Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: je hebt je geluk in eigen hand

Mythe: je hebt je geluk in eigen hand

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

Wie negatief denkt, trekt negatieve situaties en omstandigheden aan. Zie hier de Wet van de Aantrekking, de natuurkracht zoals die wordt uitgelegd in de bestseller The Secret (2006). Dus wat staat ons te doen? Denk positief, en je zult zien dat geluk, gezondheid en rijkdom binnen handbereik komen.

“Dat is wat mij betreft een mythe”, zegt Madelon Peters, hoogleraar experimentele gezondheidspsychologie, “omdat je je geluk niet in die mate kunt sturen”. Dit betekent niet dat je daar helemaal geen invloed op hebt, zoals de positieve psychologie volgens Peters overtuigend heeft laten zien. Deze stroming is overgewaaid uit de Verenigde Staten en in het leven geroepen door prof. Martin Seligman, oud-voorzitter van de American Psychological Association.

Ronde de eeuwwisseling bedacht Seligman de drie-goede-dingen-oefening - inmiddels vaak onderzocht en bevestigd – waar mensen zich beduidend beter bij voelen. Peters: “Je kiest vóór het naar bed gaan drie dingen waar je op die dag blij van werd, en daar sta je even bij stil. Dat doe je elke dag, een week lang. Het hoeven geen spectaculaire gebeurtenissen te zijn, het draait meestal om alledaagse zaken. Denk aan een kop koffie die uitzonderlijk goed smaakte, of een leuk gesprek met je dochter.”

Peters heeft deze oefening onderzocht in een studie bij ruim 250 patiënten met chronische pijn (meest fybromyalgie). In dit geval maakte de interventie deel uit van een pakket, waarin de proefpersonen ook werden aangespoord tot meer zelfcompassie, om meer te genieten van het moment zelf, en om een verhaal te schrijven over hun eigen toekomst.

Het werkte. Peters: “Dit pakket bleek niet zaligmakend, zoals in zelfhulpkringen soms wordt geroepen, maar wel net zo effectief als cognitieve gedragstherapie. Zes maanden later was het effect nog net zo sterk. Anderhalf jaar geleden hebben we de studie gerepliceerd en de uitkomsten waren exact hetzelfde. Het effect verschilt per persoon, sommigen merken er weinig van, anderen fleuren helemaal op. Gemiddeld gezien gaat het om een kleine verbetering van de stemming.”

Het idee erachter is dat mensen negatieve dingen veel beter onthouden dan positieve, zegt Peters, wat waarschijnlijk een evolutionaire oorzaak heeft. “Gevaarlijke en bedreigende voorvallen zijn van oudsher nu eenmaal belangrijker om te onthouden dan prettige.”

Niet iedereen zal baat hebben bij de ‘drie goede dingen’. “Het heeft geen zin om mensen die zwaar depressief zijn, aan leuke gebeurtenissen te laten denken. Dat sluit niet aan bij hun stemming. De oefening wordt weliswaar in de klinische setting gebruikt, maar vaak als onderdeel van een uitgebreidere behandeling. Er bestaat nu zoiets als positieve cognitieve gedragstherapie, maar daar is nog weinig onderzoek naar gedaan.” 

Vóór de zomer schreef Peters, samen met Elke Smeets, het zelfhulpboek Geluk en Optimisme met oefeningen (zoals ook de pijnpatiënten die deden) en uitleg over positieve psychologie. Geluk heeft voor Peters weinig te maken met het verlangen naar een peperdure auto en een groot huis. “Het gaat meer om zelfontwikkeling, vriendschappen, liefde, om acceptatie van wat je al hebt, van de mensen om je heen.”

Het doel is niet: een rimpelloos bestaan. “Ups and downs horen bij het leven, maar de vraag is wel: hoe diep is het lijden? De psychische gevolgen van seksueel misbruik op jonge leeftijd of van opgroeien in een oorlogsgebied horen wat mij betreft niet bij het leven.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: