Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Een precisiebombardement op de tumor

Een precisiebombardement op de tumor

Maastrichts protonentherapiecentrum over twee jaar open

Een bunker met muren van vier meter dik, met daarin het allerduurste medische apparaat van dit moment: een cyclotron of deeltjesversneller. Kosten tussen de 20 en 25 miljoen. Gewicht: 15 ton. Zie hier het protonentherapiecentrum ZON-PTC, dat tussen Maastro Clinic en het AZM verrijst. De eerste patiënt zal over twee jaar worden behandeld.

Het Maastrichtse ZON-PTC - voor patiënten uit Limburg, Brabant en Gelderland - is een van de vier centra die een vergunning hebben gekregen van het ministerie van Volksgezondheid, naast Delft, Groningen en Amsterdam.

Wat is protonentherapie? Bestraling, zoals we die kennen, gebeurt met behulp van elektromagnetische energiegolven die de kankercellen dermate beschadigen dat de tumor afsterft. Het nadeel: deze radiotherapie beschadigt ook gezond, omliggend weefsel, wat bijwerkingen kan veroorzaken.

Protonentherapie daarentegen is te vergelijken met een precisiebombardement waarbij protonen in een deeltjesversneller tot de lichtsnelheid worden opgejaagd en daarna heel nauwkeurig op de tumor worden afgevuurd. De kans op bijwerkingen is hierbij gering.

Voor wie is deze therapie bedoeld? Voor patiënten met oogmelanoom, schedelbasistumoren, hoofd- en halskanker, borstkanker en prostaatkanker. En in het algemeen voor kinderen, legt bestuurder Maria Jacobs uit, vanwege hun hoge levensverwachting. "Bij traditionele bestraling is er een klein risico dat tumoren na een jaar of dertig terugkeren", vult medisch fysicus en projectleider Geert Bosmans aan. "Dat wil je kinderen besparen. Bij protonentherapie gebeurt dat niet snel."

Het nadeel: het is drie keer zo duur als bestraling – 30 duizend euro per patiënt. Daarom wilden de verzekeraars aanvankelijk slechts één protonentherapiecentrum. De initiatiefnemers hebben bezwaar gemaakt via de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en gelijk gekregen.

Jacobs: "Je wilt doodzieke patiënten niet steeds uren laten reizen. In Duitsland en de VS is al gebleken dat dit niet werkt. Bovendien is het relatief goedkoop als je het vergelijkt met dure medicijnen waarvan de kosten tot 80 duizend euro kunnen oplopen. En niet iedereen krijgt straks de nieuwe behandeling. Voor elke patiënt maken we twee berekeningen om te zien of protonentherapie een klinisch significant verschil maakt met radiotherapie. Overigens mogen volgens de vergunning slechts 3 procent van de kankerpatiënten in Nederland worden behandeld met protonentherapie.”

De grootste bedreiging voor het Maastrichtse centrum ZON-PTC is eerder dat er te weinig patiënten verschijnen, zegt Jacobs. “We zijn afhankelijk van de specialisten in Zuidoost-Nederland die de patiënten al dan niet naar ons doorverwijzen. Wij gaan binnenkort de boer op om ze voor te lichten, om te laten zien wat protonentherapie voor een kankerpatiënt kan betekenen.”

Een andere troef van de verzekeraars: er is nog maar beperkt wetenschappelijk bewijs voor de nieuwe therapie. Dat klopt ten dele, zegt Jacobs. "Er zijn nog weinig randomized controlled trials op touw gezet, waarbij een grote groep patiënten jarenlang is gevolgd. Wel zijn er zogeten dosisvergelijkingsstudies gedaan met radiotherapie, en die wijzen in de goede richting: protonentherapie komt daarin als beste uit de bus, maar meer onderzoek is zeker nodig."

Bosmans: "Zes van de acht UMC’s zijn verbonden aan protonentherapiecentra. In Maastricht doen zes hoogleraren onderzoek naar protonentherapie. Ze hebben opvallend veel subsidie binnengehaald en veel publicaties op hun naam. Ik kan me niet voorstellen dat de nieuwe techniek in de trials geen stand houdt.”

ZON-PTC zal over twee jaar de eerste patiënt behandelen. "Het duurt alleen al een klein jaar om de apparatuur te installeren", zegt Bosmans. In het Amsterdamse centrum, waarin VU, UvA en Antonie van Leeuwenhoek Ziekenhuis participeren, is de bouw uitgesteld. Naar verluidt woedt er een politieke strijd tussen de drie partners over de locatie van de apparatuur.

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: