Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: Ouderen werken minder hard

Mythe: Ouderen werken minder hard

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts/ Illustratie Simone Golob

Naar het rijk der fabelen

Van oudere werknemers hoef je niet meer veel te verwachten. De jonkies zijn sneller, creatiever en intelligenter. Althans, dat is een wijdverspreide gedachte. En met een vergrijzende samenleving en steeds verder opschuivende pensioenleeftijden, zitten werkgevers straks met de gebakken peren.
“Het is onzin dat ouderen minder productief zijn”, zegt Raymond Montizaan, projectleider bij het ROA, het researchcentrum voor onderwijs en arbeidsmarkt. Hij haalt er een experiment bij van de Duitse onderzoekers Axel Börsch-Supan en Matthias Weiss die de relatie bestudeerden tussen de leeftijd van fabrieksarbeiders en hun productiviteit. Gedurende drie jaren analyseerden de onderzoekers het reilen en zeilen van vierduizend werknemers in een Duitse Mercedesfabriek, verdeeld over honderd teams (in de autofabriek vormt een team één schakel binnen het hele productieproces). Op het moment dat een auto van de band rolde, waren het de bedrijfsinspecteurs die hun oordeel velden en eventuele fouten eruit filterden.
Montizaan: “Wat bleek? Er was geen verschil in productiviteit tussen mensen van 25 of 65. Maar de ouderen maakten wel meer fouten dan de jongeren. Echter: Ze maakten kleine foutjes die vrij gemakkelijk en zonder al te veel kosten waren te verhelpen. Dit in tegenstelling tot de jongere generatie die minder, maar grotere fouten met behoorlijke consequenties op hun naam hadden staan. Soms zo erg zelfs dat een hele auto moest worden afgeschreven.” Het waren de ouderen die door hun jarenlange ervaring in stressvolle situaties sneller een probleem konden verhelpen.

Voordat we verder gaan: wat is oud, wat is jong? Montizaan: “Er is geen definitie voor. Ik neem in mijn onderzoek 45 jaar als uitgangspunt, de leeftijd waarop menigeen de pensioenpapieren erbij gaat halen, waarop die bewustwording begint. Aan de andere kant: oud of jong is ook sterk afhankelijk van het beroep dat je uitvoert. Topsporters van 36 zijn al oud. Formeel is de AOW-leeftijd 65, in de toekomst 67. Met de afschaffing van de VUT en het prepensioen is de pensioenleeftijd de afgelopen tien jaar gestegen. Langer doorwerken dus, iets waar we niet onderuit komen wil de AOW betaalbaar blijven. Tegelijkertijd is de levensverwachting ook gestegen.”
Wat het meten van productiviteit betreft, zegt Montizaan: “Dat is lastig. Neem de wetenschap. Moeten we bij hoogleraren kijken naar het aantal publicaties? Daar heeft hij toch nauwelijks nog tijd voor? Hoe hoger je op de wetenschappelijke ladder komt, des te meer managementtaken je erbij krijgt. Pak daarbij het geven van onderwijs en het begeleiden van promovendi en je begrijpt dat het aantal publicaties wel heel beperkt weergeeft hoeveel je produceert.”

“Wat we zien, en dat komt ook duidelijk naar voren in het Mercedes-experiment, is dat intelligentie twee vormen heeft: fluid en crystallized intelligence. De eerste behelst het abstract denken, redeneren, probleemoplossend vermogen en het identificeren van patronen. En dat gaat achteruit na je dertigste. Maar dan is er crystallized intelligence, het vermogen om alles wat je hebt geleerd in je leven te gebruiken – zeg maar ‘ervaring’. Daarmee weten vooral ouderen een heleboel te compenseren. Het is een vorm van intelligentie die ook rond je jeugd begint, maar almaar blijft toenemen tot aan je pensioen. Daarna zet hiervan de daling in, omdat hij of zij niet meer dagelijks aan het werk is en dus geen ervaringen meer opdoet. Dit geldt vooral voor complexe banen waarbij men veel met het hoofd bezig is.”

Dus zolang een baan af en toe wat gezonde stress en uitdaging met zich meebrengt, komt het wel goed met die productiviteit? “Bedrijven die investeren in duurzame inzetbaarheid en hun oudere werknemers motiveren, bijvoorbeeld door hen cursussen aan te bieden, krijgen er tevredener mensen voor terug.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: