Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Over gravitatiegolven en 500 jaar huren

Over gravitatiegolven en 500 jaar huren

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Winnaars Studentenprijzen

MAASTRICHT. In totaal 26 studenten, verdeeld over de diverse studies, kregen afgelopen dinsdag een prijs voor hun scriptie. De bachelors (17) ‘s ochtends in de Aula op de Minderbroedersberg, de masters ’s middags tijdens de diesviering in het Theater aan het Vrijthof. Observant sprak met twee van hen.

Meer wooncomfort voor een betere prijs

Iedere student moppert er wel eens over: de huur. Veel te hoog natuurlijk. En met het verloop der jaren wordt het alleen maar duurder. Maar klopt dat eigenlijk wel? Matthijs Korevaar, nu promovendus bij Finance, keek voor zijn masterscriptie naar de huurprijzen in Europese steden over de afgelopen vijfhonderd jaar. Wat bleek: huren is steeds betaalbaarder geworden. “De huurprijzen zijn gestegen, maar de lonen zijn er nog veel harder op vooruit gegaan. Ook is het wooncomfort enorm verbeterd. In 1500 kon je in een kelder wonen, nu leven we in nette huizen met centrale verwarming en een eigen douche en toilet. Onze standaarden zijn hoog, we consumeren veel meer dan voorheen.”

Korevaar vergeleek prijzen in onder andere Antwerpen, Parijs, Amsterdam en Londen. “De data waren er al, maar het overzicht ontbrak. Daarbij kun je niet zomaar gaan vergelijken. Je moet rekening houden met de verschillende munteenheden, de inflatie, de verschillende soorten woningen.” Hij goot zijn ontdekkingen in grafieken waar de geschiedenis uit te lezen valt. “Antwerpen was lange tijd de duurste stad om te huren, maar na de Val van Antwerpen in 1585 wordt de haven gesloten. De welvarende koopvaardij verhuist naar Amsterdam. En dan zie je daar de huren stijgen, terwijl die in Antwerpen dalen.” Ook de belegering van Parijs in 1590 is duidelijk zichtbaar: de grafieklijn maakt een diepe val naar beneden. “Er heerste grote schaarste, mensen kwamen om van de honger. De huren gingen drastisch omlaag.”

Dit gedeelte vindt Korevaar leuk – “ik hield altijd al van geschiedenis” – maar de link trekken met het heden, is wat hem het meest aantrekt. Dat doet hij ook in zijn huidige onderzoek, waar hij theorieën uit de gedragseconomie toepast op historische data. “Experimenten vinden altijd plaats in een lab, door naar de geschiedenis te kijken kunnen we zien of de theorieën ook op het echte leven toepasbaar zijn. Ik kijk naar koophuizen – waarom kopen en verkopen mensen hun huis?”

De scriptieprijs had Korevaar een beetje zien aankomen. “Ik had een hoog cijfer, dus dan weet je dat je er kans op maakt. Maar het is toch een heel leuke verrassing. Zeker nu de voormalige koningin bij de uitreiking is, dat maakt het voor mij als Nederlander extra speciaal.”

“Een ontdekking die er aan zat te komen? Dat klopt niet”

“Maar ik heb helemaal nergens aan meegedaan”, was de eerste reactie van Robin Schormans, nu masterstudent European Studies on Society, Science and Technology, toen hij in een mailtje las dat hij een Studentenprijs voor zijn bachelorscriptie had gewonnen. Hij grinnikt: “Daarna was ik natuurlijk heel blij.”

Schormans, die Arts and Culture studeerde, keek vanuit het standpunt van een cultuurwetenschapper naar de ontdekking van gravitatiegolven in september 2015. Het bestaan van deze golven, rimpelingen in de ruimtetijd die ontstaan wanneer bijvoorbeeld twee zware astronomische objecten om elkaar heen bewegen of als twee zwarte gaten samengaan, werd een eeuw geleden voorspeld door Einstein. “Er was een grote persconferentie, met veel heisa en poeha, waarin werd gezegd: ‘Deze ontdekking zat er al honderd jaar aan te komen’. Toen dacht ik, hier klopt iets niet.”

Want, vond Schormans, wetenschappers zijn nooit zo zeker van een ontdekking. “Er heerst een idee onder het publiek dat wetenschappers precies weten wat ze doen. Zo’n uitspraak bevestigt dat. Maar in werkelijkheid weten ze vaak niet wat de uitkomst van een experiment gaat zijn, komen er strubbelingen op hun pad en zijn ze het soms niet met elkaar eens. In de theoretische natuurkunde begin je met een theorie die je later met experimenten probeert te bewijzen. Het is niet zeker dat het lukt. De redenering dat, omdat de technologie steeds vooruit gaat, zo’n ontdekking vanzelf een keer zal volgen, klopt niet. Zo werkt wetenschap niet, daar zijn wetenschappers zich over het algemeen heel bewust van.”

Schormans analyseerde de persconferentie, het persbericht en het wetenschappelijke artikel en bestudeerde de geschiedenis van het onderzoek naar gravitatiegolven, waarbij hij focuste op de jaren zestig en de eeuwwisseling. “Toen Einstein dit bedacht in 1915 was er geen enkele mogelijkheid om het te bewijzen. De eerste poging werd gedaan door Joseph Weber in de jaren zestig. Dat heeft de interesse van anderen gewekt. Hij heeft jarenlang beweerd dat zijn opstelling de golven kon meten, al geloofde voor de rest niemand daarin. Daarna zijn er nog tig ander modellen geprobeerd.”

Wetenschap, natuurkunde, technologie: het had altijd al Schormans interesse. “Maar ik hou ook erg van cultuur. Vroeger was ik een Star Trek-fan, daarin wordt vooruitstrevende technologie gecombineerd met morele verhalen en ethische vragen. Het is mooi dat ik die dingen nu ook kan combineren in mijn master.”

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)