Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Mythe: een psycholoog vertelt je wat je moet doen om beter te worden

Mythe: een psycholoog vertelt je wat je moet doen om beter te worden

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Naar het rijk der fabelen

Het is een misvatting die vooral leeft onder mensen die nooit in aanraking zijn geweest met een psycholoog, zegt Lotte Lemmens, UM-onderzoeker en therapeut bij Virenze Riagg. “Wie hulp vraagt, heeft zich vaak al verdiept in het verloop van een behandeling. Niettemin bespreek je de verwachtingen en overleg je over de behandelingen die goed kunnen werken.”

De mythe vloeit deels voort uit het traditionele medische model, vermoedt Lemmens. Een arts stelt een diagnose en maakt je beter met pillen, een operatie, of wat dan ook. Die redenering wordt dan doorgetrokken naar de psycholoog. Ook tv-programma’s als Dr Phil kunnen mensen op het verkeerde been zetten. “Goed is dat deze programma’s laten zien dat je niet de enige bent met een klacht. Tegelijk wekken ze de indruk dat er voor elk probleem een pasklare oplossing wordt aangereikt. En wel binnen veertig minuten, want zo lang duurt een aflevering van Dr. Phil.”

Wat doen psychologen dan wel? "Bij cognitieve gedragstherapie, waarin ik in gespecialiseerd ben, vormen therapeut en cliënt een team. De eerste biedt de tools en bewaakt het proces, maar de cliënt levert de inhoud” zegt Lemmens. "De therapeut leert de cliënt stil te staan bij de eigen gedachtegang. Hij stelt daarbij veel vragen en gedraagt zich eigenlijk als een onderzoeker. Hoe kan het dat...? Hoe weet je dat…? Wat zou er gebeuren als...? Dat maakt nieuwe inzichten los bij de cliënt. En die vormen de kern van een behandeling. Je helpt mensen als het ware om hun eigen therapeut te worden.”

Bij cognitieve gedragstherapie controleren patiënten of hun gedachten stroken met de werkelijkheid. “Als iemand sociale angstklachten heeft en op straat afkeurende blikken denkt te krijgen van voorbijgangers, dan kan de cliënt die opvattingen toetsen aan de praktijk. Dat gebeurt via gedragsexperimenten. Je kunt bijvoorbeeld op straat turven hoeveel mensen überhaupt kijken, je kunt een en ander onder vrienden en kennissen gaan peilen, of mensen op straat rechtstreeks ernaar vragen. Ook hier brengt de patiënt de ideeën in, ook omdat die het beste voelt aan welke informatie hij behoefte heeft.”

Ondanks de vele psychotherapeutische behandelingen heeft niet iedereen er baat bij. Bij depressie knapt eenderde van de patiënten op na een eerste behandeling, eenderde voelt zich iets beter en eenderde merkt er niets van. De grote vraag is nu: wat werkt voor wie? “We willen het liefst van tevoren weten welke behandeling het beste bij iemand past. Daar doen we nu onderzoek naar.”

Wat het ingewikkeld maakt, is dat er een veelheid aan factoren mee gemoeid is, die elkaar allemaal kunnen beïnvloeden. “De meeste studies richten zich op één of twee losse factoren. Is therapie A of B beter bij ernstige depressie? En hoe zit dat bij cliënten die al vaker in de put hebben gezeten? Of bij mannen? Het wordt nog ingewikkelder wanneer de onderzochte factoren een tegengestelde kant op gaan wijzen. Stel dat therapie A beter werkt bij ernstige depressie, en dat mensen met een terugkerende depressie meer baat hebben bij therapie B. Welke behandeling kies je dan voor iemand met een terugkerende ernstige depressie?”

Lemmens onderzoekt nu samen met collega’s of een computermodel dat meerdere factoren combineert en weegt, kan helpen om de beste passende behandeling te kiezen. Hierbij wordt de individuele cliënt gematcht met populatiegegevens uit een omvangrijke database. “In dat geval krijg je een advies op maat, wat een stap vooruit zou zijn in de ontwikkeling van personalised medicine.”

Dit is een serie waarin wetenschappers misvattingen op hun vakgebied naar het rijk der fabelen verwijzen

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: