Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

“Dan dreigt een zwembad te sluiten en krijg je een Partij tot behoud van het zwembad”

“Dan dreigt een zwembad te sluiten en krijg je een Partij tot behoud van het zwembad”

Photographer:Fotograaf: Joey Roberts

Verkiezingsdebat juridische faculteit

Handig was het in ieder geval niet, twee debatten in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op hetzelfde moment. Maar de verschillen waren groot: zo uitbundig als het Engelstalige verkiezingsdebat in de SBE-collegezaal aan de Tongersestraat 53 verliep, zo sereen ging het er diezelfde maandagavond aan toe in het pand van de juridische faculteit. In het Nederlands. Een matig met rechtenstudenten gevulde Statenzaal, een tiende van de opkomst in het gebouw verderop. Toch kon dit kleinschalige evenement de vergelijking aardig doorstaan, vooral door een wat academischer opzet: geen stellingen, wel kritische vragen van ‘moderator’ hoogleraar staatsrecht Aalt Willem Heringa en veel uitleg over het functioneren van de gemeente door de panelleden. Dat waren uitsluitend vertegenwoordigers van partijen die ook landelijk opereren: PvdA, GroenLinks, D66 en CDA. Erg vreemd was het dan ook niet dat de lokale partijen bij verstek de wind van voren kregen. Manon Fokke, lijsttrekker van de PvdA, gaat terug de gemeenteraad in na een uitstap naar de Tweede Kamer: “Een partij moet landelijk verankerd zijn. Neem die vraag van een tijd terug, of de rechtbank in Maastricht kon blijven of verplaatst zou worden naar Roermond. Dan is het nodig dat je goede contacten in Den Haag hebt. Dat geldt ook voor het Gemeentefonds, Den Haag verdeelt dat, daar kun je voor lobbyen. Het is jammer dat lokale partijen veel stemmen halen. Dan gaat er weer ergens een zwembad dicht en komt er een Partij tot behoud van het zwembad. Dat schiet niet op.”

Onbestuurbaar

Wethouder Bert Jongen, tweede op de lijst van D66, is het roerend met haar eens, “er is steeds meer versplintering. Het zijn single issue partijen, een seniorenpartij, een studentenpartij, als je zo doorgaat hebben we er straks een voor de LHBT-gemeenschap, een voor vrouwen, voor elke denkbare groep. Dan wordt de stad onbestuurbaar. En lokale partijen hebben geen achterland, ze kunnen niks in Den Haag bewerkstelligen. Wij hebben redelijk korte lijnen met de Tweede Kamer en met ministeries. Niet dat je altijd gelijk krijgt hoor. En andersom is het ook niet zo - mensen denken dat wel eens - dat ze in Den Haag voorschrijven wat wij hier moeten doen.”

Humberto Tan

Wat doet een gemeente nu eigenlijk precies, wat kan ze doen? Niet niks dus: de gemeente heeft het bij veel onderwerpen voor het zeggen of op zijn minst een belangrijke stem. Heringa somt er in het begin nog maar even een paar op: zorg, sport, milieu, openingstijden van de cafés, studentenhuisvestingsbeleid. En de gemeentelijke rol is de laatste jaren alleen maar groter geworden: de overheveling van veel sociale taken als de jeugdzorg, de uitvoering van de participatiewet, de wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) van het rijk naar de gemeenten getuigt daarvan. Wie de kranten leest, weet dat dat niet allemaal goed is gegaan. En die kent ook het principiëlere punt: je wordt nu in de ene gemeente anders behandeld dan in de andere. Is dat erg? Nee, zegt Florence van der Heijden, nummer 5 op de CDA-lijst en nieuw in de politiek: “De gemeente is hier de juiste bestuurslaag, omdat er lokaal nu eenmaal veel verschillen zijn.” Terzijde: waarom stuurt het CDA zijn nummer 5 naar dit debat? Dat was niet de bedoeling, nummer 1 had zullen komen, Vivianne Heijnen. Maar als je een uitnodiging van Humberto Tan krijgt voor net deze avond, tja, dan is de keus snel gemaakt.   

Coffeeshops

Er doen straks veertien partijen mee aan de Maastrichtse verkiezingen, op dit moment zijn er twaalf in de raad vertegenwoordigd. “Veertien, dat vinden we zelfs voor de Tweede Kamer veel”, zegt Heringa. Het heeft gevolgen voor de bestuurbaarheid. Wethouder Jongen: “De huidige coalitie bestaat uit vijf partijen, de Seniorenpartij, D66, de SP, GroenLinks en de VVD. Een akkoord met vijf partijen was al lastig, maar met zes of zeven wordt het héél moeilijk.” Hij geeft een voorbeeldje waar zo’n onderhandeling toe kan leiden: het wietbeleid en het ‘ingezetenencriterium’, dat buitenlandse klanten van coffeeshops de deur uit joeg. Jongen: “GroenLinks, SP en D66 zijn daar liberaler in dan de twee anderen. Er was dus verdeeldheid. Toen hebben we er een ‘vrije kwestie’ van gemaakt.” Geen fractiediscipline op[ dit punt dus. Ga dat soort dingen maar eens regelen met nóg meer partijen, wil hij maar zeggen, want uiteindelijk wil een coalitie toch het liefst echte afspraken maken.

Topsport

Volgens Fokke heeft de Maastrichtse coalitie afspraken genoeg gemaakt. Haar partij was de afgelopen vier jaar in de oppositie, “maar dat is topsport hier, je komt er bijna niet door”. Het dualisme dat in 2002 is ingevoerd, waarbij wethouders niet langer deel uitmaken van de raadsfractie zodat men losser van elkaar kan opereren, “daar merk je niks van. De coalitie stemt als één blok. Zo neem je niet alle 39 raadsleden serieus. Bestuur meer op hoofdlijnen, laat de raad meer meespreken.” Jongen zegt “de oppositie wel serieus te nemen, maar we proberen ook de rijen gesloten te houden, dit is een regenboogcoalitie”. En die is kwetsbaar voor onderlinge verdeeldheid, bedoelt hij. “Maar zo erg als het vroeger was, dat het CDA de absolute meerderheid had en dan zei: ‘vanavond is er voetbal, gaan jullie nog zeuren? Want het besluit is toch al gevallen’; zo erg is het echt niet.” Toch zou ook hij wel iets meer tegengas vanuit de raad willen krijgen, ook van zijn eigen partij.

Door het ijs zakken

De nummer 2 van GroenLinks, Marlise Korsten, hamert op het nut van goede samenwerking tussen ‘regerende’ coalitie en oppositie. “Bij het sociale domein, de overheveling van taken naar de gemeente, heel complex allemaal, zijn we samen opgetrokken, dat hebben we twee à drie jaar volgehouden. Als gemeenteraad ben je dan een waardige volksvertegenwoordiging.” Ook Jongen kijkt daar met genoegen op terug. Op de vraag van Heringa naar het belangrijkste succes van de afgelopen periode verwijst hij onomwonden naar dit dossier. “Niet alles ging op rolletjes, maar we hebben niemand door het ijs laten zakken. Daar ben ik echt trots op.” Want de keerzijde, dat wat mis ging, ligt voor Jongen in dezelfde sfeer: 16 procent van de mensen onder de armoedegrens, “dat is beschamend”.

Korsten memoreert het gedonder met de persoonsgebonden budgetten die door de Sociale Verzekeringsbank uitbetaald moesten worden, iets wat compleet in de soep liep. “De wethouder van de SP zei: dat gaan we onze burgers niet aandoen, we betalen het zelf. Ondanks boze telefoontjes uit Den Haag.”

Zakkenvullers

Toch is gemeentepolitiek tegenwoordig heel wat meer dan wat zich in de raad afspeelt. Korsten verwijst met instemming naar allerlei initiatieven om burgers dichter bij het bestuur te betrekken. “De gemeente moet niet meer alles bedisselen, burgers zijn steeds mondiger, ze willen de regie in hun eigen buurt.” En dus is burgerparticipatie het buzzwoord, zijn er ‘burgertoppen’ waarbij mensen at random worden uitgenodigd met de vraag: wat vind u belangrijk voor de stad? Er zijn ‘stadsrondes’ waar iedereen zijn ideeën over bijvoorbeeld het instellen van een milieuzone kan spuien; de gemeenteraad luistert daarnaar, zegt Korsten. En dan is er nog het right to challenge, een uit Engeland overgewaaid fenomeen waarbij burgers die menen bepaalde taken zelf beter te kunnen uitvoeren dan de gemeente, daarvoor een budget kunnen krijgen. Een mooi plan, maar zowel de politiek als het ambtelijk apparaat moet er nog behoorlijk aan wennen, “in de praktijk werkt het nog niet”.

Wantrouwen

Korsten hoopt mede op deze manier weer meer onderling vertrouwen tussen burgers en bestuur te creëren. “Neem de sociale zekerheidssystemen, die zijn gebouwd op wantrouwen, ‘u vraagt vast te veel aan’, die sfeer. Dat moet ophouden, de overheid moet weer vertrouwen in de burger stellen. En dan hoop ik dat de burger ook weer náást de overheid gaat staan, en niet alleen maar roept dat we zakkenvullers zijn.”

]

Oud-studenten UM

Er zijn nogal wat mensen van de universiteit bij de Maastrichtse gemeentepolitiek betrokken, ook studenten. Maar het meest opvallend is wel dat zelfs drie van de veertien lijsttrekkers oud-studenten zijn: Manon Fokke (PvdA, rechten), Vivianne Heijnen (CDA; European Studies) en Gert-Jan Krabbendam (GroenLinks, rechten).

De gemeenteraadsverkiezingen zijn op woensdag 21 maart.

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)