Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Liever niet op Wall Street

Liever niet op Wall Street

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Hopelijk weten we ondertussen wie de volgende president van de Verenigde Staten zal zijn. De boze witte man of de kille career woman? Het aantrekkelijke van Amerika is dat er zoveel meer te vertellen valt over het wel en wee van het land. De geschiedenis duurt er ondertussen lang genoeg om heden en verleden te verbinden. Een paar weken terug verscheen voor slechts 7,99 euro een vertaling van een lang verhaal van Herman Melville De klerk Bartleby. Een verhaal van Wall Street. Bartleby is derde klerk op het kantoor van een succesvol advocaat, gevestigd in Wall Street. De hele dag houden zulke medewerkers zich bezig met het kopiëren van contracten, aktes, uitspraken. Dat gaat met de pen. Daarna moeten de stukken worden gecollationeerd. De één leest het goede stuk voor en de ander controleert het afschrift. De mannen worden per honderd woorden betaald. Bartleby is wegens drukte aangesteld. Na korte tijd gebeurt er iets vreemds. Op het verzoek te komen collationeren zegt hij: liever niet, prefer not to. Na een tijdje wil hij ook niet meer kopiëren. Daarna vertrekt hij niet meer van kantoor. Zijn baas, de ik-figuur, heeft met hem te doen. Hij gaat zo ver om zelf met zijn kantoor te vertrekken. Bartleby die geen boe of bah zegt buiten ‘liever niet’, verdwijnt bij gebrek aan een daklozenopvang in de gevangenis. Aldaar wacht hij liggend zijn einde af. Later hoort de advocaat dat Bartleby vermoedelijk eerder gewerkt had in Washington. Op de afdeling Onbestelbare Brieven die uiteindelijk in vlammen opgaan.

Herman Melville (1819-1891) was voor hij in 1851 zijn meesterwerk Moby Dick schreef een zeer succesvol auteur van romans over het leven op zee. Moby Dick, waarin Melville bewust zijn volledige kunnen wilde laten zien, flopte volledig. In drie jaar werden driehonderd exemplaren verkocht. Bartleby was vermoedelijk het eerste verhaal dat hij na zijn vertwijfeling schreef. Wellicht begrijpt men het het best als een allegorie. Na 1851 kwamen de boeken van Melville niet meer aan. Onbestelbaar. Rond 1860 schoot hij zelf in de ‘liever niet’- stand. Hij kreeg een baantje als klerk bij de douane. Moby Dick en een handvol andere werken begonnen hun opmars in de wereldliteratuur pas in de jaren twintig van de vorige eeuw. Het verhaal over Bartleby eindigt met de woorden: “Ach Bartleby! Ach Mensheid.” Wat mij betreft: “Ach Melville! Ach Mensheid.”

Hans Philipsen

Hans Philipsen is oud-rector van de UM

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: