Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Een verborgen camera boven de kassa

Een verborgen camera boven de kassa

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

UM telt 188 camera’s, verreweg de meeste hangen bij SBE

Aan de Universiteit Maastricht houden een kleine tweehonderd camera’s ingangen, parkeerplaatsen maar ook werk- en studieruimtes in de gaten. Waar lopen medewerkers en studenten het meest in de kijker? Helpen de camera’s om dieven en vandalen af te schrikken dan wel in de kraag te vatten? En zo ja, weegt dat op tegen de kosten?

Het is rond 9.30 uur als een dertiger met Oost-Europees voorkomen de burelen van Observant oploopt. En wel op twee hoog in het Sint Servaasklooster, niet een plek waar je per ongeluk verzeild raakt. “Kunnen we u helpen?” De man kijkt ongemakkelijk om zich heen en verdwijnt op het toilet. “Mogen we weten wat u hier komt doen?”

Even later kiest hij eieren voor zijn geld en daalt de trap af. Medewerkers van Observant zien de man de Minderbroedersberg (MBB) binnenlopen en lichten de portier in. Desondanks weet de insluiper op een werkkamer geld uit een tas te grissen, maar loopt al snel de eigenaresse tegen het lijf. De man staat zijn buit af en zet het op een lopen, de portier en een Observant-medewerker erachteraan. Op de Tongersestraat zien ze hem in een Poolse auto stappen.

Gelukkig hebben we de beelden nog, moeten de medewerkers van de beveiliging toen hebben gedacht. In de hal van het bestuursgebouw hangt namelijk een vaste camera die de ingang in de gaten houdt. Maar helaas. “De kwaliteit was beroerd”, zegt Paul van Eekeren, hoofd beveiliging van de UM. “De man staat er rennend op en is daardoor wazig in beeld.”

Inbraken

De camera in de MBB-hal is er een van de 188 die aan de UM permanent ‘draaien’. Dat lijkt veel, maar toch loopt Maastricht hiermee in de pas met andere universiteiten, zegt Van Eekeren. Van alle UM-toestellen vallen er 73 onder de facilitaire dienst; ze staan gericht op ingangen, parkeerplaatsen en fietsenstallingen. Ze dienen niet alleen om dieven of vandalen te registreren maar ook om het dagelijkse werk van een portier te ondersteunen, die daarmee het aantal vrije parkeerplaatsen kan inschatten, een rolpoort of deur openen, of de eigendommen van medewerkers en studenten in de gaten houden.

De andere helft hangt op de kantoren, op eigen initiatief van de faculteiten en instituten, en uit eigen zak betaald. Het University College heeft er relatief veel: 21. In de eerste plaats, los van een paar inbraken, om de veiligheid van de studenten te waarborgen. “Ze krijgen op de Zwingelput veel bewegingsvrijheid, kunnen er tot 23.30 uur studeren of werken. Het UCM heeft alle apparatuur (3 buiten en 18 binnen) aangeschaft op het moment dat cameratoezicht, een jaar of tien geleden, populair werd. Aan de UM hingen er toen zo’n vijftig in totaal.”

Gebouwenverbod

Verreweg de meeste – maar liefst 75 – hangen in en rond de gebouwen van de School of Business and Economics (SBE). Tot verbazing van (willekeurig geselecteerde) medewerkers en studenten, die niet afkeurend reageren maar zich wel afvragen waarom zoveel toestellen nodig zijn. Alleen al een kleine vijftig in het pand aan de Tongersestraat 53.

In 2001 ontstond daarvoor een specifieke aanleiding: de diefstal van beamers. “Er is toen in een jaar voor honderdduizend gulden aan apparatuur gestolen”, zegt Paul Hick, informatiemanager bij SBE. “Dat gebeurde ook op klaarlichte dag. Eén keer liepen dieven om 14.00 uur met een ladder door het gebouw om de beamers, op vier meter hoogte, van het plafond te schroeven. Daarna hebben we camera’s geïnstalleerd en de beamers beter bevestigd. Dat hielp. Wel krijg je dan een waterbed-effect. Ik geloof dat de overlast zich toen enigszins verplaatste naar de rechtenfaculteit.”

De beelden helpen tevens om mensen met een gebouwenverbod buiten de deur te houden, zegt Hick. “Dat kan een zwerver zijn maar we hebben ook een keer een student gehad die al te handtastelijk was. Al met al komt dat niet vaak voor, eens in de twee jaar. Vorig jaar hadden we een insluiper die op het toilet marihuana rookte. We verzochten hem het pand te verlaten maar hij kwam steeds terug. De laatste keer bleek hij een aantal iPads in zijn zak te hebben. Via de camera’s konden we zijn gangen nagaan. Daarop is te zien hoe hij in alle vroegte met de bewaking binnen raakte, hij wist precies in welke kamer de sleutels hingen en waar de tablets lagen.”

Minderjarige daders

Cameratoezicht is onderdeel van het leven geworden, zegt Van Eekeren. “Ga naar Engeland en je loopt voortdurend in beeld. In het begin hadden camera’s een afschrikkende werking maar dat is verleden tijd. De kracht van het toezicht zit ‘m nu vooral in de controle achteraf. Zo hebben we een keer een studente gehad die in de stad was beroofd. Een paar dagen later vonden we enkele van haar spullen terug in de tuin van de rechtenfaculteit. Op de beelden zagen we wie ze had gedropt. De opnames zijn toen opgeëist door de officier van justitie. Hij vond ze zeer nuttig maar heeft nooit meer laten weten hoe het is afgelopen.”

Ander voorbeeld: het pand aan het Duboisdomein 30, waar het bureau van Van Eekeren staat, was steeds vaker mikpunt van vandalisme. “Er werden lampen gesloopt, kabels losgetrokken en sloten dichtgespoten met kit. We hebben er camera’s geïnstalleerd en de daders achteraf geïdentificeerd: verveelde tieners. Het heeft geleid tot een rechtszaak maar schadevergoeding zat er niet in omdat het minderjarige daders betrof. Wel hebben we nu minder last.” Ook op de Tapijnkazerne zijn na een aantal inbraken camera’s bevestigd in het pand van Department of Data Science & Knowledge Engineering. Drie om precies te zijn. Probleem verholpen, aldus Van Eekeren.

Uitwerpselen

Bij stelselmatige diefstal of andere incidenten wordt soms, als de gebruikelijke methoden tekortschieten, een speciale troef ingezet: de verborgen camera. Die is in de afgelopen tien jaar vier keer van stal gehaald, zegt Van Eekeren. “Altijd in nauw overleg met de betreffende afdeling en altijd tijdelijk.”

Dat is ook een keer gebeurd in de mensa in de binnenstad, voordat Van Eekeren aantrad als hoofd beveiliging. Wat was er aan de hand? Een tijd lang bleek de kas aan het eind van de dag niet sluitend en verdacht men een van de medewerkers van diefstal. Het beveiligingsbedrijf heeft toen een verborgen camera boven de kassa geïnstalleerd. De medewerker is op het matje geroepen maar zijn gedrag was geen reden voor ontslag.

De rechtenfaculteit, die slechts twee eigen camera’s heeft geïnstalleerd, stond een paar jaar geleden op het punt om er een op te hangen. Een toilet op de eerste verdieping werd wekelijks besmeurd met uitwerpselen, een reeks vegen op de muur inclusief een ‘handtekening’, het cijfer 54. “Extra surveilleren haalde niks uit”, zegt gebouwenbeheerder Henk Verkoeijen. Maar toen we in het wasgedeelte een toestel wilden installeren, werd de student op heterdaad betrapt in de universiteitsbibliotheek.”

Op dit moment overweegt de faculteit om de fietsenstalling aan de Bouillonstraat met een camera uit te rusten, omdat er aardig wat fietsen worden gestolen. Daar zitten echter haken en ogen aan omdat passerende voetgangers dan ook getaped kunnen worden.

Veiligheid

Niet alle eenheden kiezen voor camera’s, de universiteitsbibliotheek in de binnenstad heeft er geen enkele, binnen noch buiten. Een paar jaar geleden vroeg de Duitse student Jean-Pierre Himpler, van wie een peperdure Macbook was gestolen, zich af waarom de UB geen camera’s ophangt. Waarom eigenlijk niet?

Omdat het aardig wat geld kost en het aantal incidenten gering is, zegt Yvette Froeling, tot voor kort gebouwenbeheerder van de UB, nu hoofd van het Talencentrum. “Een enkele keer per jaar verdwijnt er een laptop of iPhone, meer niet, dus de noodzaak is gering. Bovendien creëer je een vals gevoel van veiligheid. Studenten denken dan dat ze hun spullen onbeheerd achter kunnen laten. Ze hebben ook een eigen verantwoordelijkheid.”

Een paar weken later heeft de UB, naar aanleiding van een presentatie van Van Eekeren en de vragen van Observant, toch nog maar een keer advies gevraagd aan de facilitaire dienst. Froeling: “Ons camerabeleid is gebaseerd op een advies van jaren geleden. We willen weten of de uitgangspunten nog kloppen.”

Vorig jaar kwam ook bij SBE de vraag bovendrijven of de baten opwegen tegen de kosten. Hick: “Een camera kost duizend euro en de beeldopslag zo’n 250 euro per camera. Is dat het geld waard? Of moet dat eigenlijk naar onderwijs en onderzoek? Is de faculteit doorgeslagen in haar camerabeleid? Uiteindelijk zijn we op de oude voet doorgegaan omdat het toezicht een gevoel van veiligheid geeft. Het is een groot pand. Als je hier ’s avonds nog aan het werk bent, dan kun je je erg alleen voelen.”

Gastvrouwen

Tegelijk kan het geld besparen, zegt Hick, die wijst op de koppelingen van systemen. Daardoor kan de receptionist vanuit de Tongersestraat 53 ook het pand aan de Tongersestraat 6 in de gaten houden. Daar hoeft in de avond in ieder geval geen portier aanwezig te zijn.

Al met al moeten we accepteren dat semi-openbare gebouwen als de universiteit nu eenmaal kwetsbaar zijn. “Een zwerver is nog wel te herkennen, maar in het Oud Gouvernement worden in de zomerperiode wekelijks VVV-excursies gegeven. Dan trekt een stoet Maastrichtenaren door de gangen van wie je ook niet precies weet wat ze uitspoken. Niet dat die excursies ooit problemen hebben opgeleverd maar het laat wel zien dat je de boel niet hermetisch kunt afsluiten.”

De VU is al een stap verder en experimenteert met profiling, zegt Van Eekeren, die eens in de drie maanden vergadert met collega’s in het land. Net als veel musea huurt de Amsterdamse universiteit beveiligers in die bezoekers bij de ingang verwelkomen. Niet in uniform maar in de gedaante van glimlachende gastvrouwen. “Ze komen heel klantvriendelijk naar je toe en vragen voor wie je komt. Als je geen goed antwoord hebt, dan houden ze je in de smiezen. Het lijkt me niet meteen relevant voor Maastricht, omdat het aantal bezoekers per gebouw hier een stuk lager ligt.”  

Over videobeelden, opslag en privacy

De camera’s aan de UM, die op de buitenmuren van gebouwen staan aangekondigd, filmen permanent. De receptionisten bekijken de beelden live als onderdeel van hun werk. Zien ze iets merkwaardigs, dan melden ze dat meteen bij politie, brandweer of spoedeisende hulp. De beelden worden alleen teruggekeken na een incident. Dat gebeurt door Paul van Eekeren, hoofd beveiliging, in een speciaal beveiligde video-observatieruimte. Wie bevoegd is om camerabeelden te bekijken, heeft een geheimhoudingsverklaring ondertekend met het oog op de privacy van medewerkers, studenten en derden.  

Al het beeldmateriaal wordt hoogstens drie dagen bewaard, tenzij het een incident betreft. Die opnames kunnen afzonderlijk op de beveiligde server worden opgeslagen en worden bewaard totdat het voorval is afgehandeld. Politie en justitie kunnen het videomateriaal vorderen.  Dit is (online) allemaal terug te lezen in het reglement dat stamt uit 2006.

Van Eekeren: “We hebben het regelmatig tegen het licht gehouden, ook laatst nog, en het voldoet nog steeds aan de huidige eisen. We liepen indertijd voorop. De UM was een van de eerste universiteiten met een reglement dat gedeponeerd was bij het College Bescherming Persoonsgegevens."

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)