Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Geloven op maandag

Geloven op maandag

Photographer:Fotograaf: Loraine Bodewes

Nog één keer terug naar het debat in de aula over het zere been van Onno van Schayck. Het probleem: mag de directeur van een wetenschappelijk instituut in een televisie-uitzending melden dat hij, lang geleden, tijdens een gebedsgenezing een been heeft zien groeien? En dat ook nu nog als een waarneming beschouwen die zijn geloof versterkt? Vaak vielen de woorden geloof en geloven. Eén van de deelnemers aan de discussie vroeg vanuit de zaal om eerst eens af te spreken wat onder geloven wordt verstaan. Een gerechtvaardigd verlangen in een onvermijdelijk uitwaaierende spraakverwarring. Inderdaad, wat is geloof. “Zich iets lief maken”, vermeldt een etymologisch woordenboek. Geloven en LOVE, woorden met gedeelde herkomst. Een groot vertrouwen in wat anderen zeggen of doen, leert het gewone woordenboek. Zoals in: ik geloof je op je woord. Maar ook: een onwankelbaar vertrouwen in God(en) en het hogere.

Wetenschap en geloof dienen, als het aan het woordenboek ligt, gescheiden te blijven. Wetenschap moet gefundeerd worden in uitgangspunten over welke methoden en theorieën reproduceerbare feiten en vruchtbare inzichten opleveren. Daarvoor is een onwankelbaar WANtrouwen noodzakelijk. Zodra geleerden beweren dat hun geloof in het hogere samenvalt met hun geloof in de kwantumtheorie kan het debat in het belang van de geestelijke volksgezondheid beter meteen worden beëindigd. Ik houd sommige theorieën voor vruchtbaar, maar ik hoop nooit overlast te veroorzaken door in ze te gaan geloven.

De debatavond verliep, zoals het filosofen betaamt, keurig. Ik vraag me wel eens af of de verschijnselen bedrog, misleiding en goedgelovigheid in de wijsbegeerte wel een rol spelen. Groeiende benen en een beroep op goede bedoelingen doen mij altijd denken aan een prachtboek van Herman Melville uit 1857: The confidence man. Een wonderlijke snuiter betreedt een schip dat de verbindingen tussen stadjes aan de Mississippi verzorgt. In vele vermommingen licht hij zijn goedgelovige medepassagiers op. Aan het eind verlaat hij het schip. Zijn slachtoffers in verwarring, armer, maar niet per se ongelukkiger achterlatend. Melvilles tijdgenoten vonden het geen leuk boek.

Op het schip van Melville willen we niet leven. We hebben de wetenschap, de feiten en de vruchtbare gezichtspunten nodig, maar evenzeer een weloverwogen verhouding met het hogere. We zullen blijven geloven, maar geloven - in welke versie ook - moet vooral een geloven op maandag zijn. Niet alleen op de zondag en tijdens debatten.

Hans Philipsen

           

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)