Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: tegen illegaal downloaden is geen kruid gewassen

Mythe: tegen illegaal downloaden is geen kruid gewassen

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

In 2012 blokkeerden de Nederlandse providers Ziggo en XS4All The Pirate Bay, de website die het boegbeeld vormt van de downloadcultuur. De blokkade duurde twee jaar maar heeft weinig vruchten afgeworpen: 70 procent van de downloaders bleek via alternatieve routes toch illegaal aan The Lego Movie  of het nieuwste album van Taylor Swift te komen.

Sterker: Nederland staat volgens het NOS Journaal in de top vijf van fanatieke downloadlanden, alleen in Griekenland, Italië, Australië en Rusland wordt nóg meer binnengehaald. Een kwart van de Nederlanders heeft het weleens gedaan, zegt rechtendocent Bastiaan Leeuw (31), die voor de zomer op het onderwerp promoveerde.

Boetes zijn in Nederland nog niet uitgedeeld, maar dat gaat veranderen. In het najaar kunnen overtreders een voorstel tot schikking van filmdistributeur Dutch Filmworks op de mat vinden; bij geen gehoor volgt een rechtszaak. In Duitsland gebeurt dit al langer. “De schikking bedraagt daar gemiddeld 900 euro. Het lijkt een succes. Althans, het brengt geld in het laatje van de filmdistributeurs en de betrokken advocatenkantoren. Of er minder wordt gedownload, is nog niet duidelijk.”

Alleen straffen is niet verstandig, zegt Leeuw. “In de VS zijn in de afgelopen jaren honderdduizenden rechtszaken gevoerd, waarbij soms studenten schadevergoedingen tot 100 duizend dollar moesten betalen. Heeft waarschijnlijk niets uitgehaald. In Zweden, waar illegaal downloaden via het strafrecht kan worden aangepakt, daalde de piraterij in eerste instantie, maar dat bleek tijdelijk. Ook wisten downloaders zich beter te verbergen via VPN-verbindingen bijvoorbeeld. Dus in feite pak je alleen de mensen die niet op de hoogte zijn van deze trucjes.”

Hard straffen wekt ook maatschappelijke wrevel. Een hoge boete staat niet in verhouding tot het vergrijp. “Aan een filmpje downloaden gaat niemand dood, hoor je dan. Of:  ‘Tom Cruise verdient genoeg.’ En dat is geen klinkklare onzin: je maakt immers geen directe slachtoffers en de schade is immaterieel, als die er al is.”

De beste strategie is volgens Leeuw straffen én verleiden, en met dat laatste bedoelt de rechtendocent: het legale aanbod beter aanprijzen. Downloadde in 2010 ongeveer 40 procent van de bevolking muziek, nu is dat mede met de komst van Spotify een kwart. In de VS draait alles om verleiden, zegt Leeuw. “Het is daar nog nooit zo makkelijk geweest om film en muziek legaal aan te schaffen, echt met één druk op de knop. Ook is de kwaliteit beter en de prijs lager dan vroeger. Illegaal downloaden beschouwen de Amerikaanse autoriteiten inmiddels als een fact of life, dat niet meer geheel terug te dringen is.”

Het probleem is alleen dat het legale aanbod op dit moment versnipperd raakt. “Vanuit het oogpunt van piraterijbestrijding is dat niet handig. Voor House of Cards moet je een Netflix-abonnement hebben en Game of Thrones kun je alleen bij HBO zien. Met al die verschillende abonnementen, in 2019 komt Disney ook nog met een streamingdienst, wordt het legale aanbod toch nog duur. Je zou dat eigenlijk moeten bundelen.”

Uit Leeuws onderzoek blijkt driekwart van de rechtenstudenten illegaal te downloaden. Dat zijn dus de studenten die bestuderen wat wel en niet mag in Nederland. “Tijdens de verdediging van mijn proefschrift kreeg ik de vraag of dat cijfer anders zou uitpakken bij geneeskundestudenten. Ik denk van niet. Ze beginnen al op jonge leeftijd en zijn daar later moeilijk van af te brengen. Het wordt een gewoonte. Filmpje? Ok, even naar The Pirate Bay! De studie doet er niet veel toe, daar denken ze jaren later pas over na.”

Zelf heeft Leeuw als student ook van alles gedownload. Wat mede de reden is dat hij dit promotieonderzoek is gaan doen. “Nu koop ik alles, kies ik bewuster en geniet ik meer dan de films en muziek die ik aanschaf. Het wordt waardevoller.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: