritiek kunnen, maar wanneer je hard werkt, mag je ook delen in het succes.”

De Hustinxprijs van 15 duizend euro biedt hem de mogelijkheid een studentenproject uit te breiden. “Het is gelukt om samen met onze studenten mijn apparaat om te zetten in een flexibele ‘draad’ zodat deze bruikbaar wordt in het lichaam, bijvoorbeeld om dopamine te detecteren in de darmen. Zo’n vondst is ontzettend knap voor zulke jonge mensen.”

 

Wendy Degens

 

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)