Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Aparte werelden die je vooral niet moet mengen”

Geloof en wetenschap

MAASTRICHT. “Je moet wetenschap en religie niet mengen, dat is mijn belangrijkste boodschap. Maar je kunt ze wel met elkaar in verband brengen, over en weer vragen stellen.”

Maarten Verkerk (59) is hoogleraar christelijke wijsbegeerte aan de Universiteit Maastricht en de Technische Universiteit Eindhoven. Tot nog toe heeft hij zich niet publiekelijk gemengd in de discussie die ontstond na de bekentenis van prof. Onno van Schayck dat hij ooit na een groepsgebed een godswonder meemaakte: het spontaan aangroeien van een te kort been. Toch had Verkerk wel gereageerd op een oproep van Observant, maar helaas te laat voor publicatie. Nu, een paar dagen voor het debat in de aula over geloof en wetenschap, laat hij alsnog zijn licht erover schijnen.

Verkerk: “Het zijn twee aparte werelden. Wat doen gelovigen? Die verenigen zich in kerkgemeenschappen, ze bidden, ze zingen, ze doen belijdenis. Als christen zeg ik dat Christus de weg, de waarheid en het leven is, dat is een geloofsbelijdenis. Voor ons in de kerk is dit waar.

“Wetenschap daarentegen is een heel andere activiteit. Die vraagt hoe sterk het bewijs is, wetenschappers stellen hypothesen op, ze doen experimenten, zijn op zoek naar inconsistenties, stellen vragen bij resultaten. Zo groeit wetenschap. Het woord waarheid past daar niet bij. Je kunt hooguit zeggen dat iets een vruchtbare theorie is. Als je honderd witte zwanen hebt, is de honderd-en-eenste dan ook wit? Dat kun je niet met zekerheid beweren.”

Gescheiden werelden, maar ze komen elkaar wel voortdurend tegen. Verkerk: “Het zijn fenomenen in dezelfde werkelijkheid. En ze zijn ook in één persoon te verenigen, zonder dat je dan meteen schizofreen bent, ik fungeer in beide. De vraag is: hoe kijk je naar de mens?  Noch een Newton, noch de kwantummechanica geven antwoord op de vraag naar het karakter van de werkelijkheid. Is er een zin, een betekenis? Is de werkelijkheid afhankelijk van een god? Die vragen kan de wetenschap, de filosofie, niet beantwoorden. Daarvoor moet je dus bij wijze van spreken de grens over, daarom heten dit ook grensvragen. En die beantwoord ik vervolgens vanuit de religie. Voor mij is God de schepper, voor mij is de mens een spiritueel en sociaal wezen, maar een neoliberaal zegt iets anders, een humanist weer iets anders. Dan heb je het over de basic beliefs van mensen. Die moet je over en weer expliciet maken, dan kun je vruchtbaar discussiëren. Zo maar de grens oversteken, wetenschap en religie verkeerd mixen, dat is gevaarlijk.”

 

Er is dus een grens tussen de twee domeinen en die moet gerespecteerd worden. Dat gebeurt vaak niet, van beide zijden, zegt Verkerk. “Door gelovigen niet, en evenmin door wetenschappers. Een Richard Dawkins, de befaamde Britse evolutionair bioloog en atheïst, zegt over de evolutietheorie dat die waar is. Voor mij is het een interessante theorie, ze verklaart een heleboel maar er zitten ook gaten in. Waarom is er leven? Hoe gaat de ene soort over in de andere? Daar geeft ze geen antwoord op. Maakt dat het tot een slechte theorie? Nee. Maar de waarheid? Dat kun je niet beweren.”

 

Gelooft Verkerk in wonderen? “Er zijn wetenschappers die heel snel zeggen dat wonderen niet bestaan. Die gaan de grens over, vind ik. Ik zal geen wetenschappelijke claim op tafel leggen, maar als christen geloof ik er in. Ik zeg wel: houd het binnen de taal van het geloof. In de bijbel staan wonderen beschreven. Heb ik ze ooit meegemaakt? Nee. Maar toen ons dochtertje van een acute leukemie genas – er was 75 procent kans op – hebben we dat als een wonder ervaren. We hadden er voor gebeden: dat de medicijnen zouden helpen, dat God het werk van de artsen zou zegenen. Let wel, dat is iets anders dan gebedsgenezing, daar heb ik heel veel bezwaren tegen. Dan bid je om een wonder en als dat dan niet komt, is kennelijk je geloof niet sterk genoeg. Dat is heel onbarmhartig, je zegt in feite tegen hen die niet genezen dat ze geen goede gelovige zijn. Je kunt een wonder ook niet afdwingen, want wie zijn wij? Je mag God in ootmoed zoeken, maar hem niet dwingen.

“Als iemand over medische wonderen wil spreken denk ik: goed, maak er maar een onderzoeksopzet van. Er is wel eens onderzoek gedaan naar gebedsgenezing. Ik geloof niet dat dat veel heeft opgeleverd.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

2013-03-26: Harry
Die professor Heemskerk is een genuanceerd mens.
Met hem wil ik dankbaar zijn voor de genezing van zijn dochter.
Door op zijn manier in een wonder te geloven wordt niemand te kort gedaan.
En.. putten anderen hoop uit het werk van bekwame artsen...
God is zo gek nog niet...😉

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)