Back to list All Articles Archives Search RSS Terug naar lijst Alle artikelen Archieven Zoek RSS

Professionele kerfstok

Professionele kerfstok

Medewerkerscolumn

Er stond een straffe noordoostenwind. De jaren, bijna een eeuw, hadden zijn scherpte en welbespraaktheid volstrekt ongemoeid gelaten. Vallende sneeuw omlijstte langzaam het neoklassieke kasteeltje waarin we zaten. Het vormde een passend decor. “Ik was in de gelukkige omstandigheid dat ik bij zijn afscheidsrede aanwezig kon zijn”, begon hij  zijn relaas. “De man had in zijn jongere jaren gepropageerd dat je met die voorloper van kanker niets hoefde te doen; het lichaam zou het zelf oplossen. Hij had het echter mis, maar was er nooit op teruggekomen. Ook aan het einde van zijn carrière repte hij er met geen woord over. Ik heb hem er nadien op aangesproken waarom hij deze verkeerde visie nooit had herroepen. ‘Ach, ik was jong’, was zijn antwoord. Onbegrijpelijk, terwijl hij genoeg kansen had gehad het recht te zetten. Een jaar later werd hij door een aantal voormalige patiënten aangeklaagd.” Zijn woorden landden in stilte.

Thuisgekomen zocht ik het verhaal van de gewraakte onderzoeker op. Er was zelfs een boek over dit - zoals zij het noemden - “ongelukkige experiment” geschreven. In de academie worden wetenschappelijke onvolkomenheden vaak door anderen weerlegd en gecorrigeerd. Soms, misschien zelfs vaak, is de visie, het paradigma of filosofie onjuist of onvolledig, maar is de impact op individuen beperkt. Die gedachte is comfortabel. In de hulpverlening mag je daar echter niet van uitgaan. De patiënt mag en moet ervan kunnen uitgaan dat je hun belang behartigt, ook als de behandeling onderdeel is van een onderzoek.

Iedereen maakt fouten, de hele dag door. Alleen al dat bewustzijn helpt om een structuur te scheppen die voortdurende koerscorrecties mogelijk maakt. Transparantie, gedeelde en heldere visie, goede afspraken, flexibiliteit, bescheidenheid en oprechte betrokkenheid en verantwoording kunnen bijdragen aan de binnen de gegeven mogelijkheden optimale veiligheid. Binnen de gegeven mogelijkheden, want natuurlijk heb je als hulpverlener te maken met zieke of bedreigde individuen.

Mijn grootvader, een zeer gewaardeerd en gerespecteerd huisarts, vertelde mij als kind al dat ook hij krassen op zijn professionele kerfstok had. Tijdens de stilte doorliep ik in razend tempo mijn wetenschappelijke jaren; had ik daar morele missers gemaakt? En als arts, had ik mijn patiënts vertrouwen ooit daadwerkelijk geschaad? Wijsgeer Confucius stelde al voor onze jaartelling: “Het is niet erg fouten te maken, ze niet herstellen als je ze ziet, dat is pas erg.” Dat morele kompas moet altijd goed geijkt staan, onafhankelijk vanuit welke hoek de wind waait.

Marc Spaanderman, hoogleraar Verloskunde

Categories:Categorieën:
Tags:

CommentsReacties

There are currently no comments.Er zijn geen reacties.

Post a Comment

Laat een reactie achter

Door een reactie te plaatsen gaat u akkoord met de verwerking van de ingevulde gegevens door Observant.
Voor meer informatie: Privacyverklaring
By responding, you agree to send the entered data to Observant.
For more info: Privacy statement

Naam (verplicht)

E-mail (verplicht)