Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

OPINIE: De wet van de remmende voorsprong

OPINIE: De wet van de remmende voorsprong OPINIE: De wet van de remmende voorsprong

Photographer:Fotograaf: Philip Driessen/archief Yvonne Winants

Het Centrum voor Gender en Diversiteit, de Opzij-leerstoel en een hoop onderzoek. Er is een tijd geweest dat UM een rol van betekenis speelde op het vlak van diversiteit. Wat is met al die mooie initiatieven gebeurd, vraagt geneeskundedocent Yvonne Winants zich af. Verdampt of stilletjes om zeep geholpen?

Wist u dat deze universiteit ooit een voorloper was op het gebied van vrouwenemancipatie en genderstudies? Je zou het momenteel niet zeggen, maar eind vorige eeuw - zo rond 1990 - kende de Rijksuniversiteit Limburg (zoals de UM destijds heette) een bloeiend netwerk van wetenschappelijke medewerksters, die zich elk in de verschillende faculteiten met hart en ziel inzetten voor genderissues en de positie van vrouwen.

Bij de rechtenfaculteit was er een groep rond Ria Wolleswinkel die zich bezighield met vraagstukken rond moederschap, huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen. Bij gezondheidswetenschappen bestond een tracé van onderwijsblokken “gender en gezondheid” en bij geneeskunde had ik zelf de eer om met twee collegae onderzoek te doen naar gender in medicine. Zelf was ik als coassistent en jonge dokter erg geschrokken van de sterke hiërarchie en machtsongelijkheid binnen het medisch bolwerk. Vreemd dat je als jonge vrouwelijke arts in de praktijk vooral ‘de dochterpositie’ mocht pakken en verder vooral je slimme mond moest houden. Je leerde om je aan te passen en naar de pijpen van de heren professoren - opleiders - te dansen. Deze ervaringen vormden de basis voor mijn promotieonderzoek over genderdynamiek tijdens de coschappen, het inwijdingsritueel in de medische beroepscultuur.

Ondertussen zochten UM-onderzoekers van het eerste uur als Paulien Tomlow, Wies Weijts en Mineke Bosch naar subsidies voor structurele inbedding van emancipatie en genderstudies. In 1992 lukte het om de Opzij-leerstoel naar Maastricht te halen, met Maaike Meijer als een van de bekendste hoogleraren die deze leerstoel bekleedden. Maar ook Marli Huijer, arts en filosoof en diverse andere getalenteerde vrouwelijke geleerden leverden hun bijdrage.

Mooie studies, relevant onderzoek en boeiende onderwijsblokken over gender en diversiteit waren het resultaat van deze bloeiende jaren. Het opgerichte Centrum voor Gender en Diversiteit (CGD) functioneerde destijds als aanjager en kristallisatiepunt van multidisciplinaire samenwerking op het vlak van onderzoek, onderwijs en beleid. Ik noem de succesvolle EQUAL-projecten van beleidsmedewerker Annelies van der Horst, de international classroom met inspirerend onderwijs voor studenten uit alle faculteiten, de succesvolle projecten van biologe Ineke Klinge, die het genderperspectief binnen het EU-onderzoek een prominente plaats bezorgde.

En waar is dat allemaal – anno 2017 gebleven?

Verdampt of stilletjes om zeep geholpen, toen de externe subsidiestroom opdroogde? Blijkbaar koesterde de jonge Universiteit Maastricht toch te weinig eigen wil om prioriteit te geven aan diversiteit- en genderbeleid.

Veel Maastrichts genderstudies-talent zocht na jarenlang geploeter een beter heenkomen en vertrok naar de Randstad of ging zich omscholen. Ondertussen stroomden vrouwen nog steeds niet door naar de hogere regionen in de academische hiërarchie, alle emancipatieonderzoek en nota’s ten spijt. Er werden prachtige analyses geschreven over plakkende vloeren, glazen plafonds, gebrek aan vrouwelijk haaiengedrag en de masculiene academische cultuur. Maar de praktijk bleef achter en niemand leek dat erg te vinden.

Wat een onmacht! Wat een verlies van knowhow en expertise! Ik geloof dat ik toen van mijn geloof in de academia ben gevallen. Terwijl de medische faculteit volliep met vrouwelijke studenten, besloot het bestuur van deze faculteit - allemaal mannen - in zijn oneindige wijsheid om genderperspectief dood te laten bloeden en genderstudies de nek om te draaien.

Maar niet getreurd, er komen nieuwe rondes en nieuwe kansen. Er lijkt een nieuwe lichting bestuurders aangetreden en een nieuwe generatie van wetenschappers, opgegroeid in een grotere, meer geglobaliseerde wereld en meer vertrouwd met variatie en keuzevrijheid in sociale - en genderverhoudingen. Mogelijk is deze tijd meer rijp om genderverhoudingen aan te pakken en divers talent meer kans te geven.

Alleen nog een tip, beste frisse dertigers: kijk bij deze nieuwe ronde vooral ook eens in de archieven en steek je licht eens op bij je voorgangers. Ga het wiel niet weer opnieuw uitvinden!

Yvonne Winants, universitair docent en voorheen genderstudies geneeskunde

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)

CAPTCHA Afbeelding
Enter the code shown above: