Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Leer jezelf te vergeven”

“Leer jezelf te vergeven”

Photographer:Fotograaf: Archief Marc Lewis

Verslavingshoogleraar houdt lezing over zijn junkieverleden

Marihuana, lsd, heroïne. Ex-junkie Marc Lewis verslond het allemaal, liefst in hoge dosis. Hij stal medicijnen uit dokterspraktijken, werd meermaals gearresteerd en kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf. Later schreef Lewis, inmiddels hoogleraar neurowetenschappen, een boek over zijn verleden als verslaafde. Op 8 november houdt hij een lezing, georganiseerd door Studium Generale en de studenten van Public Health Organisation.

Ik begon met een combinatie van hasj en opium (...). Toen volgden de psychedelica: mescaline en psylocine. Twee porties voor mij, alsjeblieft. Ik neem van alles altijd twee. Er moet ook een vorm van speed bij zijn geweest, benzedrine waarschijnlijk, want ik was de hele nacht en tot ver in de volgende dag opgefokt. (Uit: Memoirs of an Addicted Brain)

We schrijven eind jaren zestig, Californië. Marc Lewis studeert in Berkeley en stort zich met verve in de hippie-scene. Het was partytime, zegt hij. Alle verboden middelen passeerden de revue inclusief heroïne. Op een avond, in het huis van een goede vriend, gaat hij onderuit. Uren later vindt hij zichzelf zo goed als naakt terug in een koud bad. De vrienden die hem erin hebben gestopt, zijn woedend. Lewis had een overdosis genomen. “Geef je zo weinig om jezelf? Vind je je leven zo weinig waard?”

Het gaat van kwaad tot erger: hij wordt van de universiteit getrapt, breekt in in dokterspraktijken om medicijnen te jatten en belandt meermaals in de gevangenis. Hoe kon hij zo ontsporen?

Hoestdrank

De kiem is gelegd in zijn tienerjaren, zegt hij aan de telefoon, toen zijn ouders besloten om hem duizenden kilometers verderop, in New England (VS), onder te brengen op een kostschool. Er heerste een “krachtpatserhiërarchie”, waarin Lewis in de onderste regionen bungelde. Hij werd het mikpunt van pesterijen, en was altijd op zijn hoede voor de “onvoorspelbare vallen die om hem heen werden gezet”.

Als een van de weinige vrienden hem trakteert op een fles whisky, is het hek van de dam. Kort daarna ontdekt hij de zalvende werking van hoestdrank. De werkzame stof dextromethorfan, die ook in partydrug ketamine zit, zorgt ervoor dat de realiteit minder hard doordringt in het brein.

Het valt allemaal na te lezen in het boek Memoirs of an Addicted Brain (2011), waarin hij zijn persoonlijke ervaringen stut met neurowetenschappelijke kennis. In zijn opvolger The biology of Desire (2016) blijft hij buiten schot en bundelt hij verhalen van andere verslaafden. De ondertitel luidt: Why addiction is not a disease.

Zwakheden

“De voorstanders van het zogeheten medische model wijzen steeds, en dat is hun belangrijkste argument, op de veranderingen in de hersenen van iemand die verslaafd is. Maar de hersenen veranderen constant, ook als je verliefd bent, of een opleiding tot jihadist volgt, whatever.”

Lewis bekijkt het liever in een ontwikkelingsperspectief en ziet verslaving meer als aangeleerd gedrag, waarbij de boel in een stroomversnelling kan raken door karaktertrekken als impulsiviteit. “Let wel: verslaving is nooit het gevolg van één oorzaak maar van een ingewikkelde keten van gebeurtenissen, die vaak begint met een psychisch trauma. Of het nou verwaarlozing, misbruik, of een vechtscheiding van de ouders is. In mijn geval was het een depressie, ik heb op de kostschool een vreselijke tijd beleefd.”

Memoirs of an Addicted Brain heeft van hem een beter mens en een betere wetenschapper gemaakt, zegt hij. “Ik zie mijn leven eerlijker onder ogen, en dat is een vaardigheid die volledig ontbreekt in de opleidingen psychiatrie en psychologie, waar je dat bij uitstek zou verwachten. Studenten worden nu op geen enkele manier uitgedaagd om hun zwakheden in kaart te brengen, terwijl dat altijd goed is om te doen.”

Wat Lewis ook meer en meer besefte na het schrijven van het boek, is hoezeer hij gevangen zat in zijn verslaving. “Ik kan iedereen aanraden, zeker op het moment van afkicken, om je energie op iets anders te richten, afleiding te zoeken. In mijn geval was dat de studie psychologie. En nog een advies, ook belangrijk: leer om jezelf te vergeven. Om jezelf niet steeds als een asshole te zien. Schaamte en zelfverwijten maken het alleen maar erger. Met mindfulness of (dialectische) gedragstherapie kom je een heel eind.”

Pijnstillers

Spijt heeft hij niet echt van zijn drugsverleden. “Ik voelde me vaak miserabel maar herinner me ook mooie momenten. Verslaafden die alleen maar ellendige verhalen vertellen, moet je niet geloven. Bullshit. Aan psychedelica als lsd heb ik zeker goede herinneringen. Bovendien was het leven avontuurlijk, het was elke dag weer uitdaging om te scoren. Overdag leidde ik het brave leven van de student, die hoge cijfers probeerde te halen, en ’s avonds drongen de akelige impulsen zich op. Het avontuur zat ‘m ook in de hallucinaties, die beangstigend konden zijn maar ook verfrissend omdat ze een nieuwe kijk boden op de werkelijkheid.”

In hoeverre maakt de verslaving nog deel uit van zijn huidige leven? “Niet echt. Ik overtreed de wet niet en neem geen illegale drugs meer. Ik heb er geen toegang toe en ik zou ze ook niet nemen als dat wel zo was. De enige drugs die ik tegenwoordig nog neem, zijn pijnstillers.”

Wie is Marc Lewis?

1951 geboren in Toronto, Canada.

1965 naar een kostschool in New England

1968 studie aan Berkeley, onder andere muziek

1981 afkicken van drugs

1983 studie psychologie aan de Universiteit van Toronto

1989 docent ontwikkelingspsychologie in Toronto

2011 hoogleraar neurowetenschappen Radboud Universiteit

2016 emeritaat

De lezing is op woensdag 8 november (20.00 uur) in de boekhandel Dominicanen, toegang is gratis

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: