Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Luister naar patiënten!

UM verspreidt documentaire over bipolaire stoornis

Over bipolaire stoornis tasten psychiaters nog steeds in het duister. Dat blijkt uit de documentaire Docu dwaas en deskundig die de Universiteit Maastricht heeft laten maken. Met de opbrengst van de film wil de UM-psychiater Jim van Os een onderzoekscentrum op poten zetten met louter ervaringsdeskundigen in dienst.

De hoofdpersoon Elisabeth (45) lijdt al eenderde van haar leven aan bipolaire stoornis (vroeger: manische depressiviteit). In een van de beginscènes vraagt ze aan haar neef Jim van Os: "We delen dezelfde genen en we hebben allebei moeilijke dingen in onze familie meegemaakt zoals het Jappenkamp. Waarom heb ik wel last van psychoses en jij niet?"

Van Os zegt dat ze meer op elkaar lijken dan Elisabeth denkt. “Als ik onder stress sta, dan kan ik zo'n levendige gedachte hebben dat ik 'm kan horen. Of als ik in een angstige spanning verkeer en ik zie een paar mensen op mijn afdeling bij elkaar zitten, dan denk ik ook weleens: wat is daar gaande? Heeft dat betrekking op mij? Psychose kan dus in gradaties binnen dezelfde familie aanwezig zijn. Als iedereen het bij zichzelf meer zou herkennen, zouden stoornissen ook minder stigmatiserend zijn dan nu.”

Elisabeth: “Hoe komt het dat ik daar nooit iets over hoor, over dat continuüm. Het gaat altijd over de rol van de omgeving, van het brein.”

Dan begint de zoektocht van Elisabeth naar de heersende kennis en opvattingen over bipolaire stoornis, die zich kenmerkt door sterk wisselende stemmingen, van zwaar depressief tot extreem uitgelaten. Ze klopt aan bij Dick Swaab (de auteur van de bestseller Wij zijn ons brein), bij de Utrechtse hoogleraar René Kahn en bij zijn Maastrichtse collega Inez Myin- Germeys. Allen redeneren vanuit hun eigen invalshoek; de een kijkt alleen naar het brein, al of niet via imaging-technieken, en de ander betrekt de omgeving en de ervaringen van patiënten erbij.

“Dat laatste is ongelooflijk belangrijk”, zegt Van Os. “Daar wordt de academie beter van. Ik ken mensen in het lab die nog nooit een patiënt hebben gezien. Dat levert geen goeie wetenschap op.”

Docu dwaas en deskundig is gemaakt door de onafhankelijke filmmaker Sanne te Pas, die er een jaar lang mee bezig is geweest. “Voor mij was het belangrijk om die tijd te nemen zodat Elisabeth en ik elkaar leerden kennen en een vertrouwensband konden opbouwen. De film gaat in feite over haar zwakste plek, als documentairemaker wil je dat ze die laat zien, en daarmee vraag je nogal wat van iemand. Sommige draaidagen waren behoorlijk vermoeiend en confronterend voor haar, denk ik. Voor mij zelf was het bijzonder leerzaam. Het zette me aan het denken. Ook ik hoor weleens een stem, al weet ik wel dat die van mezelf is, en heb soms hallucinaties. Ik denk dat ik ergens halverwege het continuüm zit. Als ik lang naar iemand luister die een ingrijpend verhaal vertelt, dan zie ik soms het gezicht van de verteller ineens heel dichtbij en dan weer naar de achtergrond schieten. Mijn zusje kent het ook. Lang dacht ik dat iedereen dat  had.””  

De documentaire wordt volgende week – de landelijke themaweek over psychose – in besloten gezelschap getoond in Lumière. Daarna kunnen scholen of instituten die tegen betaling opvragen. Mede met deze opbrengst – liefst een ton - wil Van Os een onderzoekscentrum optuigen waar alleen ervaringsdeskundigen werken. Van Os denkt aan een hoogleraar en een paar jonge wetenschappers die onderzoek doen naar thema’s als (zelf)stigmatisering. “Niets verlicht het lijden van patiënten zo zeer als het terugdringen van maatschappelijke uitsluiting. Wist je dat?”

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

2013-05-30: B. Jansen

Ik ben zo´n ervaringsdeskundige en wil graag aan het onderzoekscentrum bijdragen. Hoe kan dit?
2013-06-04: maurice Timmermans
U kunt bellen met het secretariaat van Jim van Os: 043-38 75 443
2013-08-22: Martje van Giffen
Een interessant, origineel en constructief idee, deze documentaire en het achtergrondidee erbij. Kan ik deze documentaire bestellen en zo ja hoe?

2013-09-03: Maurice Timmermans
Voor zover ik weet is hij alleen te koop voor instellingen, scholen, etc. Maar misschien is het slim om even te bellen. Zie nr hierboven.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: