Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Hoe van staatshoofden af te komen

Hoe van staatshoofden af te komen

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Ik blijf het toch zeggen, hoor! Op radio en TV loopt de laatste tijd namens de overheid een klein schreeuwertje rond dat het blijft zeggen. Als je weggaat draai dan de sleutel nog een keer om. Het ventje is kennelijk geen volgeling van Jan Terlouw, de oude wijze man van D66. Die had veel succes met zijn vermaning dat we weer een touwtje uit de brievenbus moeten laten hangen. Terug derhalve naar het onderlinge vertrouwen. In onze democratie mag je dat wel verlangen, maar meestal draait de wereld liever nog een keer aan de sleutel. Vandaar dat het verstandig is van te voren te regelen hoe je het in de samenleving wil hebben. En vervolgens de afspraken na te komen.

Wanneer is er sprake van democratie? Aan een letterlijke vertaling heb je niets. Macht aan of bestuur door het volk zijn zowel abstracte als vage termen. Pas de nadere invulling maakt het interessant. Veel politici doen dit overigens slecht. Ze beroepen zich op hun trouw aan het volk. Dat betekent alleen iets als je weet wie tot het volk behoort, hoe dat volk vervolgens gaat regeren, en hoe het tot besluiten komt. Zolang dat bestel mythisch van aard is, en in handen van wijze koningen, opperpriesters, charismatische volksleiders of een junta, kan men beter geen touwtje uit de brievenbus laten hangen. Democratie is daarom alleen te beoordelen als regelingen voorhanden zijn.

Lang geleden - toen studeren vooral bestond uit boeken lezen - koos ik een aanbevolen boek van een Engelse politiek filosoof over de ware democratie. De schrijver en zijn boek zijn verdwenen uit mijn geheugen en mijn boekenkast. Eén standpunt was voor mij een openbaring. Het belangrijkste kenmerk van democratie zou niet het vierjaarlijks bezoek aan het stemhokje zijn, maar dat de regering zonder gedoe wegging als zijn tijd was gekomen. Op 20 januari gaf de leerschool van het leven een lesje staatsinrichting. In Washington werd de overgang van de macht van de oude naar de nieuwe president gevierd. Obama deed wat al zijn voorgangers deden: met Pomp and Circumstance vertrekken. Op dezelfde dag trok een buitenlandse interventiemacht Gambia binnen om een weigerachtige oud-president na maar liefst tweeëntwintig jaar bewind uit zijn paleis te verjagen.

Jammer alleen dat Trump na de overdracht niet anders te melden had dan dat hij de macht terug ging geven aan het volk. Wie, wat, waar?

Hans Philipsen

 

Hans Philipsen is oud-rector van de UM

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: