Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Poëzie uit de tbs-kliniek

Poëzie uit de tbs-kliniek

Verplichte literatuur

Wie: Herco Fonteijn, psycholoog

Wat: Blauwzuur, Gerrit Achterberg

Voor wie: psychologiestudenten

En de hoop is een krijtwit kind, dat lacht

tegen den roover, die het slacht

Het is een regel uit Spreekuur, een van de gedichten uit de bundel Blauwzuur (1969) van Gerrit Achterberg. “Misschien wel de vaakst geciteerde”, zegt psycholoog Herco Fonteijn. Achterberg schreef de bundel toen hij in een tbs-kliniek zat, nadat hij in 1937 zijn hospita en geliefde vermoordde en haar zestienjarige dochter probeerde te verkrachten. De bundel is na zijn dood gepubliceerd.

“Verplichte leesstof voor psychologen en psychiaters”, zegt Fonteijn. “Hij schrijft over zijn ervaringen in de inrichting, hoe hij omgaat met de mensen die hem proberen te genezen. Het is een kijkje in de geest van iemand met een briljant taalgevoel. Het is moeilijk om je voor te stellen dat dit een vreselijke man is. Een moordenaar, verkrachter, stalker. Hij bedreigde regelmatig mensen met een revolver en trouwde na de oorlog met zijn jeugdliefde, die een NSB’er was. De gedichten lijken daar haaks op te staan. Zo fascinerend.”

Fonteijn las de gedichten van Achterberg voor het eerst op de middelbare school. “Het sprak me gelijk aan, met dank aan een leraar Nederlands die er ook van hield. In die tijd werd hij geïdealiseerd als hét voorbeeld van hoe je de Nederlandse taal kunt gebruiken. Van tijd tot tijd sta ik voor mijn boekenkast en pak ik Achterberg weer op.” Fonteijn leest graag poëzie. “Wanneer je gedichten leest voel je hoe intensief iemand bezig is geweest met het verpakken van ideeën en gevoelens in taal. Je consumeert het in een ander tempo. Het is bijna multimediaal. Je ziet ook beelden en hoort klanken en ritmes. Dat maakt dat de boodschap dwingender binnen komt.”

Hoewel Blauwzuur is vertaald in het Engels (en verschillende andere talen), adviseert Fonteijn de buitenlandse studenten om het in het Nederlands te lezen. “Proef het ritme en de klank. Zo leer je de taal kennen. Het is een vrij toegankelijke bundel, maar je zult er wel een woordenboek bij nodig hebben. Het is geschreven in de jaren veertig en er staan af en toe ouderwetse woorden in.”

In deze rubriek bevelen docenten een roman aan die een ander licht werpt op het vakgebied dan de studieboeken

Categories:Categorieën:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)