Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Een medicijn dat past als een sleutel in het slot

Een medicijn dat past als een sleutel in het slot

Photographer:Fotograaf: archief Harald Schmidt

Kenniscafé Studium Generale over de fascinatie van wetenschap

MAASTRICHT. Niet meer kijken naar een ziekte op zich, maar naar de genetische verbanden tussen bijvoorbeeld hartfalen en de ziekte van Alzheimer. Die verbanden blijken veel groter dan verwacht, zo vertelt de systeembiologie, een jong vak dat steeds meer terrein wint. Op woensdag 27 maart wijdt Studium Generale er een Kenniscafé aan.

Op het beeldscherm van Harald Schmidt, hoogleraar farmacologie en personalized medicine, verschijnt een plaatje met daarop talloze blauwe mannetjes, een paar rode en iets meer zwarte. Die laatsten hebben een kruis op de buik. Al deze mensen hebben last van hoge bloeddruk, te hoog cholesterol en ze zijn te zwaar, vertelt hij. De geneeskunde behandelt nu nog de hele groep terwijl uit onderzoek blijkt dat slechts 5 procent ook daadwerkelijk een hartaanval krijgt. Slechts vier op de tien (de rode mannetjes) zullen het redden, de rest (zwart) overlijdt. “Wij behandelen nu veel meer mensen dan nodig. Ons doel is om de echte risicogroep eruit te filteren en deze mensen zo te behandelen dat ze verder kunnen leven. Natuurlijk gaan we uiteindelijk allemaal dood, maar dat zou niet moeten door een beroerte of hartinfarct op je vijftigste.”

Maar zover is het nog niet. De geneeskunde begrijpt veel ziektes nog niet goed genoeg, vervolgt Schmidt. “We moeten achterhalen welk molecuul of eiwit de ellende veroorzaakt. Op dit moment weten we nog niet wat er op molecuul- of celniveau gebeurt. Als je dat weet kun je een geneesmiddel maken dat past als een sleutel in een slot. Zonder slot, geen sleutel. Op dit moment behandelen we alleen risicofactoren: hoge bloeddruk is geen ziekte, het is een risicofactor die de kans op een hartaanval of hersenbloeding kan verhogen.”

Het duurt nog even, maar straks, zo vertelt Schmidt, praten we niet meer over longkanker, darmkanker, Alzheimer, of een hersentumor. “Onze definitie van ziektes is niet meer van deze tijd.” Hij laat een nieuw plaatje zien - vol met gekleurde rondjes en verbindingsstreepjes (zie inzet, red.) - gemaakt door de Hongaarse wetenschapper Barabási. “Hij heeft de genetische relatie tussen alle menselijke ziekten in kaart gebracht. Aandoeningen die genetisch veel gelijkenis vertonen staan dicht bij elkaar, andere staan verder weg. Alle kankers staan bij elkaar, net als de zeldzame neurologische ziekten, maar verbazingwekkend is dat Alzheimer en hartfalen heel dicht bij elkaar staan. Het gaat hier om aandoeningen aan de bloedvaten, in je hart en in je hoofd. Zo hebben ook astma, depressie en aderverkalking veel met elkaar te maken. We zitten hier op het gebied van de systeembiologie. Een heel jong vak dat kijkt naar de systemen tussen de ziekten: welke hormonen zijn er bij betrokken, welke eiwitten. Het huidige denken dat zich nog vaak beperkt tot een orgaan – huidkanker, darmkanker – wordt vervangen door systemisch denken.” Met alle mogelijke gevolgen van dien: “Als je iets aan het hartfalen kunt doen dat sterk gerelateerd is aan een bepaalde vorm van dementie, kun je dat meteen ook aanpakken.”

 

 

Kenniscafé Studium Generale over systeembiologie met Harald Schmidt (farmacoloog), Chris Evelo (bio-informaticus) en Bert Smeets (geneticus). Interview door: Wammes Bos, Observant. Woensdag 27 maart om 20.00 uur, aula Minderbroedersberg 4-6.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)