Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: een lage rente kan niet lang duren

Mythe: een lage rente kan niet lang duren

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

“Als de rente een tijdje laag staat, denken mensen al snel dat die elk moment kan stijgen”, zegt Dennis Bams, hoogleraar risicomanagement aan de School of Business and Economics. “En dat is niet zo vreemd, in de afgelopen honderd jaar is dat ook steeds gebeurd. Het is waar alle geleerden altijd van uitgingen: als de rente afwijkt, zal die binnen afzienbare tijd weer terugkeren naar het gemiddelde. En hoe meer die afwijkt, hoe sneller dat gebeurt.”

Maar nu even niet. De gebruikelijke wetten en modellen lijken niet meer te gelden, zegt Bams, die niet versteld zou staan als de rente nog een tijdje laag blijft. “Voor spaarders staat die op de dramatische stand van 0,1 of 0,2 procent. Voor banken is die zelfs negatief. Als zij hun kasgeld bij de Europese Centrale Bank (ECB) willen stallen, dan moeten ze daarvoor betalen. Dat is nog nooit eerder voorgekomen.”

Hoe dit komt? Door de financiële crisis natuurlijk, zegt Bams. “Dat was een ongelooflijke klap, vergelijkbaar met de depressie in de jaren dertig. Kijk naar Ierland. Eerst het rijkste land van Europa en ineens met een smak in de middenmoot beland. Spanje en Italië zijn er nog steeds niet van bekomen.”

Dat de rente laag staat, is niet voor niets. De ECB hoopt dat bedrijven goedkoop geld lenen om te investeren en dat spaarders meer geld uitgeven; sparen is in ieder geval niet aantrekkelijk. Al die uitgaven moeten de economie weer aanjagen. “Toch heeft dat allemaal niet goed uitgepakt. Bedrijven hebben weinig geïnvesteerd, spaarders zijn blijven sparen, en banken hebben weinig uitgeleend. Iedereen is bang en blijft dus op zijn geld zitten. Het zijn nog steeds onzekere tijden.”

Wie zeer met de lage rente in hun maag zitten, zijn pensioenfondsen, zegt Bams. “Die moeten ervoor zorgen dat hun vermogen groeit zodat ze aan iedereen een pensioen kunnen uitkeren. Dat doen ze door de premies te beleggen. Nederland is een pensioenfondsenland bij uitstek, we hebben meer dan duizend miljard in kas, en hebben dus veel last van die rente. De fondsen houden er in hun beleid rekening mee dat de rente nog vijf tot tien jaar laag kan blijven, alvorens naar normale niveaus terug te keren.”

De Nederlandsche Bank heeft zich kritisch uitgelaten over het beleid van de ECB. “Onze economie heeft de wind alweer in de zeilen en dat komt vooral doordat het vorige kabinet heeft bezuinigd en de arbeidsmarkt heeft geflexibiliseerd. Toch houdt de ECB de rente laag omdat de zuidelijke landen daar nog profijt van kunnen hebben. Ondanks adviezen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft Frankrijk de arbeidsmarkt nog steeds niet hervormd. Die taak is nu aan Macron. Italië is de grootste uitdaging. Ik werk als consultant voor een bank in Rome en ik zie dat in dat land veranderingen maar heel langzaam gaan.”

Kortom, de rente zal in Europa nog wel even laag blijven. Kunnen spaarders, net als banken, ook geconfronteerd worden met een negatieve rente? “Dat denk ik niet. Banken en pensioenfondsen begrijpen de achtergrond van zo’n situatie. Spaarders waarschijnlijk niet, die zouden verbijsterd zijn als ze moesten betalen om te mogen sparen. Dat zou een onwenselijke dynamiek geven. De reputatie van banken zou binnen de kortste keren sneuvelen.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: