Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Het Van Straaten-moment

Het Van Straaten-moment

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Een forse man, wat slordig in een net pak, staat somber naar buiten te kijken. Weinig te zien, druilerig weer. Een paar meter achter hem staat zijn vrouw. Redelijk fors, keurig gekleed. “Jan, zou je maar weer niet gaan drinken?”, zegt ze. Dat is een Van Straaten-moment. Een cartoon die een eigen leven gaat leiden. Je herkent hem als je om je heen kijkt. Sterker nog: je ziet scènes uit het dagelijks leven die je graag aan Peter van Straaten zou willen doorgeven. Vorig jaar heb ik nog mijn best gedaan een bezoek aan de TEFAF, de kunstbeurs in het MECC, vast te leggen in geschreven tekeningen à la Van Straaten. De forse man in zijn streepjespak beent weg uit een stand van een kunsthandelaar. De vrouw holt achter hem aan. “Heb je nou gevraagd wat die Israëls moet kosten?”

Vrijdag overleed Peter van Straaten, eenentachtig jaar oud. Hij was drie maanden ouder dan ikzelf. Daardoor behoorde hij, weliswaar niet persoonlijk, maar als cartoonist, tekenaar en schrijver vanaf ongeveer 1960 tot mijn dagelijkse omgeving. In de krant, het weekblad, zijn bundels, zeurkalenders en feuilletons betrapte hij het leven van alledag. Je kon jezelf of je omgeving er in herkennen. Zoals Youp van het Hek het zaterdag in de NRC beschreef: “…zo droevig leuk. Eenzame zielen, onmachtige tobbers, uitgebluste stellen, grijze kantoormuizen, kortgeknipte overgangsmutsen en ga zo maar door.” Vaak in opwinding verkerend, al of niet seksueel. De kampioen van de hilarische droefgeestigheid. Hij legde bloot, nooit belerend of ridiculiserend. Eerder vol mededogen. Hij was volgens iedereen ook een aardige man. Met een slordig, rommelig leven, net als de befaamde Amsterdamse hoofdpersoon Agnes uit zijn succesvolle feuilleton.

Van Straatens faam heeft vermoedelijk veel te maken met een levensvisie die niet veel moet hebben van abstracte idealen of een levensbeschouwelijk ingegeven hoop dat binnenkort alles beter wordt. Zo haalt hij politici van hun voetstuk af en leidt ze binnen in zijn universum van de onmachtige, vaak opgewonden tobbers. Niet meer dan vervelende of aandoenlijke kwajongens. Ik schrijf met opzet: leidt ze binnen. In zijn wereld van de gewone mensen, zoals u en ik, zijn ze maar een minderheid. We weten allemaal dat daar vooral sprake is van muddling through, doormodderen. Niets verloopt er volgens plan. Er is geen plan of strategie. Hooguit strevinkjes en uiteindelijk teleurstelling. We voelen ons er best bij.

Hans Philipsen

 

   

            

Hans Philipsen is oud-rector van de UM

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: