Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: dokters kunnen heel veel tegenwoordig

Mythe: dokters kunnen heel veel tegenwoordig

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

Toen Harald Schmidt nog in de collegebanken zat, dweepten veel docenten en studenten met de holistische benadering in de geneeskunde. Van dat “zweverige gebabbel” moest Schmidt niets hebben. Als iemand hartklachten heeft, vond hij, moet je naar z’n hart kijken, en niet naar de mens in zijn geheel. Maar daar is hij van teruggekomen. De nieuwste moleculair-genetische inzichten steunen namelijk het holisme.

Dan staat Schmidt, hoogleraar farmacologie, op en loopt op zijn werkkamer naar een poster met de indrukwekkende titel The network of all human diseases. Hij wijst op de tientallen gekleurde stippen: ziekten plus de verbindingslijnen daartussen. “Dat alle kankers van alles met elkaar gemeen hebben en een cluster vormen is niet zo vreemd, maar kijk hier: ook Alzheimer, astma, obesitas en diabetes hangen op moleculair-genetisch niveau samen. Dat blijkt ook op het spreekuur: Alzheimerpatiënten hebben relatief vaak last van hartziekten. Ook artritis, de ziekte van Crohn en reuma komen vaak in samenhang voor. Dat is geen toeval, sterker, deze ziekten hebben waarschijnlijk een gezamenlijke oorzaak. Misschien zijn deze ziekten slechts symptomen van één en dezelfde aandoening.”

Als dat klopt, komt alles op losse schroeven te staan, zegt Schmidt. “Nu is de geneeskunde qua opleiding en werkveld gerangschikt per orgaan: hartziekten, hersenziekten, enzovoorts. Dat is in het licht van de nieuwste inzichten nogal 19e eeuws. Ziekten lijken zich niet tot organen te beperken. Vroeger ging het in mijn studie nog over longkanker, hersentumoren, leverkanker. Nu gebeurt dat al niet meer, nu gaat het alleen nog over wat er op celniveau gebeurt bij deze specifieke patiënt, los van waar de tumor zich openbaart. Het betekent ook dat we onze ziekenhuizen anders moeten organiseren. Een Alzheimerpatiënt met astma wordt nu heen en weer gestuurd van de neuroloog naar de longarts. Dat is verre van handig.”

Voor de farmacologie betekenen de nieuwe inzichten een ware waterscheiding: over circa veertig jaar liggen alle huidige medicijnen in de prullenbak, zegt Schmidt. “Wat in zekere zin geen groot verlies is want veel geneesmiddelen doen niet veel meer dan symptomen bestrijden. “Hoge bloeddruk is mijn favoriete voorbeeld. We geven patiënten een medicijn dat de vaten verwijdt, en dat voorkomt in ieder geval een hartinfarct of beroerte, maar we hebben bij 95 procent van de gevallen geen flauw idee wat de oorzaak is. Vergelijk het met een auto waarbij iets mis gaat met de benzinetoevoer en die veel te hard rijdt. De oplossing van de farmacologen is dan een baksteen op de rem leggen. Het helpt, maar het is tegelijk onnozel. Ik wijs overigens niet met een beschuldigende vinger naar wie dan ook, maar het is goed om te beseffen waar we staan. Er is weinig reden tot zelfgenoegzaamheid.”

In de farmacologie werkt men met NNT-cijfers, waarbij NNT staat voor ‘numbers needed to treat’. Het is een maat voor de effectiviteit van een medicijn, zegt Schmidt. Ter illustratie: het geneesmiddel voor hoge cholesterol heeft een NNT-cijfer van 300. “Anders gezegd: 300 patiënten moeten met het medicijn behandeld worden om één sterfgeval te voorkomen. Dus 299 mensen hebben er helemaal niets aan.”

De eerste voorbeelden van ‘repurposing’, zoals dat heet, zijn al aan de gang. Hierbij worden bestaande geneesmiddelen toegepast bij verwante ziekten. Zo worden medicijnen voor diabetes tegenwoordig getest bij hartziekten, en antidepressiva bij obesitas en fibromyalgie.

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)