Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Een grote bekkengevecht wint niemand”

 “Een grote bekkengevecht wint niemand”

Photographer:Fotograaf: Sacha Ruland

Publieksmiddag ‘Anders kijken naar Ouderenzorg’ met staatssecretaris Van Rijn

Een aflevering van College Tour, maar dan met prof. Jos Schols als “de onechte Twan Huys” en Martin van Rijn als “de echte staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport”. In het publiek nauwelijks studenten, maar vooral veel ouderen die met de speciale gast op deze zonnige zaterdagmiddag in de Maastrichtzaal aan de Universiteitssingel 40 van gedachten willen wisselen: “Waarom heeft u niet harder van u afgebeten toen u werd bedolven onder kritiek?” “Wat vindt u van de sociale dienstplicht die het CDA wil invoeren?” “En bent u al een beetje zenuwachtig voor 15 maart?” Van Rijn: “Niet een béétje!”

Voor de ‘College Tour’ echt van start gaat, geeft prof. Jan Hamers de aftrap van de publieksmiddag ‘Anders kijken naar Ouderenzorg’ van de Academische Werkplaats Ouderenzorg. “Hoeveel procent van onze verpleeghuizen levert kwalitatief slechte zorg?”, vraagt de hoogleraar ouderenzorg aan de zaal. Bij het percentage 30 gaan er flink wat vingers omhoog. “Mijn studenten zeggen hetzelfde”, vertelt hij. “Als ik vervolgens vraag waarop hun indruk is gebaseerd, blijft het vaak even stil. Het is een gevoel, hoor ik dan of: ik denk dat. Mijn antwoord is: we weten het niet.”

Kwaliteit is een moeilijk begrip, betoogt Hamers. Wordt het bepaald door sterftecijfers, de bejegening van de cliënt, het aantal valpartijen? En vanuit welk perspectief kijken we: dat van de bewoner, de familie, de arts, verpleegkundige of inspectie? “Bovendien is er een enorme variatie aan verpleeghuizen. De kwaliteit van één huis met al zijn verschillende afdelingen is al moeilijk in kaart te brengen.” En dan heeft hij het nog niet eens gehad over de valkuilen die een objectieve blik in de weg staan. “Mensen hebben de neiging om hun eigen ervaring te generaliseren. Ze zoeken vaak argumenten die de eerste indruk bevestigen en vinden het uiteindelijk heel moeilijk om hun eerste conclusie in twijfel te trekken. Objectief meten is dus heel belangrijk en dat doen wij in de wetenschap.” Maar ook als Hamers met harde conclusies komt, gaat niet iedereen overstag, vertelt hij zijn gehoor. Neem de Maastrichtse studie die concludeerde dat een op de drie mensen in een verpleeghuis werd vastgebonden. Hulpverleners reageerden vol ongeloof: Nee, dat gebeurde niet bij hen. Ook was men er in het veld van overtuigd dat er een verband zou zijn tussen het vastbinden van onrustige ouderen en de hoeveelheid personeel. Geen causaal verband, luidde de uitslag van wetenschappelijk onderzoek.

“Wanneer is er volgens u sprake van kwaliteit in de zorg”, vraagt hoogleraar ouderengeneeskunde Jos Schols vervolgens aan staatssecretaris Martin van Rijn. “Als de cliënt en de familie de zorg goed vinden. We hebben in Nederland de afgelopen decennia veel bereikt. Ik weet nog dat mijn moeder huilend terugkwam toen zij haar vader, mijn opa, naar een verpleegtehuis had gebracht. Hij lag op een soort slaapzaal, zonder eigen spullen en nauwelijks privacy. Nu heeft iedereen een eenpersoonskamer en richt men huiskamers in. En twintig tot dertig jaar geleden schreven mensen zich op hun 55ste al in voor een bejaardenhuis, nu is de gemiddelde bewoner boven de 75 als hij naar een verpleeghuis gaat. De zorg voor deze mensen is niet alleen complexer, tegelijkertijd is de kwaliteit van leven minstens zo belangrijk.”

Meer handen aan het bed, is niet altijd de oplossing voor de problemen, betoogt onderzoeker Erik van Rossum in een van de drie korte lezingen deze middag. Wat dan wel? Hij ontdekte dat teams bestaande uit een mix van mensen met verschillende talenten, waar een goede sfeer heerst en de leiding professioneel is, veel meer bereiken.

“De hoeveelheid mensen zegt nog niets over het aantal handen aan het bed”, klinkt het kritisch in de zaal. Denk aan de administratie die in de zorg hoogtij viert. Van Rijn beaamt dat. “We hebben te veel administratie, er zijn veel te veel regels. Ik ben bezig om regels af te schaffen, bijvoorbeeld rondom de voedselveiligheid. Die regels hebben we thuis ook niet. Maar dat betekent wel dat we risico’s moeten accepteren. Die discussie moeten we met elkaar voeren, want anders krijg je iedereen over je heen als er een keer iemand in de problemen komt.” Schols grappend: “Een weekje diarree kan heel reinigend werken.” De zaal lacht. Van Rijn: “Kijk, dat soort dingen kan ik niet zeggen.”

Even later wijst iemand uit het publiek erop dat Nederland meteen in een kramp schiet als er ergens in de zorg iets mis gaat. Van Rijn: “Elk incident in onze mediocratie wordt opgeblazen. Ik moet er voor zorgen dat niet elk incident weer meer regels opwekt. Het gaat er opnieuw om hoe wij met risico’s omgaan, dat we accepteren dat er risico’s bestaan. Dat debat moeten wij voeren.” Halverwege in de zaal gaat een vinger omhoog: “Ik kom bij ouderen die helemaal niemand hebben. Kan de overheid niet zorgen dat eenzame mensen adequaat geholpen worden?” Eenzaamheid is een onderschat probleem, reageert Van Rijn. Hij heeft zijn hoop gevestigd op wijkteams - “mijn droom”- die weten wat er speelt in een buurt en bij een 85-jarige aanbellen met de vraag: heeft u iets nodig?

“Waarom heeft u niet harder van u afgebeten toen u werd bedolven onder kritiek?”, wil iemand vooraan weten. Bijvoorbeeld toen hij de zorgtaken overhevelde naar de gemeenten en er veel problemen rezen. “Het was veel te ongenuanceerd, zo ben ik niet. Een grote bekkengevecht wint niemand. Dus vang ik liever de klappen op.”

“Hoe kunt u jongeren motiveren om bij te dragen aan een betere ouderenzorg?” vraagt een student. De vraag alleen al levert applaus op. Een belangrijk punt, vindt Van Rijn, die de toekomst wat dit betreft optimistisch inziet. Maar sociale dienstplicht, zoals het CDA zou willen, ziet hij niet zitten. “Ik vind de gedachte mooi, maar gij zult … Nee daar ben ik huiverig voor. Een vrijwillige keuze is het uitgangspunt.”

 

 

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)