Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

De wetenschappelijke jackpot

De wetenschappelijke jackpot

Photographer:Fotograaf: Think Stock

Op jacht naar Europese subsidie

ERC grants: deze Europese onderzoeksbeursen staan bovenaan de verlanglijst van wetenschappers. Maar de competitie is moordend. “Laat een backup-plan zien in het geval van tegenslagen”, tipt de Maastrichtse prof. Marc Vooijs, die al drie keer raak schoot in Brussel.  

Donderdagochtend 9.00 uur. Een voor een verschijnen de acht senior onderzoekers, die zich hebben ingeschreven voor de ERC workshop, in de deuropening van een zaaltje op de vijfde verdieping van de UNS 40. Ze hebben zich koud voorgesteld of de tips vliegen al over tafel. De adviezen zijn nuttig, zeker, maar niet altijd even bemoedigend. Het begint al met de deadline. Op 15 februari moet alles in Brussel liggen, waaronder het wetenschappelijke voorstel (max 15 pagina’s), een uitgebreide samenvatting, het CV en de publicatielijst.

Het onderzoek moet bovendien niet zomaar iets nieuws aansnijden maar groundbreaking zijn; 73 procent van alle gehonoreerde grants leiden tot breakthroughs. Niet per se een sluitstuk, maar het begin van iets nieuws, de opening van een onderzoeksveld.

Je leeftijd doet er niet toe, mits het niet langer dan twaalf jaar geleden is dat je je proefschrift hebt verdedigd. En dan blijkt leeftijd er toch toe te doen: hoe ouder je bent, des te steviger de duimschroeven worden aangedraaid. Je bent per slot older and wiser. Hoogstens 15 procent valt in de prijzen.

Natuurwetenschappen

De ERC grant, die tien jaar geleden op het toneel verscheen, geldt inmiddels als de hoofdprijs in de wetenschap. In vergelijking met de NWO-beurzen (veni, vidi, vici) tikken ze internationaal harder aan en leveren ze meer geld op. Veel onderzoekers sturen hun aanvragen zowel naar Brussel als naar Den Haag. De kans dat je dan twee keer in de prijzen valt is piepklein, maar niet nihil. Het gebeurde Vera Schrauwen-Hinderling, onderzoeker bij radiologie en humane biologie (zie http://bit.ly/2iFdVeh).

De UM doet het goed, zegt ERC-adviseur Ermo Daniëls. “We voldoen min of meer aan de targets die we ons zelf hebben gesteld: twee ERC grants per jaar, waaronder een advanced grant. Al lukt dat laatste niet altijd. Winst valt in de toekomst vooral te behalen in de natuurwetenschappen, ook omdat daar de competitie iets minder groot is. Verder verwacht ik dat de nieuwe onderzoeksinstituten M4I, MERLN en IDS hoge ogen gooien. Ze hebben stevig geïnvesteerd en barsten van het talent.”

De meeste ERC’s zijn gewonnen door Cognitieve Neurowetenschappen (4), GROW (3) en de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen (3). “Deze faculteit had in 2015 een heel sterk cohort van aanvragers. Nu zijn er ook weer zes starting grants ingediend, dat is veel voor een relatief kleine faculteit. Honoreringen stimuleren collega’s om eveneens een gooi te doen.”

Hangen en wurgen

Een belronde langs de Maastrichtse ERC-grootverdieners begint bij Alard Roebroeck (39), hoofddocent bij cognitieve neurowetenschappen. Net als Schrauwen-Hinderling sleepte hij in 2014 een Vidi en een ERC binnen, maar dan met twee verschillende voorstellen. Naar Brussel stuurde Roebroeck een aanvraag om de manier te bestuderen waarop de hersenen – de visuele cortex - bewegingen registreren. En naar Den Haag deed hij een idee op de bus om de architectuur van de cortex te onderzoeken op het moment dat er iets misgaat, dat er Alzheimer optreedt.

Toen de uitnodiging voor een interview in Brussel op de mat viel, heeft hij nog even getwijfeld of hij het voorstel naar Den Haag zou sturen, maar deed het toch. “De Vidi-commissie heeft daar een punt van gemaakt. Ik moest uitgebreid laten zien dat het hier om twee verschillende studies ging, die elkaar niet overlapten.”

Roebroeck was aangenaam verrast toen ook de Vidi werd toegewezen. “Ik was natuurlijk blij, maar het zou hard werken worden om het praktisch te bolwerken. Een strakke planning bleek cruciaal, ik mocht geen steek laten vallen. Soms duurt het iets langer om een aio te werven, maar dat kon ik me niet permitteren. Ik heb nu tien postdocs, aio’s en masterstudenten aan het werk.”

Roebroeck is halverwege en alles loopt volgens plan. “Weliswaar met hangen en wurgen, want ook ’s avonds en in het weekend moet er van alles gebeuren, maar NWO was een paar weken geleden nog tevreden over de voortgang.”

Frisse blik

Marc Vooijs (52), bijzonder hoogleraar radiotherapie, heeft al drie prijzen in Brussel weggekaapt. Hij behoorde tot de eerste lichting van gelauwerden en streek in 2007 al een starting grant op. In die tijd werkte hij nog in Utrecht. Als UM’er ontving de moleculair bioloog in 2013 een proof of concept en een jaar later een consolidator grant van maar liefst 2,5 miljoen euro.

Vooijs onderzoekt het gedrag van kankercellen om radiotherapie te verbeteren. Dat onderwerp loopt als een rode draad door zijn wetenschappelijke carrière en dat trekt subsidiegevers over de streep, zegt hij. “Je moet laten zien dat je nieuwe ideeën voortspruiten uit je eerdere werk. Maar ook: wat de valkuilen en risico’s zijn van je nieuwe ideeën. Brussel heeft als motto: high gain, high risk. De projecten zijn vernieuwend, maar je moet wel een duidelijk backup-plan voorleggen. Als het project anders loopt dan gepland, dan is dit het alternatieve scenario.”

De competitie is moordend, zegt Roebroeck. “Doe het goed of doe het niet! Je moet drie maanden van te voren beginnen, anders kun je het vergeten. Je moet de tijd hebben om de aanvraag een week of twee weg te kunnen leggen, zodat je er weer met een frisse blik naar kunt kijken. Dan zie je ineens dat sommige passages niet sterk overkomen. Elke zin moet eigenlijk raak zijn.”

Schrauwen-Hinderling onderstreept het belang van toppublicaties. “Ik heb tijdens het onderzoek nog aanvullende metingen in de VS laten doen. En dat heeft ertoe bijgedragen dat het artikel in het gezaghebbende Journal of Clinical Investigation terechtkwam. Bovendien zou ik in mijn aangevraagde studie daarop voortborduren.”

Starting grant: 1,5 miljoen, voor onderzoekers die een groep op poten willen zetten.

Consolidator grant: 2,5 miljoen, voor onderzoekers die al een eigen groep hebben gerund.

Advanced grant: max 3,5 miljoen, voor zeer ervaren onderzoekers.

(Proof of concept: 150 duizend euro, bedoeld om het innovatieve dan wel commerciële potentieel van de onderzoeksresultaten te verkennen. De slaagkans is hoog.)

Op 16 juni 2016 heeft de European Research Council de vijfhonderdste ERC grant uitgereikt. Dat gebeurde aan de UM, omdat het lot was gevallen op Valentina Mazzucato, hoogleraar globalisering en ontwikkeling aan de faculteit cultuur- en maatschappijwetenschappen.

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)